ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Tο έργο, ως πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή, προσιτή στις αισθήσεις, προστατεύεται από τις  διατάξεις του N 2121/1993, εφόσον ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις της γενικής ρήτρας (άρθρο 2 παρ. 1), δηλαδή εφόσον είναι πρωτότυπο. Συνεπώς, η πρωτοτυπία αποτελεί βασική προϋπόθεση της προστασίας του νόμου, ο οποίος - με εξαίρεση τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών (άρθρο 2 παρ. 3 εδ. δ' ν. 2121/1993)- δεν δίνει ορισμό αυτής (πρωτοτυπίας). Κατά την επικρατούσα στη νομολογία θεωρία της στατιστικής μοναδικότητας, η "πρωτοτυπία", είναι η κρίση, ότι, κάτω από παρόμοιες συνθήκες και με τους ίδιους στόχους, κανένας άλλος δημιουργός, κατά λογική πιθανολόγηση, δεν θα ήταν σε θέση να δημιουργήσει έργο όμοιο ή ότι παρουσιάζει μια ατομική ιδιομορφία ή ένα ελάχιστο όριο "δημιουργικού ύψους" έτσι ώστε να ξεχωρίζει και να διαφοροποιείται από τα έργα της καθημερινότητας ή από άλλα παρεμφερή γνωστά έργα, εκφράζοντας ταυτόχρονα και κάτι από την μοναδικότητα της προσωπικότητας του δημιουργού Αν ένα πνευματικό δημιούργημα είναι πρωτότυπο έργο ή όχι, αποτελεί πραγματικό ζήτημα, που υπόκειται σε απόδειξη άρα κρίνεται ανελέγκτως από το δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 1918/2017,ΑΠ 1420/2019), τα στοιχεία όμως της πρωτοτυπίας πρέπει να αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση (ΑΠ 1438/2004, ΑΠ 2080/2001, ΑΠ 446/1999).

Απόφαση 4 / 2022   (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 4/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Ηλιοπούλου-Εισηγήτρια, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου, Μαρία Κουβίδου και 'Αννα Φωτοπούλου-Ιωάννου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βιργινίας Σακελλαροπούλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου X. S. του Z. Q., κατοίκου …., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Τσιάτσιο, για αναίρεση της υπ' αριθ. 602/2019 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Με υποστηρίζουσες την κατηγορία: 1. την εταιρεία με την επωνυμία 'LOUIS VUITTON MALLETIER', νομίμως εκπροσωπούμενη, που εδρεύει στις Βερμούδες και 2. Την εταιρεία με την επωνυμία NIKE INTERNATIONAL LTD, νομίμως εκπροσωπούμενη, που εδρεύει στο Παρίσι, οι οποίες δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Το Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από 16 Ιουνίου 2020 κρινόμενη αίτηση, η οποία ασκήθηκε ενώπιον του Γραμματέα του Εφετείου Θεσσαλονίκης Σ. Χ., έλαβε αριθμό 7/2020, και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 590/2020.

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση, να επιβληθούν τα έξοδα στον αναιρεσείοντα και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Η υπό κρίση, υπ' αρ. έκθ. 7/16-6-2020, αίτηση για αναίρεση της υπ' αρ. 602/2019 τελεσίδικης απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας κατ' επάγγελμα και σε εμπορική κλίμακα από κοινού (άρθρα 1, 2, 66 παρ. 1, 3 ν. 2121/1993) και καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης 1 έτους, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, 4 ΚΠΔ, 75 του ν. 4690/30-5-2020). Επομένως, είναι τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

II. Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2121/1993 με τον τίτλο "πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα", οι πνευματικοί δημιουργοί με τη δημιουργία του έργου, αποκτούν πάνω σ’ αυτό πνευματική ιδιοκτησία, που περιλαμβάνει, ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα, το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού τους δεσμού προς αυτό (ηθικό δικαίωμα). Με το άρθρο 2 παρ. 1 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι "Ως έργο νοείται κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή...", όπως τα αναφερόμενα ενδεικτικώς στην παρ. 1 του εν λόγω άρθρου. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι το έργο, ως πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή, προσιτή στις αισθήσεις, προστατεύεται από τις εν λόγω και λοιπές διατάξεις του νόμου αυτού, εφόσον ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις της γενικής ρήτρας (άρθρο 2 παρ. 1), δηλαδή εφόσον είναι πρωτότυπο.Συνεπώς, η πρωτοτυπία αποτελεί βασική προϋπόθεση της προστασίας του νόμου, ο οποίος - με εξαίρεση τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών (άρθρο 2 παρ. 3 εδ. δ' ν. 2121/1993)- δεν δίνει ορισμό αυτής (πρωτοτυπίας). Κατά την επικρατούσα στη νομολογία θεωρία της στατιστικής μοναδικότητας, η "πρωτοτυπία", είναι η κρίση, ότι, κάτω από παρόμοιες συνθήκες και με τους ίδιους στόχους, κανένας άλλος δημιουργός, κατά λογική πιθανολόγηση, δεν θα ήταν σε θέση να δημιουργήσει έργο όμοιο ή ότι παρουσιάζει μια ατομική ιδιομορφία ή ένα ελάχιστο όριο "δημιουργικού ύψους" έτσι ώστε να ξεχωρίζει και να διαφοροποιείται από τα έργα της καθημερινότητας ή από άλλα παρεμφερή γνωστά έργα, εκφράζοντας ταυτόχρονα και κάτι από την μοναδικότητα της προσωπικότητας του δημιουργού Αν ένα πνευματικό δημιούργημα είναι πρωτότυπο έργο ή όχι, αποτελεί πραγματικό ζήτημα, που υπόκειται σε απόδειξη άρα κρίνεται ανελέγκτως από το δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 1918/2017,ΑΠ 1420/2019), τα στοιχεία όμως της πρωτοτυπίας πρέπει να αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση (ΑΠ 1438/2004, ΑΠ 2080/2001, ΑΠ 446/1999).

