Ν.5224/5-8-2025 (ΦΕΚ 142 Α’ )
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΧΩΡΟΙ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΙ ΓΝΩΣΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
ΑΝΕΓΕΡΣΗ ή ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΧΩΡΟΥ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΧΩΡΙΣ ΑΔΕΙΑ ή ΚΑΘ΄ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΑΥΤΗΣ
Άρθρα 23,24,26 παρ.1 , 28 παρ.1 Ν.5224/5-8-2025 (ΦΕΚ 142 Α’ )
Άρθρο 28 Σφράγιση χώρων λατρείας - Ποινικές κυρώσεις - Διοικητικά πρόστιμα
- Χώροι λατρείας που ανεγείρονται ή λειτουργούν χωρίς την άδεια του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κλείνουν και σφραγίζονται από την οικεία αστυνομική αρχή και η απόφαση σφράγισης κοινοποιείται στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Αυτός που κατέχει και αυτός που ανεγείρει ή θέτει σε λειτουργία χώρο λατρείας χωρίς την άδεια της παρ. 1 του άρθρου 26 ή μεταβάλλει τη λειτουργία του χώρου αυτού κατά παράβαση της άδειας αυτής, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης από δύο (2) έως έξι (6) μηνών και διοικητικό πρόστιμο, όπως καθορίζεται με την κοινή υπουργική απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 62. Αν τα πρόσωπα του δεύτερου εδαφίου είναι αλλοδαποί, επιβάλλεται η διοικητική επιστροφή τους σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 21 έως 30 του ν. 3907/2011 (Α' 7). Αν είναι πολίτες τρίτων χωρών και είναι κάτοχοι άδειας διαμονής, η άδειά τους αυτή ανακαλείται χωρίς προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης. Αν είναι πολίτες τρίτων χωρών που υποβάλλουν αίτημα χορήγησης άδειας διαμονής, αυτό απορρίπτεται, χωρίς προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης.
- Η υποβολή αίτησης για την έκδοση της άδειας της παρ. 1 του άρθρου 26 δεν αναστέλλει την εφαρμογή του παρόντος.
Σχετικά άρθρα :
Άρθρο 23- Πεδίο εφαρμογής
Οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου καταλαμβάνουν όλες τις θρησκευτικές κοινότητες με ή χωρίς νομική προσωπικότητα πλην της κατ' άρθρο 3 του Συντάγματος Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού, για την οποία ισχύουν ειδικότερες διατάξεις, εκτός αν άλλως ορίζεται ρητά στο παρόν.
Άρθρο 24-Χώροι λατρείας
1.Οι χώροι λατρείας είναι τόποι αφιερωμένοι στην εκδήλωση θρησκευτικού σεβασμού ή την τέλεση λατρευτικών πράξεων και διακρίνονται σε: α) ευκτηρίους οίκους, δηλαδή χώρους λατρείας επιφάνειας μέτρων τετραγωνικών έως διακοσίων (200 τ.μ.) και β) ναούς, δηλαδή χώρους λατρείας επιφάνειας μέτρων τετραγωνικών άνω των διακοσίων (200 τ.μ.).
2.Από τη διαρρύθμιση του χώρου λατρείας πρέπει να προκύπτει ότι η διακριτή επιφάνεια του κύριου χώρου λατρείας δεσπόζει και χαρακτηρίζει τη χρήση του υπό αδειοδότηση χώρου και καταλαμβάνει επιφάνεια ποσοστού τουλάχιστον δύο τρίτων (2/3) του συνολικού εμβαδού του υπό αδειοδότηση χώρου. Μικρές παρεκκλίσεις από το ανωτέρω ποσοστό μπορούν να εξετάζονται κατά περίπτωση, ανάλογα με τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του χώρου, κατόπιν αιτιολογημένης έκθεσης του μηχανικού, και εφόσον δεν αναιρείται ο δεσπόζων λατρευτικός του χαρακτήρας.
3.Ο χώρος λατρείας δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται ως μόνιμη ή προσωρινή κατοικία ή χώρος φιλοξενίας οποιουδήποτε προσώπου, συμπεριλαμβανομένου του θρησκευτικού λειτουργού.
