ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Το Εφετείο που κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα του ότι χωρίς άδεια  επέφερε μεταβολή σε τμήμα αιγιαλού, αναπτύσσοντας επί της αμμουδιάς και σε χώρο 240 τμ σαράντα πέντε (45) ομπρέλες και ενενήντα (90) ξαπλώστρες χωρίς άδεια στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση  από την από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον δεν καθορίζονται τα πραγματικά εκείνα περιστατικά, από τα οποία προέκυψε ότι επήλθε μεταβολή του αιγιαλού, όπως και το είδος αυτής (της μεταβολής) και συγκεκριμένα αν, εξαιτίας της τοποθέτησης στον επίδικο χώρο, εμβαδού 240 τ.μ., των ειδικότερα αναφερομένων στην προσβαλλόμενη απόφαση αντικειμένων, επήλθε αλλοίωση στη φυσική μορφολογία του, ενόψει μάλιστα του ότι πρόκειται για αντικείμενα (ομπρέλες, ξαπλώστρες) που δεν έχουν σταθερή σύνδεση με το έδαφος και μπορούν ευχερώς να αφαιρεθούν (ΑΠ 132/2018, ΑΠ 757/2017, ΑΠ 1544/2009).

Απόφαση 1006 / 2022    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1006/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Kουτσοκώστα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Φραγκάκη, Πηνελόπη Παρτσαλίδου-Κομνηνού, Ελένη Κατσούλη - Εισηγήτρια και Δημήτριο Τράγκα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευδοκίας Πούλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Γ. Κ. του Α., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του 'Αγγελο Γεωργιάδη, για αναίρεση της υπ'αριθ. 1617/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από 6-4-2021 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 359/2021.
Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 6-4-2021 αίτηση του Γ. Κ. του Α., κατοίκου ... για αναίρεση της 1617/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης το οποίο δίκασε σε δεύτερο βαθμό και κήρυξε ένοχο τον ήδη αναιρεσείοντα για μεταβολή αιγιαλού (παράβαση του άρθρου 29 παρ. 1 του Ν. 2971/2001), ασκήθηκε νομοτύπως (άρθρ. 466 παρ. 1, 474 παρ. 1 και 4 ΚΠΔ) και εμπροθέσμως (άρθ. 473 παρ. 2 και 3 ΚΠΔ), διότι η προσβαλλόμενη απόφαση καταχωρίσθηκε στο ειδικό βιβλίο στις 2-3-2021, της προθεσμίας όμως ανασταλείσας μέχρι την 5-4-2021, λόγω των μέτρων πρόληψης της πανδημίας έναντι του COVID-19, η ως άνω δε προθεσμία άρχισε εκ νέου και προσαυξήθηκε κατά δέκα (10) ημέρες, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 84 του Ν. 4790/2021, από 6-4-2021 δυνάμει της Δ1α/Γ.ΠΟικ. 20651/2021 ΚΥΑ, περιέχει δε παραδεκτούς λόγους αναίρεσης (της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και της εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης) που προβλέπονται από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' του ΚΠΔ. Είναι, συνεπώς, παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί για τη βασιμότητα των λόγων της.
