ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Σύμφωνα όμως με το άρθρο 98 § 1 Ν.4623/2019 (ΦΕΚ 134 Α) "1. Αναστέλλεται η ισχύς των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 4619/11.6.2019 (Α' 95), κατά το μέρος που προβλέπουν την παροχή κοινωφελούς εργασίας είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής ή χρηματικής ποινής". Η αναστολή αυτή, κατά την αιτιολογική έκθεση του νόμου αυτού, επιβάλλεται για να υπάρξει καλύτερη προετοιμασία των σχετικών διαδικασιών καθώς και διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του νόμου. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει άρση της αναστολής αυτής, παραμένουν δε τα προβλήματα εκτελεστότητας των σχετικών αποφάσεων που είχαν εκδοθεί από τη θέση σε ισχύ του νέου Π.Κ. (1-7-2019) μέχρι την ψήφιση του ως άνω νόμου (9-8-2019).

Το δικάσαν Δικαστήριο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 98 Ν.4623/2019 περί αναστολής των διατάξεων παροχής κοινωφελούς εργασίας, η οποία διάταξη ουδεμία εξαίρεση προβλέπει, ενώ παράλληλα εσφαλμένα έκρινε ότι τυγχάνει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 105Α Π.Κ., η ισχύς της οποίας είναι σε αναστολή και συνεπώς ο προβαλλόμενος από το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος.

Αριθμός 300/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, ο οποίος ορίστηκε με την υπ'αριθμ. 18/2021 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου) - Εισηγητή, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου, Γεώργιο Κόκκορη, Μαριάνθη Παγουτέλη και Αναστασία Μουζάκη (η οποία ορίστηκε με την υπ'αριθμ. 20/2021 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Μαρτίου 2021, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέως Εφετών Πατρών, περί αναιρέσεως της απόφασης 587/2020 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Με κατηγορούμενη την Ζ. Σ. του Δ., κρατούμενη στο Κ.Κ...., η οποία δεν παραστάθηκε.

Το Τριμελές Εφετείο Πατρών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας Εφετών Πατρών Στέφανος Ζαρκαντζιάς ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Ιανουαρίου 2021 αίτησή του, η οποία ασκήθηκε ενώπιον του Γραμματέως του Εφετείου Πατρών, Σπυρίδωνα Κουλουφάκου και έλαβε αριθμό 2/2021 και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 47/21.

Αφού άκουσε Τoν Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και εφόσον δεν συντρέχει περίπτωση παραπομπής της υπόθεσης στο Δικαστήριο της ουσίας, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση της καταδικασθείσας κατηγορουμένης περί μετατροπής του υπολοίπου της επιβληθείσας, σε αυτήν, ποινής με την 276/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών, σε παροχή κοινωφελούς εργασίας.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η κρινόμενη από 12-1-2021 αίτηση του Εισαγγελέα Εφετών Πατρών για αναίρεση της υπ' αρ. 587/2020 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

ΙΙ. Κατά τις διατάξεις του άρθρου 105Α του Π.Κ. (Ν.4619/2019) "Ο καταδικαζόμενος σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει συνολικά τα πέντε έτη, μπορεί να δηλώσει προς το δικαστήριο ότι επιθυμεί να μετατραπεί το υπόλοιπο της ποινής του έως τον χρόνο της υπό όρο απόλυσης, κατά το επόμενο άρθρο, σε παροχή κοινωφελούς εργασίας, αφού θα έχει εκτίσει πραγματικά το ένα δέκατο αυτής. Το Δικαστήριο, μετατρέπει την ποινή, εν όλω ή εν μέρει, εκτός αν με ειδική αιτιολογία κρίνει ότι η βαρύτητα της πράξης, οι συνθήκες τέλεσής της και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του καταδικασθέντος, καθιστούν απολύτως αναγκαία την έκτιση της ποινής στο κατάστημα κράτησης για να αποτραπεί η τέλεση από αυτόν άλλων αντίστοιχης βαρύτητας εγκλημάτων. 2. Για τη μετατροπή της στερητικής της ελευθερίας ποινής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας, κάθε μήνας φυλάκισης αντιστοιχεί σε σαράντα ώρες κοινωφελούς εργασίας, η οποία πρέπει να εκτελεστεί εντός του οριζόμενου στην προηγούμενη παράγραφο χρόνου. 3. Η μετατροπή δεν προϋποθέτει αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση. 4. Οι παράγραφοι 3 και 5, περιπτώσεις α' και ε' του άρθρου 81 ισχύουν και στην περίπτωση αυτή". Σύμφωνα όμως με το άρθρο 98 § 1 Ν.4623/2019 (ΦΕΚ 134 Α) "1. Αναστέλλεται η ισχύς των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα, ο οποίος κυρώθηκε με τον ν. 4619/11.6.2019 (Α' 95), κατά το μέρος που προβλέπουν την παροχή κοινωφελούς εργασίας είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής ή χρηματικής ποινής". Η αναστολή αυτή, κατά την αιτιολογική έκθεση του νόμου αυτού, επιβάλλεται για υπάρξει καλύτερη προετοιμασία των σχετικών διαδικασιών καθώς και διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του νόμου. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει άρση της αναστολής αυτής, παραμένουν δε τα προβλήματα εκτελεστότητας των σχετικών αποφάσεων που είχαν εκδοθεί από τη θέση σε ισχύ του νέου Π.Κ. (1-7-2019) μέχρι την ψήφιση του ως άνω νόμου (9-8-2019). Τέλος, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως, συνιστά κατά το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διατάξεως. Μεταξύ αυτών των ουσιαστικών ποινικών διατάξεων είναι σαφώς και αυτές του έκτου κεφαλαίου του Π.Κ., που αφορούν την αντικατάσταση της στερητικής της ελευθερίας ποινής με παροχή κοινωφελούς εργασίας. Εσφαλμένη δε ερμηνεία υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει στη διάταξη διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υπάρχει, όταν το Δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, η Ζ. Σ. του Δ. καταδικάστηκε με την υπ' αρ. 276/23-6-2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών σε ποινή φυλάκισης τεσσάρων (4) ετών για την αξιόποινη πράξη της υπεξαιρέσεως αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας από εντολοδόχο και σε εκτέλεση αυτής, όπως προκύπτει από το σχετικό πιστοποιητικό κράτησης, η καταδικασθείσα φυλακίστηκε από 29-7-2020 στο ...