4.Οι ευκτήριοι οίκοι και οι ναοί που υφίστανται πριν από το έτος 1955 μπορούν να αδειοδοτούνται κατά τη διαδικασία του άρθρου 26 σε περιοχές στις οποίες επιτρέπεται από τον πολεοδομικό σχεδιασμό και την κείμενη νομοθεσία περί χρήσεων γης η ειδική κατηγορία χρήσης γης «θρησκευτικοί χώροι», χωρίς καμία άλλη προϋπόθεση, εκτός αν ρητώς απαιτείται στον ρυθμιστικό σχεδιασμό της περιοχής.
Άρθρο 26-Διαδικασία αδειοδότησης χώρων λατρείας γνωστών θρησκειών και υποχρεώσεις γνωστοποίησης
1.Για την ανέγερση, την ίδρυση και τη λειτουργία, τη μεταστέγαση χώρου λατρείας, καθώς και την προσθήκη (καθ' ύψος ή κατ' επέκταση) και για κάθε είδους οικοδομικές εργασίες σε υφιστάμενο χώρο λατρείας ή την κατεδάφιση χώρου λατρείας, οποιασδήποτε θρησκευτικής κοινότητας με ή χωρίς νομική προσωπικότητα, απαιτείται άδεια που χορηγείται, κατόπιν αίτησης, από τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και εκδίδεται επ' ονόματι του θρησκευτικού λειτουργού. Η έκδοση της άδειας του πρώτου εδαφίου είναι προϋπόθεση για την έκδοση των σχετικών διοικητικών πράξεων, όπως οικοδομικών αδειών και προεγκρίσεων για τις οικοδομικές εργασίες ή αλλαγές χρήσης που απαιτούνται κατά την πολεοδομική νομοθεσία για να λειτουργήσει ο χώρος λατρείας, εγκρίσεων φορέων ή συλλογικών οργάνων, καθώς και για την υποβολή γνωστοποιήσεων. Ο θρησκευτικός λειτουργός υποχρεούται να αναρτά παραπλήσια της κεντρικής θύρας εισόδου και σε εμφανές για το κοινό εξωτερικό σημείο του χώρου ευδιάκριτη πινακίδα που αναφέρει την ονομασία του χώρου λατρείας, όπως αναγράφεται στην άδεια, τον Αριθμό Διαδικτυακής Ανάρτησης (ΑΔΑ) της άδειας, καθώς και τη θρησκευτική κοινότητα στην οποία ανήκει.
2.Χώροι λατρείας που υφίστανται προ του 1955 λειτουργούν νόμιμα χωρίς την άδεια της παρ. 1 εφόσον κατέχουν σχετική διαπιστωτική πράξη που εκδίδεται, ύστερα από αίτησή τους, από τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
3.Για την αδειοδότηση ανέγερσης, ίδρυσης και λειτουργίας ευκτήριων οίκων απαιτείται αίτηση από τουλάχιστον πέντε (5) άτομα και έναν (1) θρησκευτικό λειτουργό, που είναι Έλληνες πολίτες ή πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα. Φυσικό πρόσωπο με την ιδιότητα του θρησκευτικού λειτουργού ή του μέλους διοίκησης των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) του άρθρου 1 του ν. 2456/1920 (Α' 173) ή του άρθρου 1 του ν.δ. 301/1969 (Α' 195) ή εκκλησιαστικού ή θρησκευτικού νομικού προσώπου του ν. 4301/2014 (Α' 223) δύναται να συνυπογράφει περισσότερες από δύο (2) αιτήσεις.
4.Για την αδειοδότηση ανέγερσης, ίδρυσης και λειτουργίας ναών απαιτείται αίτηση από τουλάχιστον εκατό (100) άτομα και έναν (1) θρησκευτικό λειτουργό, που είναι Έλληνες πολίτες ή πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή πολίτες τρίτων χωρών που δια-μένουν νόμιμα στην Ελλάδα. Φυσικό πρόσωπο με την ιδιότητα του θρησκευτικού λειτουργού ή του μέλους διοίκησης των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) του άρθρου 1 του ν. 2456/1920 ή του άρθρου 1 του ν.δ. 301/1969 ή εκκλησιαστικού ή θρησκευτικού νομικού προσώπου του ν. 4301/2014 δύναται να συνυπογράφει περισσότερες από δύο (2) αιτήσεις.
