ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Ο υποστηρίζων την κατηγορία έχει δικαίωμα να λάβει αντίγραφα της δικογραφίας κατά το στάδιο της ανάκρισης , πριν ακόμη κληθεί σε απολογία ο κατηγορούμενος εφόσον τα έγγραφα προϋπήρχαν της παραγγελίας για τη διενέργεια κυρίας ανακρίσεως και οι ύποπτοι κλήθηκαν άπαντες για παροχή εξηγήσεων κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης.
ΑΡΙΘΜΟΣ: 409 /2022
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ
Αποτελούμενο από τους Δικαστές, Χρήστο Αλμπάνη, Πρόεδρο Πρωτοδικών, Εύα Ναστούλα,Πρωτοδίκη-Εισηγήτρια και Όλγα Νίκου, Πρωτοδίκη.
Αφού συνήλθε στο δωμάτιο των διασκέψεών του την 1 Αυγούστου 2022, παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας - Ερυσσούλας Κρήτα, για να σκεφθεί και αποφασίσει για την παρακάτω υπόθεση, για την οποία η Αντεισαγγελέας Πρωτοδικών Ευτυχία Μελετοπούλου υπέβαλε στο Συμβούλιο αυτό τη με αριθμό ΒΧρ 261/2022 έγγραφη πρότασή της, η οποία έχει ως εξής ꞉ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΔΙΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ ΛΑΡΙΣAΣ Εισάγω ενώπιόν σας, κατ’ άρθ. 307 α' ΚΠΔ, την από 3/5/2022 προσφυγή του Κ Λ του Ι, κατοίκου Λάρισας (1ο χλμ. Λάρισας-Αγιάς), Προέδρου του ΔΣ και νομίμου εκπροσώπου της Εταιρίας με την επωνυμία “Κ. Α Ε Β Ε Α Π” και τον διακριτικό τίτλο “ ΑΒΕΕ” κατά της αρνήσεως της Ανακρίτριας Γ' Τμήματος Πρωτοδικείου Λάρισας, κατά το άρθρο 107 εδ. β' ΚΠΔ, επί των από 1/2/2022 και 7/2/2022 αιτήσεων περί χορηγήσεως σε αυτόν, ως νόμιμο εκπρόσωπο της ανωτέρω υποστηρίζουσας την κατηγορία εταιρίας, αντιγράφου συγκεκριμένου εγγράφου ευρισκομένου στην με ΑΒΜ Ε2019/… δικογραφία, με κατηγορουμένους τους (α) Σ Κ του Δ, κατοίκου Δραπετσώνας Αττικής (Μ Μ), (β) Β Κ του Ε, κατοίκου Πειραιώς (Ι)και (γ) Ι Κ του Ε, κατοίκου Πειραιώς (Ι), προκειμένου να αρθεί η προκύψασα διαφωνία και εκθέτω τα ακόλουθα:Κατά τη διάταξη του άρθρου 100 ΚΠΔ “1. Ο ανακριτής, μόλις μετά την κλήτευσή του εμφανισθεί ή οδηγηθεί σε αυτόν ο κατηγορούμενος για να απολογηθεί, του ανακοινώνει το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου και των εγγράφων της ανάκρισης. Επιτρέπεται επίσης στον κατηγορούμενο να μελετήσει ο ίδιος ή ο συνήγορός του το κατηγορητήριο και τα έγγραφα της ανάκρισης. Με γραπτή αίτηση του κατηγορουμένου και με δαπάνη του χορηγούνται σε αυτόν αντίγραφα του κατηγορητηρίου και των εγγράφων της ανάκρισης. 2. Την ίδια υποχρέωση έχει ο ανακριτής, και τα ίδια δικαιώματα ο κατηγορούμενος, όταν κληθεί ξανά σε συμπληρωματική απολογία. Πάντως μετά το τέλος της ανάκρισης και προτού διαβιβαστεί η δικογραφία στον εισαγγελέα (άρθρο 308 παρ. 1), καλείται πάντοτε ο κατηγορούμενος να μελετήσει όλη τη δικογραφία. Αν όμως η ανάκριση εξακολούθησε περισσότερο από μήνα μετά την πρώτη ή κάθε μεταγενέστερη απολογία, δικαιούται ο κατηγορούμενος να ασκεί τα δικαιώματά του μια φορά το μήνα, και κάθε φορά ο ανακριτής συντάσσει σχετική έκθεση κάτω από την απολογία του κατηγορουμένου”. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 107 ΚΠΔ “Ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας έχει τα δικαιώματα που αναφέρονται στα άρθρα 92 και 100. Το δικαίωμα του άρθρου 100 μπορεί να το ασκήσει από την στιγμή που ο ύποπτος θα κληθεί σε παροχή εξηγήσεων ή ο κατηγορούμενος θα κληθεί σε απολογία ή θα εκδοθεί εναντίον του ένταλμα σύλληψης ή βίαιης προσαγωγής”. Η προκείμενη διάταξη αφορά στα δικαιώματα του παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας , ως διαδίκου, αντί του πολιτικώς ενάγοντος (βλ. προϊσχύσαν άρθρο 108 ΚΠΔ). Το δικαίωμα πρόσβασης στη δικογραφία για το ανωτέρω πρόσωπο-άμεσα παθόντα του εγκλήματος σε περίπτωση προκαταρκτικής εξέτασης χορηγείται μόνο από τη στιγμή κλητεύσεως του υπόπτου προς παροχή εξηγήσεων, ενώ κατά τα λοιπά, προβλέπεται η άσκηση του ίδιου δικαιώματος κατά την προανάκριση/ανάκριση από τη στιγμή της κλητεύσεως του κατηγορουμένου προς απολογία ή της εκδόσεως εναντίον του εντάλματος βίαιης προσαγωγής, όπως και στο προϊσχύσαν άρθρο 108 ΚΠΔ [Λ. Μαργαρίτης (Γ.Νούσκαλης), Ο Νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας-ερμηνεία κατ'άρθρο, τόμος πρώτος, άρθρο 107, αρ.1]. Σύμφωνα με την προϊσχύσασα διάταξη του άρθρου 108 ΚΠΔ, χορηγούντο στον πολιτικώς ενάγοντα τα ίδια δικαιώματα με τον κατηγορούμενο κατ' εφαρμογή της ισότητας των διαδίκων, ενώ ζήτημα υπήρχε με την αναλογική τυχόν εφαρμογή του προϊσχύσαντος άρθρου 31 παρ.2 ΚΠΔ και για τον πολιτικώς ενάγοντα στα πλαίσια της προκαταρκτικής εξέτασης. Η νομολογία και το μεγαλύτερο μέρος της θεωρίας αρνείτο κάτι τέτοιο, με κύριο επιχείρημα την έλλειψη της ιδιότητας του διαδίκου αλλά και τη ρητή χορήγηση του δικαιώματος λήψης αντιγράφων μόνο στον μηνυόμενο-ύποπτο και όχι και σε εκείνον που είχε δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής στην προκαταρκτική εξέταση. Διότι, κατά την ανωτέρω άποψη, ο δηλώσας παράσταση πολιτικής αγωγής κατά τη διαδικασία της προκαταρκτικής εξέτασης δεν καθίστατο διάδικος και δεν είχε τα ίδια δικαιώματα, ύστερα από την κλήση του υπόπτου προς παροχή εξηγήσεων, που είχε ο πολιτικώς ενάγων κατά την προανάκριση ή κυρία ανάκριση, διότι τότε υπήρχε κατηγορούμενος [Λ.Μαργαρίτης (Γ.Νούσκαλης), Κώδικας Ποινικής Δικονομίας-ερμηνεία κατ'άρθρο, τόμος πρώτος, άρθρο 108, αρ. 1,2]. Ήδη, μετά τις τροποποιήσεις που επέφερε ο Ν. 4620/2019 και με τη θέση σε ισχύ του Νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ο ύποπτος, ως διάδικος πια (άρ.70 ΚΠΔ) κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης αποκτά εν συνόλω τα δικαιώματα του κατηγορουμένου, ενώ για την διασφάλιση της αρχής της ισότητας των διαδίκων, αναβαθμίζονται και αυτά του παρισταμένου προς υποστήριξη της κατηγορίας και συγκεκριμένα δίδεται και σε αυτόν το δικαίωμα πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας ρητά και κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, μολονότι ο ύποπτος δεν έχει καταστεί κατηγορούμενος κατά τη διάταξη του άρθρου 72 ΚΠΔ, με την προϋπόθεση ο ύποπτος να έχει κληθεί σε παροχή εξηγήσεων.