Κατά τη διάταξη της παρ. 1 εδ. α' του άρθρου 29 του Ν. 2971/2001 (αντίστοιχη της προϊσχύσασας διάταξης του άρθρου 24 παρ. 2 α' του ΑΝ 2344/1940, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ΑΝ 263/1968), "'Οποιος χωρίς άδεια ή με υπέρβαση αυτής ή με άδεια που εκδίδεται κατά παράβαση του νόμου αυτού επιφέρει στον αιγιαλό, την παραλία, τη θάλασσα, τον πυθμένα, τη ζώνη λιμένα, τη μεγάλη λίμνη, πλεύσιμο ποταμό, όχθη ή παρόχθια ζώνη μεγάλης λίμνης ή πλεύσιμου ποταμού οποιαδήποτε μεταβολή με την κατασκευή, τροποποίηση ή καταστροφή έργων ή του εδάφους ή του πυθμένα με τη λήψη χώματος, λίθων ή άμμου ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, ανεξάρτητα αν με τον τρόπο αυτόν επήλθε ζημία σε οποιονδήποτε, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους ...". "Αιγιαλός" κατά τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 1 του ίδιου νόμου, είναι η ζώνη της ξηράς που βρέχεται από τη θάλασσα από τις μεγαλύτερες και συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων της". Κατά τα οριζόμενα περαιτέρω στο άρθρο 2 παρ. 1 του ίδιου νόμου, ο αιγιαλός, η παραλία, η όχθη και η παρόχθια ζώνη είναι πράγματα κοινόχρηστα και ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο, το οποίο τα προστατεύει και τα διαχειρίζεται. Εξάλλου, κατά τα άρθρα 3, 4 και 5 του ίδιου νόμου, ο καθορισμός της οριογραμμής του αιγιαλού γίνεται από την προβλεπόμενη στο άρθρο 3 του ίδιου νόμου επιτροπή, ενώ στο άρθρο 7 παρ. 1 του εν λόγω νόμου ορίζεται ότι η ίδια ως άνω επιτροπή ταυτόχρονα με τον προσδιορισμό και τη χάραξη του αιγιαλού προσδιορίζει και την παραλία, εφόσον κρίνεται απαραίτητο για να εξυπηρετηθεί ο σκοπός της παρ. 2 του άρθρου 1. Για τη στοιχειοθέτηση της οριζόμενης στο άρθρο 29 του Ν. 2971/2001 αξιόποινης πράξης της αυθαίρετης μεταβολής του αιγιαλού και της παραλίας δεν απαιτείται ως αναγκαία προϋπόθεση ο προηγούμενος καθορισμός του αιγιαλού από την παραπάνω επιτροπή (ή αν είχε γίνει τέτοιος καθορισμός πριν την έναρξη εφαρμογής του ως άνω νόμου, από την επιτροπή του άρθρου 10 του ΑΝ 1540/1938), διότι η ιδιότητα του αιγιαλού δεν δημιουργείται με την έκθεση της επιτροπής αυτής, αλλά υπάρχει με βάση τα φυσικά δεδομένα, ήτοι από τις μέγιστες, πλην συνήθεις, αναβάσεις των κυμάτων. 'Ετσι, το δικαστήριο της ουσίας, όταν δεν υπάρχει τέτοιος καθορισμός της οριογραμμής του αιγιαλού, μπορεί να καθορίζει παρεμπιπτόντως τα όρια του αιγιαλού σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση σύμφωνα με τα παραπάνω στοιχεία που συγκροτούν την έννοια του αιγιαλού (ΑΠ 1085/2017, ΑΠ 757/2016, ΑΠ 307/2011). Προκειμένου όμως περί παραλίας, για τη δημιουργία αυτής απαιτείται να τηρηθεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 7 παρ. 1 (όπως αντικ. με την παρ. 3 του άρθρου 11 του Ν. 4281/2014 και στη συνέχεια με την παρ. 5 του άρθρου 27 του Ν. 4321/2015) του ίδιου νόμου διαδικασία, που περατώνεται με τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της απόφασης του αρμόδιου οργάνου (Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης), η οποία επικυρώνει την έκθεση της προαναφερθείσας Επιτροπής, οπότε μετά την τοιαύτη δημοσίευση δημιουργείται η παραλία (άρθρ. 4 παρ. 3, 4 και 6 του ίδιου νόμου). Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, όταν αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της αποφάσεως, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Δεν αποτελεί, όμως λόγο αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα η εσφαλμένη εκτίμηση των μαρτυρικών καταθέσεων, η παράλειψη αξιολόγησης και αναφοράς κάθε αποδεικτικού μέσου χωριστά και η παράλειψη συσχετίσεως των αποδεικτικών μέσων, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της ελλείψεως της αιτιολογίας, πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Περαιτέρω, εσφαλμένη ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης υπάρχει όταν ο δικαστής αποδίδει σ'αυτή διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υφίσταται όταν ο δικαστής δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε στη διάταξη που εφαρμόστηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένως εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που αποτελεί λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, υπάρχει και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου, γιατί στο πόρισμα που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό αιτιολογικού και διατακτικού και αναφέρεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες ή αντιφάσεις ή λογικά κενά ώστε να μην είναι εφικτός ο έλεγχος από τον 'Αρειο Πάγο για την ορθή ή όχι εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης.
Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 1617/2020 απόφαση, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, που την εξέδωσε σε δεύτερο βαθμό, δέχθηκε ανελέγκτως στο σκεπτικό του, μετά από εκτίμηση των αναφερομένων κατ' είδος αποδεικτικών μέσων (ένορκης κατάθεσης του μάρτυρα κατηγορίας, αναγνωσθέντων εγγράφων) ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα:"... Ο κατηγορούμενος, την 14 Ιουνίου 2016 στην περιοχή ... άνευ αδείας της αρμόδιας περιφερειακής διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας Θράκης (Αυτοτελές Γραφείο Χαλκιδικής) επέφερε οποιαδήποτε μεταβολή του αιγιαλού με την κατασκευή, τροποποίηση ή καταστροφή έργων ή του εδάφους ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, ανεξάρτητα αν με τον τρόπο αυτόν επήλθε ζημία σε οποιονδήποτε και συγκεκριμένα, υπό την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "...", η οποία εκμεταλλεύεται το παρακείμενο ξενοδοχείο "..." και εντός ζώνης ξηράς που βρέχεται από τη θάλασσα από τις μεγαλύτερες και συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων, σε έκταση 240 τ.μ, καταλήφθηκε να έχει τοποθετήσει σαράντα πέντε (45) ομπρέλες και ενενήντα(90) ξαπλώστρες, και δια της συγκεκριμένης συμπεριφοράς του με την τοποθέτηση στον ένδικο χώρο των ως άνω αντικειμένων, επέφερε μεταβολή του αιγιαλού με την έννοια της μεταβολής του κοινόχρηστου χαρακτήρα του αιγιαλού και της προσβολής της ελεύθερης πρόσβασης στον αιγιαλό. Η ως άνω πράξη του κατηγορουμένου κατά τον παραπάνω χρόνο επιβεβαιώνεται α)από το με αριθμ. πρωτ 1020/8090/25-α/19.06.2016 έγγραφο του Α.Τ Κασσανδρείας Χαλκιδικής προς την Περιφερειακή Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας-Θράκης/Αυτοτελές Γραφείο Χαλκιδικής, β)από το με αριθμ. πρωτ 1020/8090/25-β/02.06.2017 έγγραφο του Α.Τ Κασσανδρείας Χαλκιδικής προς τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Χαλκιδικής και γ)από την από 18.06.2018 ένορκη κατάθεση του διενεργήσαντος τον αστυνομικό έλεγχο μάρτυρος αστυνομικού Θ. Σ. του Κ., ενώπιον του Αρχιφύλακα του Α.Τ Κασσανδρείας Χαλκιδικής παρισταμένου και του Υπαρχιφύλακα της ιδίας Υπηρεσίας Ξ. Σ., μη καταλείποντας στο Δικαστήριο οποιαδήποτε αμφιβολία περί του χρόνου που έλαβε χώρα το καταγγελλόμενο συμβάν. Επίσης από την ως άνω εξέταση του αστυνομικού Θ. Σ. και συγκεκριμένα από την περικοπή ότι ".... Ανωτέρω υπεύθυνος δεν μας υπέδειξε κάποιο μισθωτήριο συμβόλαιο για την κατάληψη του αιγιαλού ..." ουδεμία αμφιβολία καταλείπεται ότι η ανάπτυξη των ως άνω ομπρελών και ξαπλωστρών έγινε από τον κατηγορούμενο, υπό την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "...", η οποία εκμεταλλεύεται το παρακείμενο ξενοδοχείο " ...". Περαιτέρω ο εξετασθείς ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, αλλά και ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, μάρτυρας Μ. Τ., ο οποίος είναι υπάλληλος της περιφερειακής διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας Θράκης (Αυτοτελές Γραφείο Χαλκιδικής),κατέθεσε ότι ο ίδιος επισκέφθηκε την περιοχή αυτή το 2015, διενήργησε αυτοψία στο επίδικο σημείο και διαπίστωσε ότι ο κατηγορούμενος, με την ως άνω ιδιότητα του είχε τοποθετήσει ομπρέλες και ξαπλώστρες στον αιγιαλό, βεβαιώθηκε η παράβαση τότε, επιδόθηκε στο ξενοδοχείο και δε διαμαρτυρήθηκε κανένας. Όσον αφορά δε την ιδιότητα του χώρου ως αιγιαλού, παρόλο που ο χώρος αυτός ως αιγιαλός δεν καθορίστηκε με απόφαση της αρμόδιας προς τούτο Επιτροπής, η ιδιότητα του αυτή