ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Αίτηση αναίρεσης κατά βουλευμάτων μπορούν να ασκήσουν μόνο οι Εισαγγελείς (Πλημμελειοδικών, Εφετών και Αρείου Πάγου) κατά τις αναφερόμενες στο ως άνω άρθρο (483 του Κ.Ποιν.Δ.) διακρίσεις, ουδέποτε δε οι διάδικοι (Α.Π. 1088/2022). Ο κατηγορούμενος  δεν στερείται του δικαιώματός του προς παροχή έννομης προστασίας, είτε κατά την προδικασία είτε κατά την κύρια διαδικασία, καθόσον μπορεί, το μεν, με αίτησή του στον εισαγγελέα να ζητήσει την υπέρ αυτού και παρ' εκείνου άσκηση του μη επιτρεπόμενου σ' αυτόν (κατηγορούμενο) ενδίκου μέσου της αναίρεσης εναντίον βουλεύματος, το δε, διατηρεί την άμεση δυνατότητα να προτείνει τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς του ενώπιον του δικαστηρίου στην κύρια διαδικασία ή κατά την άσκηση των ενδίκων μέσων κατά της απόφασης που θα εκδοθεί σε βάρος του. Δικαίωμα προσφυγής και επανεξέτασης της υπόθεσής του σε ανώτερη δικαιοδοσία έχει κάθε άνθρωπος, που καταδικάστηκε από δικαστήριο και του επιβλήθηκε ποινή, όχι δε σε περίπτωση παραπομπής του από δικαστικά συμβούλια, δεδομένου ότι, ούτε το Σύνταγμα ούτε η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.) ούτε το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, παρέχουν δικαίωμα απεριόριστης και δίχως χρονικούς περιορισμούς άσκησης ενδίκων μέσων, αλλά ούτε και υφίσταται από τα παραπάνω νομοθετήματα καθορισμός περισσότερων βαθμών δικαιοδοσίας, χωρίς φραγμούς πρόσβασης σ' αυτούς (Ολ. Α.Π. 2/2008, Α.Π. 898/2021).

Αριθμός 285/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Βάρκα και Ελευθέριο Σισμανίδη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Αγγελή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 24 Ιανουαρίου 2024, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Α. Σ. του Ε., κατοίκου …, ο οποίος δεν παραστάθηκε, περί αναιρέσεως του υπ' αριθμ. 39/2023 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πατρών. Το Συμβούλιο Εφετών Πατρών, με το ως άνω βούλευμά του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτό, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση του βουλεύματος τούτου, για τους λόγους που αναφέρονται στην από ……..2023, αίτησή του, η οποία ασκήθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου Μαρίας Τούρλου, έλαβε αριθμό …/2023 και η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2023.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ιωάννης Αγγελής εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστάσιου Σκάρα με αριθμό 224/21.11.2023, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω ενώπιον του Δικαστηρίου Σας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 485 παρ. 1 -ΚΠΔ, την υπ' αριθμ. …/…-…-2023 αίτηση αναίρεσης του Α. Σ. του Ε., κατοίκου … (…), κατά του υπ' αριθμ. 39/2023 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πατρών και εκθέτω τα εξής:

Όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 462 και 463 του ΚΠΔ, τα ένδικα μέσα που προβλέπονται στην ποινική διαδικασία, όπως η αίτηση για αναίρεση κατά των βουλευμάτων και των αποφάσεων, μπορεί να ασκήσει μόνον εκείνος που ο νόμος του δίνει ρητά αυτό το δικαίωμα. Εξάλλου, σύμφωνα με τους ορισμούς του άρθρου 476 ΚΠΔ, όταν το ένδικο μέσο, εκτός άλλων περιπτώσεων, ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο...". Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 34 περ. γ' Ν. 3904/23-12-2010, καταργήθηκε το άρθρο 482 ΚΠΔ, με το οποίο προβλεπόταν η δυνατότητα ασκήσεως αναιρέσεως από τον κατηγορούμενο κατά παραπεμπτικών βουλευμάτων. Στην προκειμένη περίπτωση, το Συμβούλιο Εφετών Πατρών, με το προσβαλλόμενο βούλευμά του, απέρριψε, κηρύσσοντάς την ως απαράδεκτη και εν μέρει κατ'ουσία αβάσιμη, την υπ' αριθμ. 1/2023 έφεση του αναιρεσείοντα κατά του υπ' αριθμ. 