5.Για την έκδοση των αδειών της παρ. 1 για τους χώρους λατρείας της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του οικείου Μουφτή.
6.Οι άδειες της παρ. 1 για τους χώρους λατρείας της Ισραηλιτικής (Εβραϊκής) θρησκείας χορηγούνται μόνο στα ν.π.δ.δ. του άρθρου 1 του ν. 2456/1920 και του άρθρου 1 του ν.δ. 301/1969.
7.Οι θρησκευτικές κοινότητες και οι θρησκευτικοί λειτουργοί, συμπεριλαμβανομένων αυτών της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού κατ' άρθρο 3 του Συντάγματος και των θρησκευτικών λειτουργών της, όταν ενεργούν υπό την ιδιότητα του θρησκευτικού μέλους: α) υποχρεούνται να δηλώνουν με τρόπο ρητό και σαφή τη θρησκευτική κοινότητα στην οποία ανήκουν: αα) όταν εκδίδουν βιβλία, περιοδικά, και λοιπά έντυπα θρησκευτικού περιεχομένου ή παρουσιάζουν ραδιοφωνικές, τηλεοπτικές ή διαδικτυακές εκπομπές θρησκευτικού περιεχομένου ή αναρτούν κατά τρόπο συστηματικό ή οργανωμένο δημοσιεύσεις και υλικό που παρουσιάζει ή μεταδίδει θρησκευτική διδασκαλία σε διαδικτυακά μέσα δικτύωσης, επικοινωνίας και πληροφόρησης και σε κάθε ενημερωτικό ή πληροφοριακό υλικό που κυκλοφορούν, αποστέλλουν ή διαδίδουν με ευθύνη τους στο κοινό που δεν ανήκει στη θρησκευτική τους κοινότητα με οποιοδήποτε μέσο πληροφόρησης και επικοινωνίας εφόσον έχει ως σκοπό τη διάδοση των θρησκευτικών πεποιθήσεων της θρησκευτικής κοινότητας στην οποία ανήκουν ή την ένταξη νέων μελών στην θρησκευτική τους κοινότητα, αβ) κατά τη συλλογική επικοινωνία τους με φυσικά πρόσωπα ή εκπροσώπους ή μέλη ενώσεων προσώπων ή νομικών προσώπων που δεν ανήκουν στη θρησκευτική τους κοινότητα, με οποιοδήποτε τρόπο επικοινωνίας και με σκοπό τη διάδοση των θρησκευτικών πεποιθήσεων της θρησκευτικής κοινότητας στην οποία ανήκουν ή την ένταξη νέων μελών στη θρησκευτική τους κοινότητα, και β) να αποδέχονται την άρνηση επικοινωνίας των παραληπτών του θρησκευτικού υλικού και περιεχομένου των υποπερ. αα) και αβ) της περ. α) και να μην επαναλαμβάνουν την επικοινωνία για τους σκοπούς των ανωτέρων περιπτώσεων. Στον παραβάτη της παρούσας επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο, που καθορίζεται με την κοινή υπουργική απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 62.
8.Η άδεια χώρου λατρείας της παρ. 1 ή η διαπιστωτική πράξη της παρ. 2 ανακαλείται ιδίως λόγω: α) παραβίασης των συνταγματικών διατάξεων, των κανόνων δημόσιας τάξης και για λόγους εθνικής ασφάλειας υπό την έννοια του άρθρου 3 του ν. 5002/2022 (Α' 228), β) παραβίασης των όρων και προϋποθέσεων έκδοσης των διοικητικών πράξεων των παρ. 1 και 2 του παρόντος, γ) έλλειψης θρησκευτικού λειτουργού για διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών, δ) διακοπής λειτουργίας του χώρου λατρείας για διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών που διαπιστώνεται με κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο, ε) λειτουργίας του χώρου λατρείας με διαφορετικό σκοπό από την εκδήλωση του θρησκευτικού σεβασμού ή την τέλεση λατρευτικών πράξεων που διαπιστώνεται με κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο, στ) μη γνωστοποίησης του Α.Φ.Μ. του χώρου λατρείας στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας του χώρου λατρείας, ζ) αίτησης της θρησκευτικής κοινότητας.