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση η με ΑΒΜ Ε2019/… δικογραφία σχηματίστηκε κατόπιν της από 30/08/2019 μηνύσεως του εδώ αιτούντος-προσφεύγοντος με την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της Εταιρίας με την επωνυμία “ Ο Α Ε Β Ε Α Π” και τον διακριτικό τίτλο “ Ο ΑΒΕΕ” κατά των (α) Σ Κ του Δ, κατοίκου Δραπετσώνας Αττικής (Μ Μ ), Προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της εταιρίας, Ι Κ Εμπόριο Φρούτων-Ειδών διατροφής ΑΕ με τίτλο E AE, (β) Β Κ του Ε, κατοίκου Πειραιώς (Ι ), Αντιπροέδρου της ως άνω ΑΕ και (γ) Ι Κ του Ε, κατοίκου Πειραιώς (Ι ), μέλους του ΔΣ της ως άνω ΑΕ. Σε βάρος των ανωτέρω ασκήθηκε ποινική δίωξη για την αξιόποινη πράξη της απάτης από κοινού και κατ' εξακολούθηση με περιουσιακή ζημία υπερβαίνουσα το ποσό των 120.000 ευρώ δυνάμει της από 11/11/2020 παραγγελίας μας για τη διενέργεια κυρίας ανακρίσεως. Η μηνύτρια εταιρία δε κατά την υποβολή της μήνυσης είχε δηλώσει νομοτύπως υποστήριξη της κατηγορίας αποκτώντας έτσι την ιδιότητα του διαδίκου ήδη από το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης και ως εκ τούτου και το δικαίωμα πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας (άρ.100, 107 ΚΠΔ), μετά την κλήση για παροχή εξηγήσεων των μηνυομένων - υπόπτων, οι οποίοι κλήθηκαν για παροχή εξηγήσεων κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 244 ΚΠΔ καταθέτοντας άπαντες τα υπομνήματα με τις έγγραφες εξηγήσεις τους. Κατά τη διενεργηθείσα προκαταρκτική εξέταση συνετάγη κατόπιν της από 26/02/2020 παραγγελίας του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας η από 28/09/2020 γραφολογική πραγματογνωμοσύνη του Κ Κ, Ειδικού Δικαστικού Γραφολόγου, αντίγραφο της οποίας αιτήθηκε η μηνύτρια και υποστηρίζουσα την κατηγορία εταιρία, από την Γ' Ανακρίτρια του Πρωτοδικείου Λάρισας με τις από 1/2/2022 και 7/2/2022 αιτήσεις της, οι οποίες αμφότερες απορρίφθηκαν από την ανωτέρω Ανακρίτρια κατά το άρθρο 107 εδ.β' ΚΠΔ, καθώς οι κατηγορούμενοι δεν έχουν κληθεί ακόμα σε απολογία ενώπιόν της. Με την υπό κρίση προσφυγή-αίτηση η μηνύτρια εταιρία δια του νομίμου εκπροσώπου της, ισχυρίζεται ότι κακώς απορρίφθηκαν οι πιο πάνω αιτήσεις της για τη λήψη αντιγράφου της γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης από την Ανακρίτρια και ζητά να αρθεί η διαφωνία που έχει προκύψει υπέρ αυτής και να της χορηγηθεί το αιτηθέν αντίγραφο. Επί των ανωτέρω θα πρέπει να ειπωθούν τα ακόλουθα. Δοθέντος ότι η μηνύτρια εταιρία έχει δηλώσει την υποστήριξη της κατηγορίας ήδη από το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, αυτή απέκτησε το δικαίωμα πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας αφ' ής στιγμής οι ύποπτοι κλήθηκαν για παροχή εξηγήσεων, κατά το άρθρο 107 ΚΠΔ. Συνεπώς, θα είχε τη δυνατότητα να αιτηθεί και να λάβει αντίγραφο της διενεργηθείσης πραγματογνωμοσύνης κατά τη διάρκεια της προκαταρκτικής εξέτασης όπως ρητά ορίζεται στο άρθρο 107 ΚΠΔ χωρίς να καταλείπεται καμία αμφιβολία επ' αυτού. Εν προκειμένω ζήτημα γεννάται σχετικά με τη δυνατότητα της υποστηρίζουσας την κατηγορία εταιρίας να λάβει το σχετικό αντίγραφο από την Ανακρίτρια προτού κληθούν για απολογία οι κατηγορούμενοι ενώπιόν της. Το γεγονός ότι τόσο η ιδιότητα του διαδίκου-υποστηρίζοντος την κατηγορία στο πρόσωπο της μηνύτριας εταιρίας, όσο και το αιτούμενο έγγραφο προϋπήρχαν της παραγγελίας για τη διενέργεια κυρίας ανακρίσεως σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι ύποπτοι κλήθηκαν άπαντες για παροχή εξηγήσεων κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, συνηγορούν κατά την κρίση μας υπέρ της άποψης ότι η αιτούσα εταιρία δικαιούται τη λήψη του αιτούμενου αντιγράφου ακόμη και αν οι κατηγορούμενοι δεν έχουν ακόμη