Τέλος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 66 παρ. 1 του ίδιου ν.2121/1993, "Τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή 2.900 - 15.000 ευρώ όποιος χωρίς δικαίωμα και κατά παράβαση των διατάξεων του παρόντος νόμου ή διατάξεων των κυρωμένων με νόμο πολυμερών διεθνών συμβάσεων για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας εγγράφει έργα ή αντίτυπα, αναπαράγει αυτά άμεσα ή έμμεσα, προσωρινά ή μόνιμα, με οποιαδήποτε μορφή, εν όλω ή εν μέρει, μεταφράζει, διασκευάζει, προσαρμόζει ή μετατρέπει αυτά, προβαίνει σε διανομή αυτών στο κοινό με πώληση ή με άλλους τρόπους ή κατέχει με σκοπό διανομής, εκμισθώνει, εκτελεί δημόσια, μεταδίδει ραδιοτηλεοπτικά κατά οποιονδήποτε τρόπο, παρουσιάζει στο κοινό έργα ή αντίτυπα με οποιονδήποτε τρόπο, εισάγει αντίτυπα του έργου που παρήχθησαν παράνομα στο εξωτερικό χωρίς τη συναίνεση του δημιουργού και γενικά εκμεταλλεύεται έργα, αντίγραφα ή αντίτυπα που είναι αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας ή προσβάλλει το ηθικό δικαίωμα του πνευματικού δημιουργού να αποφασίζει για τη δημοσίευση του έργου στο κοινό, καθώς και να παρουσιάζει αυτό αναλλοίωτο χωρίς προσθήκες ή περικοπές ..." - Κατά δε τη παρ. 3 του ίδιου ως άνω άρθρου "Αν το όφελος που επιδιώχθηκε ή η ζημιά που απειλήθηκε από τις πράξεις των παρ. 1 και 2 είναι ιδιαίτερα μεγάλα, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή έξι χιλιάδων (6.000) έως τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ. Αν ο υπαίτιος τελεί τις παραπάνω πράξεις κατ' επάγγελμα ή σε εμπορική κλίμακα ή αν οι περιστάσεις κάτω από τις οποίες έγινε η πράξη μαρτυρούν ότι ο υπαίτιος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας ή των συγγενικών δικαιωμάτων, επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι 10 ετών και χρηματική ποινή "δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) έως εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ" ... Θεωρείται ότι η πράξη έχει τελεσθεί κατ' επάγγελμα και όταν ο δράστης έχει καταδικασθεί για αδικήματα του παρόντος άρθρου ή για παράβαση των διατάξεων περί πνευματικής ιδιοκτησίας που ίσχυαν πριν απ' αυτό με αμετάκλητη απόφαση σε ποινή στερητική της ελευθερίας". Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι σε περίπτωση που ο δράστης δεν έχει καταδικαστεί άλλη φορά για παράβαση του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας, για τον κατ' επάγγελμα χαρακτηρισμό της πράξης εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 13 εδ. ε' του ΠΚ, συντρέχουν δε οι προϋποθέσεις της όταν από την επανειλημμένη τέλεση της πράξης ή από την υποδομή που έχει διαμορφώσει ο δράστης με πρόθεση επανειλημμένης τέλεσης αυτής προκύπτει σκοπός του για πορισμό εισοδήματος. Κατ' επάγγελμα τέλεση υπάρχει και όταν διαπιστώνεται ότι η αξιόποινη πράξη τελείται μεν για πρώτη φορά, όχι όμως ευκαιριακά, αλλά βάσει σχεδίου, δηλαδή όταν από την υποδομή που έχει διαμορφώσει ο δράστης και την οργανωμένη ετοιμότητά του με πρόθεση επανειλημμένης τέλεσης προκύπτει σκοπός πορισμού εισοδήματος (ΑΠ 1918/2017).

III. Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ ΚΠΔ, όταν εκτίθενται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί υπαγωγής των αποδειχθέντων περιστατικών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Δεν αρκεί, όμως, η επανάληψη της διατύπωσης του νόμου για την αιτιολογία, η πληρότητα της οποίας εξασφαλίζεται, όπως προκύπτει από τα άρθρα 139, 177 του ΚΠΔ, όταν υφίσταται αναφορά στα αποδεικτικά μέσα που δέχθηκε το Δικαστήριο ως αληθή για να καταλήξει στην κρίση του με βάση συγκεκριμένους συλλογισμούς για κάθε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή για τη έκβαση της δίκης.

IV. Λόγο αναίρεσης της απόφασης συνιστά, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 περ. Ε' του ΚΠΔ, και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης . Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν το Δικαστήριο αποδίδει στη διάταξη διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή, όταν το Δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης υπάρχει και όταν η διάταξη αυτή παραβιάσθηκε εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που προκύπτει από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού της και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης (ΟΛΑΠ 2/2011).