48/2022 βουλεύματος του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Ζακύνθου, με το οποίο αυτός παραπέμφθηκε στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πατρών, για να δικασθεί για το έγκλημα της άμεσης συνέργειας σε κακουργηματική απάτη κατ' εξακολούθηση. Ενόψει, όμως, όσων προεκτέθηκαν, η κρινόμενη αναίρεση, η οποία ασκήθηκε από μη δικαιούμενο προς άσκηση του ενδίκου αυτού μέσου πρόσωπο, παρίσταται απαράδεκτη και συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα της προκειμένης διαδικασίας σε βάρος του αναιρεσείοντα.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: Να κηρυχθεί απαράδεκτη η υπ' αριθμ. …/…-…-2023 αίτηση αναίρεσης του Α. Σ. του Ε., κατοίκου … (…), κατά του υπ' αριθμ. 39/2023 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πατρών Και Να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της προκείμενης διαδικασίας.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αναστάσιος Κων. Σκάρας"

Αφού άκουσε

τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 του ισχύοντος από 1-7-2019 Κ.Ποιν.Δ. (κατά το άρθρο 585 αυτού), που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 4620/2019 (Φ.Ε.Κ. 96/11-6-2019, τεύχος πρώτο), όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 43 του άρθρου 7 του Ν. 4637/2019 (Φ.Ε.Κ. 180/18-11-2019, τεύχος πρώτο) και τροποποιήθηκε με το άρθρο 142 του Ν. 4855/2021 (Φ.Ε.Κ. 215/12-11-2021, τεύχος πρώτο), "1. Όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε δικαίωμα ή δεν είχε έννομο συμφέρον ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος, για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα ή χωρίς να τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζονται από τον νόμο για την άσκησή του, καθώς και όταν έγινε νόμιμα παραίτηση από το ένδικο μέσο ή όταν τούτο ασκείται για δεύτερη φορά ή σε κάθε άλλη περίπτωση που ο νόμος ρητά προβλέπει ότι το ένδικο μέσο είναι απαράδεκτο, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο), που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει αυτόν που άσκησε το ένδικο μέσο ή τον συνήγορο αντίκλητό του, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα, εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο, εκτός εάν η διατύπωση που δεν είχε τηρηθεί για την άσκησή του είναι τυπική και μπορεί να συμπληρωθεί. Ο εισαγγελέας οφείλει να ειδοποιήσει, αυτόν που άσκησε το ένδικο μέσο ή τον αντίκλητό του, για να προσέλθει στο συμβούλιο και να εκθέσει τις απόψεις του, σαράντα οκτώ τουλάχιστον ώρες πριν από την εισαγωγή της υπόθεσης στο δικαστήριο (συμβούλιο). Αν ο αναιρεσείων κρατείται, δεν μετάγεται αλλά μπορεί να υποβάλλει υπόμνημα και να εκπροσωπηθεί από συνήγορο. Την ειδοποίηση ενεργεί ο γραμματέας της εισαγγελίας ή του συμβουλίου, με οποιοδήποτε μέσο (εγγράφως ή με τηλεομοιοτυπία ή με ηλεκτρονική αλληλογραφία ή προφορικά ή τηλεφωνικά), η οποία αποδεικνύεται με σχετική βεβαίωσή του που επισυνάπτεται στη δικογραφία". Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 464 εδ. α' του ανωτέρω ισχύοντος από 1-7-2019 Κ.Ποιν.Δ., "Ένδικο μέσο μπορεί να ασκήσει μόνο εκείνος που ο νόμος του δίνει ρητά το δικαίωμα. (...)", ενώ από τις διατάξεις του άρθρου 483 του ίδιου ως άνω κώδικα, με τις οποίες ορίζονται τα πρόσωπα που δικαιούνται να ασκήσουν αίτηση αναίρεσης κατά βουλεύματος, που είναι εφαρμοστέες στην κρινόμενη υπόθεση, ως ισχύουσες κατά τον χρόνο έκδοσης του προσβαλλόμενου βουλεύματος (12-5-2023), προκύπτει ότι αίτηση αναίρεσης κατά βουλευμάτων μπορούν να ασκήσουν μόνο οι Εισαγγελείς (Πλημμελειοδικών, Εφετών και Αρείου Πάγου) κατά τις αναφερόμενες στο ως άνω άρθρο (483 του Κ.Ποιν.Δ.) διακρίσεις, ουδέποτε δε οι διάδικοι (Α.Π. 1088/2022). Στο σημείο αυτό κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί ότι, το δικαίωμα του κατηγορουμένου για άσκηση αναίρεσης κατά βουλεύματος είχε ήδη καταργηθεί με το άρθρο 34 εδ. γ' του Ν. 3904/2010 (Φ.