κληθεί σε απολογία ενώπιον της Ανακρίτριας. Η λύση αυτή κατά την κρίση μας συνάδει με τις νομοθετικές μεταβολές που επέφερε ο Ν. 4620/2019, ενώ αντίθετη “ανάγνωση” της διάταξης του άρθρου 107 ΚΠΔ φαίνεται να απηχεί το καθεστώς της προϊσχύουσας διάταξης του άρθρου 108 ΚΠΔ, σύμφωνα με το οποίο ο (τότε) πολιτικώς ενάγων αποκτούσε δικαίωμα πρόσβασης στη δικογραφία μόνο αφού ο ύποπτος θα αποκτούσε την ιδιότητα του κατηγορουμένου. Ο δε διαχωρισμός που γίνεται στη διάταξη του άρθρου 107 ΚΠΔ , ότι δηλαδή το δικαίωμα πρόσβασης στη δικογραφία του υποστηρίζοντος την κατηγορία, σε περίπτωση προκαταρκτικής εξέτασης χορηγείται μόνο από τη στιγμή κλητεύσεως του υπόπτου προς παροχή εξηγήσεων, ενώ κατά την προανάκριση/ανάκριση από τη στιγμή της κλητεύσεως του κατηγορουμένου προς απολογία ή της εκδόσεως εναντίον του εντάλματος βίαιης προσαγωγής, δεν μπορεί να ιδωθεί ως χρονικά περιοριστικός για τα δύο στάδια της ποινικής διαδικασίας, εφόσον πρόκειται για έγγραφα και υλικό της προκαταρκτικής εξέτασης και όχι για υλικό που αποκτήθηκε από ανακριτικές ενέργειες, αφού έτσι θα καταλήγαμε στο άτοπο, να μπορεί ο υποστηρίζων την κατηγορία να λάβει αντίγραφα της δικογραφίας κατά την προκαταρκτική μετά την κλήση σε παροχή εξηγήσεων του υπόπτου, αλλά αν δεν πράξει τούτο πριν το πέρας της προκαταρκτικής, να αδυνατεί να λάβει αντίγραφα των ίδιων εγγράφων (ήτοι της προκαταρκτικής) κατά το στάδιο της ανάκρισης πριν την κλήση σε απολογία του κατηγορουμένου. Τουναντίον, η διάκριση που επιχειρείται στη διάταξη του άρθρου 107 ΚΠΔ, έρχεται να τονίσει ρητά ότι ο υποστηρίζων την κατηγορία μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματα του άρθρου 100 ΚΠΔ και κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης αλλά πάντως μετά την κλήση του υπόπτου σε παροχή εξηγήσεων, όπως απαιτείται να έχει κληθεί σε απολογία ο κατηγορούμενος κατά το στάδιο της κυρίας ανακρίσεως, για την ταυτότητα του νομικού λόγου. Διαφορετική ωστόσο θα ήταν η περίπτωση που το αιτούμενο έγγραφο είχε προκύψει από ανακριτικές ενέργειες, αφού στην περίπτωση εκείνη, ο υποστηρίζων την κατηγορία θα έπρεπε να αναμένει μέχρι την κλήση των κατηγορουμένων σε απολογία, προκειμένου να διασφαλιστεί πρωτίστως το δικαίωμα πληροφόρησης των κατηγορουμένων και να μην υπάρχει ενδεχομένως βλάβη των δικαιωμάτων αυτών.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω έχουμε τη γνώμη ότι πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή-αίτηση, να αρθεί η προκύψασα διαφωνία υπέρ του αιτούντος και να χορηγηθεί σε αυτόν το αιτούμενο αντίγραφο της από 28/09/2020 γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του Κ Κ, Ειδικού Δικαστικού Γραφολόγου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΠΡΟΤΕΙΝΩ
Να γίνει δεκτή η από 3/5/2022 προσφυγή του Κ Λ του Ι, κατοίκου Λάρισας (1ο χλμ. Λάρισας-Αγιάς), Προέδρου του ΔΣ και νομίμου εκπροσώπου της Εταιρίας με την επωνυμία “ Ο Α Ε Β Ε Α Π” και τον διακριτικό τίτλο ……, να αρθεί η προκύψασα διαφωνία υπέρ του αιτούντος και να χορηγηθεί σε αυτόν το αιτούμενο αντίγραφο της από 28/09/2020 γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του ….., Ειδικού Δικαστικού Γραφολόγου. Λάρισα 21-06-2022 Η Εισαγγελέας Ευτυχία Ν. Μελετοπούλου Αντεισαγγελέας Πρωτοδικών».
