ΠραξΕισΑΠ 1045/2022
Κατά τη διάταξη του άρθρου 132 παρ. 2 του ΚΠΔ, όπως τροπ. με το άρθρο 114 του Ν. 4855/2021, σε περίπτωση αμφισβήτησης της αρμοδιότητας μεταξύ εισαγγελέων αυτή κανονίζεται από τον εισαγγελέα εφετών όταν η αμφισβήτηση ανακύπτει μεταξύ εισαγγελέων της περιφερείας του, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Περαιτέρω, ο γενικός κανόνας για την τοπική αρμοδιότητα, που ορίζεται στη διάταξη του άρθρου 122 παρ. 1 του ΚΠΔ με την οποία καθιερώνονται τρεις συντρέχουσες αρμοδιότητες κατά τόπο, ήτοι, α) του τόπου τέλεσης της πράξης, β) του τόπου κατοικίας του κατηγορουμένου, όταν αρχίζει η ποινική δίωξη και γ) του τόπου προσωρινής διαμονής του όταν αρχίζει η ποινική δίωξη, δεν εφαρμόζεται σε περίπτωση ειδικής δωσιδικίας που προβλέπεται από το νόμο. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 25 παρ. 1 εδ. β' του Ν. 1882/1990, όπως ισχύει, μετά την τροποποίηση της ως άνω διατάξεως με το άρθρο 71 παρ. 2 του Ν. 4174/2013 και την αναρίθμηση με το άρθρο 8 του Ν.4337/2015, επί ποινικού αδικήματος μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και τρίτους, η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από αίτηση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή των Ελεγκτικών Κέντρων ή του Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα χρεών. Πέραν τούτων, κατά την παρ. 8 εδ. α', β' του αυτού άρθρου, που προστέθηκε με το άρθρο 34 παρ. 2 και 3 του Ν. 3220/2004 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 3 παρ. 1 β' του Ν. 3943/2011, προβλέπεται, ότι: «Μάρτυρας παρίσταται ο κατά την ημερομηνία της δικασίμου προϊστάμενος της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ή τελωνείου ή υπάλληλος που υπηρετεί στην ίδια ή αντίστοιχη υπηρεσία. Η εμφάνιση του μάρτυρα στο ακροατήριο δεν είναι υποχρεωτική, εφόσον έχει λάβει χώρα έγγραφη ενημέρωση του αρμοδίου Εισαγγελέα ή του δικαστηρίου εκ μέρους της Δ.Ο.Υ. σχετικά με τη διαδικαστική εξέλιξη της οφειλής, τρεις τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο». Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 68 παρ. 4 του Ν.4174/2013, όπως αναριθμήθηκε με το άρθρο 8 του Ν. 4337/2015, για τα αδικήματα που αφορούν στη φορολογική νομοθεσία, αρμόδιο είναι το δικαστήριο του τόπου της έδρας της αρμόδιας για τη φορολόγηση Δ.Ο.Υ. Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται, ότι επί των ποινικών αδικημάτων που αφορούν στην φορολογική νομοθεσία, κατ' εξαίρεση του γενικού κανόνα για την τοπική αρμοδιότητα των εισαγγελικών και δικαστικών αρχών, προβλέπεται από το νόμο ειδική δωσιδικία, για την επιτάχυνση της ποινικής διαδικασίας και την οικονομία της δίκης. Τέλος, κατά την κείμενη νομοθεσία και την εκδοθείσα κατά νομοθετική εξουσιοδότηση κανονιστική διοικητική πράξη-απόφαση υπ' Αριθμ. Δ ΟΡΓ Α 1126918 ΕΞ 2020 (Φ.Ε.Κ. Β' 4781/ 29.1.2020) του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων (ΚΕ.ΜΕ.ΕΠ.) έχει αρμοδιότητα, εκτός άλλων, και για φορολογουμένους που υποβάλλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος στις Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στη χωρική του αρμοδιότητα, με βάση την τελευταία δηλωθείσα στο Μητρώο της Φορολογικής Διοίκησης έδρα ή μόνιμη εγκατάστασή τους.
Στην προκειμένη περίπτωση, με αφορμή τις υπ' αριθμ. πρωτ. ¦.. και ¦.. αιτήσεις ποινικής δίωξης του Προϊσταμένου του Κέντρου Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, οι οποίες υποβλήθηκαν στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, κατά των: α) ¦.. και β) ¦.., Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνοντος Συμβούλου, αντιστοίχως, της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία ¦ .., που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη, διενεργήθηκε προκαταρκτική εξέταση, για το ποινικό αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο κατ' εξακολούθηση. Ακολούθως, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών αμφισβήτησε την τοπική αρμοδιότητά του, θεωρώντας ότι η εξεταζόμενη μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, ποσού 1.791.912,88 ευρώ, τελέσθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου είναι και η κατοικία των προαναφερομένων νομίμων εκπροσώπων της ως άνω Α.Ε., η οποία εξάλλου υπάγεται στη Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ Θεσσαλονίκης. Κατόπιν τούτου, την 12.4.2021 διαβίβασε την εν λόγω δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, ως αποκλειστικά αρμόδιο για τον χειρισμό της. Ο τελευταίος όμως, με το από 30.6.2021 έγγραφό του (σημείωμα επί της δικογραφίας) εκφράσθηκε ως προς τούτο αποφατικά και επέστρεψε τη δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, με αποτέλεσμα να ανακύψει ζήτημα αποφατικής σύγκρουσης αρμοδιότητας μεταξύ των ανωτέρω Εισαγγελέων Πρωτοδικών. Ωστόσο, από τις προπαρατιθέμενες διατάξεις σαφώς προκύπτει εν προκειμένω ότι το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων, της Α.Α.Δ.Ε., μολονότι εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, εντούτοις έχει αρμοδιότητα και για την ως άνω Ανώνυμη Εταιρεία, που υποβάλλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος στη Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ Θεσσαλονίκης. Συνεπώς, ορθώς ο Προϊστάμενος του ανωτέρω Ελεγκτικού Κέντρου υπέβαλε τις αιτήσεις δίωξης, για μη καταβολή χρεών στο Δημόσιο, στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας του, ήτοι στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, ο οποίος είναι αποκλειστικά αρμόδιος για τον χειρισμό τους, λόγω της προβλεπομένης από τις ανωτέρω διατάξεις ειδικής δωσιδικίας.
Κατ' ακολουθίαν των προεκτεθέντων, αίρουμε την ανακύψασα αποφατική σύγκρουση αρμοδιότητας μεταξύ των Εισαγγελέων Πρωτοδικών Αθηνών και Θεσσαλονίκης και ορίζουμε, ως αρμόδιο κατά τόπο, επί της προκειμένης υποθέσεως τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών.
Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου
Αριστοτέλης Χριστόπουλος