Ε.Κ. 218/23-12-2010, τεύχος πρώτο). Ο ανωτέρω περιορισμός στην άσκηση του ενδίκου μέσου της αναίρεσης κατά βουλευμάτων, δεν αντιβαίνει ούτε στο Σύνταγμα ούτε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), που κυρώθηκε αρχικά με το Ν. 2329/1953 και εκ νέου με το Ν.Δ. 53/1974, αποτελεί εγχώριο δίκαιο και, κατά το άρθρο 28 του Συντάγματος, έχει αυξημένη ισχύ έναντι των κοινών νόμων, μεταγλωττίστηκε δε και αποδόθηκε στη δημοτική γλώσσα με το Π.Δ. 76/2022 (Φ.Ε.Κ. 205/1-11-2022, τεύχος πρώτο), ούτε στο Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, που έχει κυρωθεί με το Ν. 2462/1997 (Φ.Ε.Κ. 25/26-2-1997, τεύχος πρώτο). Ειδικότερα, ο ανωτέρω περιορισμός δεν παραβιάζει την κατά τα άρθρα 4 παρ. 1, 20 παρ. 1 και 25 παρ. 1 εδ. τελευταίο του Συντάγματος αρχή της ισότητας, το δικαίωμα παροχής έννομης προστασίας και την αρχή της αναλογικότητας, αντιστοίχως, ούτε δε προσκρούει στο άρθρο 6 παρ. 1 εδ. α' της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), που θεσπίζει το δικαίωμα κάθε ανθρώπου για μια δίκαιη δίκη, αφού, μεταξύ του κατηγορουμένου, που αποτελεί διάδικο (άρθρο 70 του ισχύοντος Κ.Ποιν.Δ.) και του Εισαγγελέα, που είναι δικαστικός λειτουργός (άρθρα 87 παρ. 3 και 88 παρ. 5 του Συντάγματος), υπάρχει ήδη διαφοροποίηση της ιδιότητάς τους και συνεπώς επιβάλλεται η διαφορετική δικονομική μεταχείρισή τους, με την χορήγηση στον εισαγγελέα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 483 του Κ.Ποιν.Δ., κατά τις αναφερόμενες σ' αυτό διακρίσεις, του δικαιώματος να ζητήσει την αναίρεση βουλεύματος, ακόμη και εκείνου, το οποίο δεν μπορεί να προσβληθεί από τον κατηγορούμενο και προς το συμφέρον προσέτι του τελευταίου, που, πάντως, δεν στερείται του δικαιώματός του προς παροχή έννομης προστασίας, είτε κατά την προδικασία είτε κατά την κύρια διαδικασία, καθόσον μπορεί, το μεν, με αίτησή του στον εισαγγελέα να ζητήσει την υπέρ αυτού και παρ' εκείνου άσκηση του μη επιτρεπόμενου σ' αυτόν (κατηγορούμενο) ενδίκου μέσου της αναίρεσης εναντίον βουλεύματος, το δε, διατηρεί την άμεση δυνατότητα να προτείνει τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς του ενώπιον του δικαστηρίου στην κύρια διαδικασία ή κατά την άσκηση των ενδίκων μέσων κατά της απόφασης που θα εκδοθεί σε βάρος του (Α.Π. 1473/2022). Εξάλλου, η θέσπιση περιορισμών στο δικαίωμα προς άσκηση ενδίκων μέσων κατά βουλευμάτων δεν αντιβαίνει στην αρχή της αναλογικότητας, διότι αυτά πρέπει να χορηγούνται κατόπιν στάθμισης αφενός μεν του συμφέροντος της Πολιτείας, που αποσκοπεί στην ταχεία περάτωση της όλης ποινικής διαδικασίας, αφετέρου δε εκείνου του πολίτη, εν προκειμένω του κατηγορουμένου, οπότε κατισχύει το πρώτο, καθόσον έτσι, προάγεται το δημόσιο συμφέρον, χωρίς, όμως, υπέρμετρη, με βάση τα προεκτεθέντα, απομείωση των δικονομικών δικαιωμάτων του πολίτη, ενώ, προσέτι, από τα άρθρα 2 παρ. 1 του 7ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), που κυρώθηκε με τον Ν. 1705/1987 (Φ.Ε.Κ. 89/12-6-1987, τεύχος πρώτο) και 14 παρ. 5 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, συνάγεται ότι, δικαίωμα προσφυγής και επανεξέτασης της υπόθεσής του σε ανώτερη δικαιοδοσία έχει κάθε άνθρωπος, που καταδικάστηκε από δικαστήριο και του επιβλήθηκε ποινή, όχι δε σε περίπτωση παραπομπής του από δικαστικά συμβούλια, δεδομένου ότι, ούτε το Σύνταγμα ούτε η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.) ούτε το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, παρέχουν δικαίωμα απεριόριστης και δίχως χρονικούς περιορισμούς άσκησης ενδίκων μέσων, αλλά ούτε και υφίσταται από τα παραπάνω νομοθετήματα καθορισμός περισσότερων βαθμών δικαιοδοσίας, χωρίς φραγμούς πρόσβασης σ' αυτούς (Ολ. Α.Π. 2/2008, Α.Π. 898/2021).

ΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, εισάγεται από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κατά τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 512 παρ. 1 εδ. α' του Κ.Ποιν.Δ., στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που συνεδριάζει σε Συμβούλιο, η από …-…-2023 αίτηση αναίρεσης του Α. Σ. του Ε. και της Ρ., κατοίκου … (οδός …), για αναίρεση του υπ' αρ. 39/2023 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πατρών, με το οποίο απορρίφθηκε, κατά ένα μέρος ως απαράδεκτη και κατά ένα μέρος ως κατ' ουσία αβάσιμη, η υπ' αρ. …/…-…-2013 έφεσή του (αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου) κατά του υπ' αρ. 48/2022 βουλεύματος του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Ζακύνθου, επικυρώθηκε δε το τελευταίο και παραπέμπεται ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πατρών, προκειμένου να δικαστεί για την αξιόποινη πράξη της συνέργειας σε απάτη, κατ' εξακολούθηση, με σκοπούμενο περιουσιακό όφελος και αντίστοιχη ζημία που υπερβαίνει το ποσό των εκατό είκοσι χιλιάδων ευρώ (120.000,00 €), αίτηση αναίρεσης που ασκήθηκε με δήλωση ενώπιον της Μαρίας Τούρτου, Γραμματέως του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου, στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί αυτός, δηλαδή ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος (άρθρο 474 παρ. 1 του Κ.Ποιν.Δ.), συντάχθηκε δε η υπ' αρ. …/…-…-2013 έκθεση. Σύμφωνα, όμως, με όσα έχουν εκτεθεί στην προηγηθείσα υπό στοιχείο Ι νομική σκέψη, ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος δεν έχει το δικαίωμα να ασκήσει το ανωτέρω ένδικο μέσο, ως εκ τούτου δε η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, εφόσον ασκήθηκε από μη νομιμοποιούμενο πρόσωπο, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των προαναφερομένων, λαμβανομένου υπόψη του ότι, όπως προκύπτει από το από …-…-2023 αποδεικτικό επίδοσης, που συντάχθηκε από τον αρχιφύλακα του Α.Τ. Ζακύνθου Χ. Π. και έχει επισυναφθεί στον φάκελο της δικογραφίας, ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ειδοποιήθηκε, νόμιμα και εμπρόθεσμα, με κλήση που παρέλαβε αυτοπροσώπως ο ίδιος, προκειμένου να προσέλθει στο παρόν Δικαστήριο (που συνεδριάζει σε Συμβούλιο) και να εκθέσει τις απόψεις του, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση αυτού (24-1-2024), σχετικά με το παραδεκτό της κρινόμενης υπ' αρ. …/…-…-2013 αίτησής του, για αναίρεση του προσβαλλόμενου υπ' αρ. 39/2023 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πατρών, πλην όμως δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, η ως άνω κρινόμενη αίτησή του πρέπει να απορριφθεί, ως απαράδεκτη, να επιβληθούν δε σε βάρος του (αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου) τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας (άρθρα 476 παρ. 1 και 578 παρ. 1 του Κ.Ποιν.Δ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από …-…-2023 αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου, Α. Σ. του Ε. και της Ρ., κατοίκου … (οδός …), για αναίρεση του υπ' αρ. 39/2023 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πατρών, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αρ. …/…-…-2023 έκθεση ενώπιον της Γραμματέως του Ειρηνοδικείου Ζακύνθου Μαρίας Τούρτου, ως απαράδεκτη.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο, Α. Σ. του Ε. και της Ρ., κάτοικο … (οδός…), στα δικαστικά έξοδα της ποινικής διαδικασίας, που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα ευρώ (250,00 €).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Φεβρουαρίου 2024. Και

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 12 Φεβρουαρίου 2024.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