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Νομίμως εισάγεται ενώπιον του αρμοδίου τούτου Συμβουλίου, η από 03-05-2022 προσφυγή του …… υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του ΔΣ και νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας με την επωνυμία «Ο Α Ε Β Ε Α Π» και τον διακριτικό τίτλο «Ο ΑΒΕΕ», κατά της αρνήσεως της Ανακρίτριας Γ' Τμήματος Πρωτοδικείου Λάρισας, κατά το άρθρο 107 εδ. β' ΚΠΔ, επί των από 1/2/2022 και 7/2/2022 αιτήσεων περί χορηγήσεως σε αυτόν, ως νόμιμο εκπρόσωπο της ανωτέρω υποστηρίζουσας την κατηγορία εταιρίας, αντιγράφου συγκεκριμένου εγγράφου ευρισκομένου στην με ΑΒΜ Ε2019/127 δικογραφία, με κατηγορουμένους τους (α) Σ Κ του Δ, κατοίκου Δραπετσώνας Αττικής (Μ Μ), (β) Β Κ του Ε, κατοίκου Πειραιώς (Ι 1) και (γ) Ι Κ του Ε, κατοίκου Πειραιώς (Ι). Η συγκεκριμένη προσφυγή πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να εξεταστεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.
Από όλα τα έγγραφα της δικογραφίας προέκυψαν τα πραγματικά περιστατικά που εκτίθενται αναλυτικά στην Εισαγγελική πρόταση, στις ορθές και νόμιμες σκέψεις της οποίας αναφέρεται το Συμβούλιο εξ ολοκλήρου προς αποφυγή άσκοπων και περιττών επαναλήψεων (ΟλΑΠ 1227/1979 ΠΧρ Λ΄ 253, ΑΠ 915/2010, ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1359/2010, ΝΟΜΟΣ), ώστε να αποτελέσουν αυτές και αιτιολογίες του βουλεύματός του. Συνακολούθως, πρέπει η υπό κρίση προσφυγή να γίνει δεκτή ως κατ’ ουσίαν βάσιμη, να αρθεί η προκύψασα διαφωνία υπέρ του αιτούντος και να χορηγηθεί σε αυτόν το αιτούμενο αντίγραφο της από 28/09/2020 γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του ….., Ειδικού Δικαστικού Γραφολόγου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά και κατ’ ουσίαν την από 03-05-2022 προσφυγή του Κ Λ υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του ΔΣ και νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας με την επωνυμία «Ο Α Ε Β Ε Α Π» και τον διακριτικό τίτλο «Ο ΑΒΕΕ», κατά της αρνήσεως της Ανακρίτριας Γ' Τμήματος Πρωτοδικείου Λάρισας.
ΑΙΡΕΙ την προκύψασα διαφωνία υπέρ του αιτούντος και να χορηγεί σε αυτόν το αιτούμενο αντίγραφο της από 28/09/2020 γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του Κ Κ, Ειδικού Δικαστικού Γραφολόγου, ευρισκομένου στην με ΑΒΜ Ε2019/…. δικογραφία
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στη Λάρισα, στις 1 Αυγούστου 2022 και εκδόθηκε στον ίδιο τόπο στις Αυγούστου 2022.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