Άρθρο 62- Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1.α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθορίζονται επιμέρους όροι και προϋποθέσεις, ο τύπος, το περιεχόμενο, η διαδικασία, τα δικαιολογητικά για την έκδοση των αδειών της παρ. 1 του άρθρου 26, η διάρκεια ισχύος της άδειας σε περίπτωση ανέγερσης, μεταστέγασης, προσθήκης (καθ' ύψος ή κατ' επέκταση) και κάθε είδους οικοδομικών εργασιών, τα αναγκαία στοιχεία και δικαιολογητικά για τον θρησκευτικό λειτουργό ο οποίος είναι υπεύθυνος του χώρου λατρείας και για τον/τους αναπληρωτή/αναπληρωτές του καθώς και τα κωλύματα για την ένταξή τους στο μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α' 223), ο μέγιστος αριθμός φιλοξενουμένων ατόμων που δύνανται να συναθροίζονται στον χώρο λατρείας σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές και υγειονομικές διατάξεις, τα δικαιολογητικά για την έκδοση των αδειών της παρ. 1 του άρθρου 26, οι ιδιότητες των αιτούντων που μπορούν να διαφέρουν σε περίπτωση που ο αιτών είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου του άρθρου 1 του ν. 2456/1920 (Α' 193) και του άρθρου 1 του ν.δ. 301/1969 (Α' 195) ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου των άρθρων 6 και 10 του ν. 3647/2008 (Α' 37) ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου του άρθρου 117 του ν. 4821/2021 (Α' 134) ή εκκλησιαστικό ή θρησκευτικό νομικό πρόσωπο του ν. 4301/2014, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 26.
β) Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις , η διαδικασία και τα δικαιολογητικά για την έκδοση : α) απόφασης αλλαγής επωνυμίας χώρου λατρείας της παρ. 2 του άρθρου 25, β) διαπιστωτικής πράξης της παρ. 2 του άρθρου 26, γ) απόφασης ανάκλησης της παρ. 8 του άρθρου 26 και δ) απόφασης αντικατάστασης ή παύσης της παρ. 1 του άρθρου 27 ή αναστολής ή διαγραφής της παρ. 2 του άρθρου 27.
2.Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Προστασίας του Πολίτη καθορίζονται η διαδικασία σφράγισης, οι διοικητικές αρχές, τα όργανα ελέγχου, τα διοικητικά πρόστιμα, η διαδικασία είσπραξης και οι υπόχρεοι για την καταβολή τους σχετικά με: α) την ανέγερση, ίδρυση και λειτουργία και τη μεταστέγαση χώρων λατρείας, τη προσθήκη (καθ' ύψος ή κατ' επέκταση) και κάθε είδους οικοδομικές εργασίες σε υφιστάμενο χώρο λατρείας και την κατεδάφιση χώρων λατρείας χωρίς την άδεια του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού της παρ. 1 του άρθρου 26 και β) την παραβίαση των όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας των νομίμως αδειοδοτημένων χώρων λατρείας όπως προβλέπονται στα άρθρα 25, 26, 27, 28, 29 και 30 του παρόντος.
Άρθρο 63-Μεταβατικές διατάξεις
1.Για τις αιτήσεις χορήγησης άδειας των παρ. 1 και 2 του άρθρου 26 που κατατίθενται μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, εφαρμόζονται οι διατάξεις που ισχύουν μέχρι την έναρξη ισχύος του.
2.Μέχρι την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης της παρ. 4 του άρθρου 62, το Διοικητικό Συμβούλιο του άρθρου 52 συνεδριάζει και λειτουργεί κατ' ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α' 45) με την επιφύλαξη του παρόντος.
Άρθρο 176 παρ.1 - Έναρξη ισχύος
1.Με την επιφύλαξη της παρ. 2, η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.