αποδείχθηκε, ώστε να μην καταλείπεται ουδεμία αμφιβολία, από την κατάθεση του μάρτυρα Μ. Τ., ο οποίος το 2015 έκανε αυτοψία, αλλά και από την ένορκη κατάθεση του διενεργήσαντος τον αστυνομικό έλεγχο μάρτυρος αστυνομικού Θ. Σ. του Κ. Κατόπιν τούτων πρέπει ο κατηγορούμενος, απορριπτομένων, των αρνητικών της κατηγορίας ισχυρισμών του κατηγορουμένου, να κηρυχθεί ένοχος, όπως κατηγορείται, της παράβασης του άρθρου 29 παρ. 1 του ν. 2971, όπως ισχύει σήμερα πλέον, κατ' άρθρα 2, 57, 460 και 463 παρ. 2 του ΠΚ, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση του με το ν. 4619/2019". Ακολούθως, το Εφετείο κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα του ότι: "'Ανευ αδείας της αρμόδιας περιφερειακής διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας Θράκης (Αυτοτελές Γραφείο Χαλκιδικής) επέφερε οποιαδήποτε μεταβολή του αιγιαλού με την κατασκευή, τροποποίηση ή καταστροφή έργων ή του εδάφους ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, ανεξάρτητα αν με τον τρόπο αυτόν επήλθε ζημία σε οποιονδήποτε, και συγκεκριμένα στην περιοχή ... την 14η Ιουνίου του έτους 2016_ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας "...", η οποία εκμεταλλεύεται το ξενοδοχείο "..." μετέβαλε τμήμα αιγιαλού, αναπτύσσοντας επί της αμμουδιάς και σε χώρο 240 τμ σαράντα πέντε (45) ομπρέλες και ενενήντα (90) ξαπλώστρες χωρίς άδεια της αρμόδιας περιφερειακής διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας Θράκης (Αυτοτελές Γραφείο Χαλκιδικής)" και επέβαλε σ' αυτόν ποινή φυλάκισης ενός (1) έτους, ανασταλείσα επί τριετία. Με τις παραδοχές του αυτές, το εκδόσαν την προσβαλλόμενη απόφαση ανωτέρω Δικαστήριο, στέρησε αυτήν από την από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον δεν αναφέρονται σ'αυτή με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά για το σχηματισμό της κρίσης του περί της συνδρομής των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, και τις σκέψεις, με τις οποίες έγινε η υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφάρμοσε. Ειδικότερα, δεν καθορίζονται τα πραγματικά εκείνα περιστατικά, από τα οποία προέκυψε ότι επήλθε μεταβολή του αιγιαλού, όπως και το είδος αυτής (της μεταβολής) και συγκεκριμένα αν, εξαιτίας της τοποθέτησης στον επίδικο χώρο, εμβαδού 240 τ.μ., των ειδικότερα αναφερομένων στην προσβαλλόμενη απόφαση αντικειμένων, επήλθε αλλοίωση στη φυσική μορφολογία του, ενόψει μάλιστα του ότι πρόκειται για αντικείμενα (ομπρέλες, ξαπλώστρες) που δεν έχουν σταθερή σύνδεση με το έδαφος και μπορούν ευχερώς να αφαιρεθούν (ΑΠ 138/2018, ΑΠ 757/2017, ΑΠ 1544/2009). Εξαιτίας των άνω ελλείψεων, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν διέλαβε την απαιτούμενη από τις ως άνω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και παραβίασε εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 29 παρ. 1 του Ν. 2971/2001 (όπως ισχύει). Επομένως, οι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' του ΚΠΔ προβαλλόμενοι λόγοι αναίρεσης είναι βάσιμοι.
Συνεπώς, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς νέα συζήτηση ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως (άρθ. 519 του ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 1617/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Θεσσαλονίκης.
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από Δικαστές άλλους, εκτός από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουλίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