ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ 6/1990
Προς
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης
Δ/νση Νομοπ/κής Εργασίας - Τμήμα 4ον
Σε απάντηση του συνημμένου σε φωτοτυπία εγγράφου ερωτήματός σας, έχομε την τιμή να σας γνωρίσουμε ότι η γνώμη μας είναι η ακόλουθη:
- Προϋπόθεση της υπάρξεως του κατ' άρθρου 358 του Ποινικού Κώδικα εγκλήματος της παραβιάσεως της υποχρεώσεως για διατροφή είναι, μεταξύ άλλων και το ότι η υποχρέωση για διατροφή εκ του νόμου έχει αναγνωρισθεί (έστω και προσωρινά) με δικαστική απόφαση. Η δικαστική απόφαση μπορεί να είναι είτε απόφαση ημεδαπού δικαστηρίου, είτε απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου, στην περίπτωση όμως υπάρξεως αποφάσεως αλλοδαπού δικαστηρίου, για να έχει εφαρμογή το αρθ. 358 ΠοινΚ, θα πρέπει απόφαση του αλλοδαπού δικαστηρίου να έχει κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα κατά το άρθρο 905 (σε συνδυασμό με το άρθρο 323 αριθ. 2 έως 5) του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (πρβλ. Μπονροπούλου, Ερμηνεία του Ποινικού Κώδικα υπ' αριθ. 358, σημ. 6, σελ. 643).
- Το κατ' άρθρο 358 του Ποινικού Κώδικα έγκλημα της παραβιάσεως της υποχρεώσεως για διατροφή ανήκει στα καλούμενα γνήσια εγκλήματα παραλείψεως (πρβλ. ΑΠ 998/1981 ΠοινΧ ΛΒ, 283, Μπουροπούλου, Ερμηνεία του Ποινικού Κωδικός, υπ' αριθ. 358, σελ. 642, Χωραφά, Ποινικόν Δίκαιον, 1978, έκδοση υπό Κ. Σταμάτη, σελ. 161 και 163) και όχι στα κατ' αρθρ. 15 του Ποινικού Κώδικα δια παραλείψεως τελούμενα εγκλήματα (όπως είχε δεχθεί παλαιότερα η ΑΠ 134/1955 ΠοινΧρ Ε, 349, επικρινόμενη από τον Μπουρόπουλο, ojt., υπ' αρθρ. 358, σημ. 3). Αφού συνεπώς το ως άνω κατ" αρθρ. 358 Ποιν. Κώδικα έγκλημα είναι γνήσιο έγκλημα παραλείψεως, ως τόπος τελέσεως του εγκλήματος αυτού θεωρείται, κατ' αρθρ. 16 του Ποινικού Κώδικα, ο τόπος, στον οποίον ο υπαίτιος όφειλε να επιχειρήσει την ενέργεια που παρέλειψε (Χωραφά, ο.π., σελ. 420) και ειδικότερα ο τόπος στον οποίο ο δράστης όφειλε να καταβάλει τη διατροφή ή στον οποίο κατοικεί ή διαμένει ο δικαιούχος (Μπουρόπουλος, ο.π., υπ' αριθ. 358, σημ. 3, πρβλ. και την ΑΠ 134/1955 ΠοινΧρ Ε, 350, εκκινούσα από την αποκρουόμενη εδώ άποψη του χαρακτήρα του εγκλήματος ως εγκλήματος δια παραλείψεως τελουμένου και δεχόμενη ότι τόπος τελέσεως του εγκλήματος είναι ο τόπος της περιελεύσεως του δικαιούχου σε στερήσεις ή του εξαναγκασμού του να δεχθεί τη βοήθεια άλλων).
- Ενόψει των όσων εκτέθηκαν παραπάνω παρέπεται ότι η νομική υπηρεσία, στην οποία έχει ανατεθεί η αρμοδιότητα και η ευθύνη της διενέργειας όλων των πράξεων που αναφέρονται στο άρθρο 6 του Ν.Δ/τος 4421/1964 «περί κυρώσεως της υπογραφείσης υπό της Ελλάδος την 20ην Ιουνίου 1956 πολυμερούς Συμβάσεως περί διεκδικήσεως διατροφής εις την αλλοδαπήν», μπορεί, ενόψει του ότι το κατ' άρθρο 358 του Ποιν.Κώδικα έγκλημα της παραβιάσεως της υποχρεώσεως για διατροφή διώκεται εξ επαγγέλματος (και όχι κατ' έγκληση, εξαιρέσει των παρακάτω στο στοιχείο γ περιπτώσεων), να ζητήσει από τον αρμόδιο Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών να ασκήσει ποινική δίωξη, υπό τον όρο ότι θα συντρέχουν και οι ακόλουθες προϋποθέσεις:α) Η τυχόν υπάρχουσα αλλοδαπή δικαστική απόφαση για διατροφή εκ του νόμου να έχει κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα (κατά τα ως άνω στον αριθμό 1 εκτεθέντα). β) Ο τόπος τελέσεως του εγκλήματος (κατά τα ο άνω στον αριθμό 2 εκτεθέντα) να κείται εντός τα ορίων της Ελληνικής Επικράτειας. γ) Αν το έγκλημα τελέσθηκε στην αλλοδαπή θ πρέπει για να ασκηθεί ποινική δίωξη, να συντρέχουν και οι προϋποθέσεις του άρθρου 6 του Ποιν. Κώδικα (αν δράστης του εγκλήματος είναι ημεδαπός) του άρθρου 7 του Ποινικού Κώδικα (αν δράστη του εγκλήματος είναι αλλοδαπός).
Γεώρ. Πλαγιανάκος