ΙΙ. Ακολούθως η καταδικασθείσα υπέβαλε στην Εισαγγελία Εφετών Πατρών την υπ' αρ. πρωτ. 3853/21.12.2020 αίτηση, με την οποία ζήτησε τη μετατροπή του υπολοίπου της επιβληθείσης ποινής σε παροχή κοινωφελούς εργασίας κατ' άρθρο 105Α του ΠΚ. Η αίτηση εισήχθη στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών, το οποίο με την προσβαλλόμενη υπ' αρ. 587/22.12.2020 απόφασή του μετέτρεψε το υπόλοιπο πραγματικής προς έκτιση ποινής των 3 ετών 7 μηνών και 7 ημερών σε παροχή κοινωφελούς εργασίας συνολικά 1720 ωρών, παρασχετέας στη Διεύθυνση Καθαριότητας Ανακύκλωσης και Μηχανικού Εξοπλισμού του Δήμου Πατρέων εντός του χρονικού διαστήματος του υπολοίπου της προς έκτιση ποινής. Έτσι όμως το δικάσαν Δικαστήριο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 98 Ν.4623/2019 περί αναστολής των διατάξεων παροχής κοινωφελούς εργασίας, η οποία διάταξη ουδεμία εξαίρεση προβλέπει, ενώ παράλληλα εσφαλμένα έκρινε ότι τυγχάνει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 105Α Π.Κ., η ισχύς της οποίας είναι σε αναστολή και συνεπώς ο προβαλλόμενος από το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος.

ΙΙΙ. Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η ανωτέρω αίτηση της καταδικασθείσης δεν θα μπορούσε να εκτιμηθεί από το δικάσαν Δικαστήριο ούτε ως αίτηση μετατροπής της στερητικής της ελευθερίας ποινής σε χρηματική κατά το άρθρο 82 του προϊσχύσαντος ΠΚ, το οποίο βεβαίως είναι επιεικέστερο κατ' άρθρο 2 του Ν.Π.Κ., καθόσον με την καταδικαστική υπ' αρ. 276/2020 απόφασή του το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Πατρών εξάντλησε εν προκειμένω τη δικαιοδοσία του, απορρίπτοντας με ειδική αιτιολογία τα αιτήματα περί μετατροπής της στερητικής της ελευθερίας ποινής των τεσσάρων (4) ετών σε χρηματική ή περί αναστολής αυτής υπό όρους. Κατόπιν των ανωτέρω πρέπει, δεκτής γενομένης της αιτήσεως του Εισαγγελέα Εφετών Πατρών, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, εφόσον δε δεν συντρέχει περίπτωση παραπομπής της υποθέσεως στο δικαστήριο της ουσίας, μη υπάρχοντος πεδίου περαιτέρω εκδικάσεως, πρέπει, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 518 ΚΠΔ, η προαναφερθείσα αίτηση της καταδικασθείσης, για την οποία έκρινε η προσβαλλόμενη απόφαση, να απορριφθεί από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου ως μη στηριζόμενη στο νόμο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 587/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών.

Απορρίπτει την με αρ. πρωτ. 3853/21.12.2020 αίτηση της καταδίκου Ζ. Σ. του Δ. περί μετατροπής του υπολοίπου της επιβληθείσης σ' αυτήν, με την υπ' αρ. 276/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πατρών, ποινής των τεσσάρων (4) ετών σε παροχή κοινωφελούς εργασίας

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαρτίου 2021. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 7 Απριλίου 2021.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