V. ί) Στην προκείμενη περίπτωση, το δικάσαν κατ' έφεση Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που ειδικώς αναφέρει αποδείχτηκαν τα εξής: " Η (όν.) H. Q. (επ.) G. του B. S. ήταν κατά το έτος 2011 ιδιοκτήτρια επιχείρησης εμπορίας ετοίμων ενδυμάτων, τσαντών, αξεσουάρ και συναφών ειδών, που είχε έδρα κατάστημα επί της οδού ..., στη …. Κατά τον ίδιο χρόνο ο εδώ κατηγορούμενος εργαζόταν ως υπάλληλος με αρμοδιότητες υπεύθυνου στο κατάστημα αυτό. Στις 15-6-2011, κατόπιν καταγγελιών εκπροσώπων στην Ελλάδα των αλλοδαπών εταιριών "Louis Vuitton" και "Nike International" Τμήμα Οικονομικών Εγκλημάτων της Δ.Α.Θ., διενεργήθηκε έλεγχος στο εν λόγω κατάστημα, όπου βρέθηκαν προσιτά, προς πώληση και διάθεση σε απροσδιόριστο αριθμό πελατών του εν λόγω καταστήματος, ενδύματα με σχέδια και σχήματα (σήματα) των εταιριών Puma, Nike, Polo, Burberry, La Martina, Versace και Louis Vuitton ήτοι ενδύματα που κατασκευάζουν και εμπορεύονται οι εν λόγω εταιρίες και συγκεριμένα 739 μπλούζες μακώ (440 με σχέδια της Puma, 134 με σχέδια της Burberry και 165 με σχέδια της Louis Vuitton), 582 μπλούζες φούτερ (542 με σχέδια της Puma, και 40 με σχέδια της Nike), 581 ζακέτες φούτερ (441 με σχέδια της Puma και 140 με σχέδια της Nike), 996 σετ φόρμας (598 με σχέδια της Puma και 398 με σχέδια της Nike), 60 παντελόνια φόρμας (με σχέδια της Puma), 15 βερμούδες (με σχέδια της Puma), 46 εσώρουχα (με σχέδια Versace) και 518 πουκάμισα (252 με σχέδια της Polo, 86 με σχέδια της Burberry και 180 με σχέδια της La Martina), συνολικά δε (739+582+581+ 996 +60+15 +46+ 518=) 3.537 προϊόντα. Τα εν λόγω προϊόντα, προέκυψε καταρχάς ότι είχαν κατασκευαστεί χωρίς την άδεια και συναίνεση των παραπάνω δικαιούχων εταιριών, αλλά είχαν κατασκευασθεί από τρίτους κατ' απομίμηση των γνησίων αντιστοίχων και ως εκ τούτου ήταν πλαστά. Επίσης, όλα τα ως άνω προϊόντα εμφανίζουν σημαντικές ομοιότητες με τα πρωτότυπα έργα, καθώς τα σχέδια που έφεραν, επ' αυτών τα συγκεκριμένα ενδύματα, σε μεγάλο βαθμό ομοίαζαν με τα αντίστοιχα των γνησίων προϊόντων, ενώ οι υπάρχουσες διαφορές αφορούν τα πολύ χαμηλής ποιότητας υλικά, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους (ύφασμα και βοηθητικά υλικά), τα οποία δεν είναι τα συνήθη, που χρησιμοποιούν οι προαναφερόμενες εταιρίες, ή τα εξουσιοδοτημένα, από αυτές, εργοστάσια, κατά την παραγωγή των γνησίων προϊόντων. Ενδεικτικό άλλωστε και ανάλογο της ποιότητας των υλικών, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των απομιμητικών προϊόντων είναι η εξαιρετική χαμηλή τιμή πώλησης αυτών, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 8-10 ευρώ, σε σχέση με την αντίστοιχη τιμή διάθεσης στο καταναλωτικό κοινό των γνησίων, η οποία μπορεί να ανέρχεται και σε 150 ευρώ για το αντίστοιχο ένδυμα. Τα δε ενδύματα, που παράγουν οι ανωτέρω εταιρίες αποτελούν πρωτότυπα έργα, καθώς κατασκευάζονται με συγκεκριμένο τρόπο, όσον αφορά το σχεδιασμό τους, που χαρακτηρίζεται, από πρωτοτυπία, η οποία συνίσταται στη λεγόμενη "στατιστική μοναδικότητα", δηλ στη σύνδεση του δημιουργήματος και εν προκειμένω του ενδύματος με το δημιουργό του (εταιρία) και την παρουσία στο έργο των στοιχείων (σημάτων - σχεδίων - εντυπωμάτων), που τα συνδέουν στενά και διακριτά με την προσωπικότητα του δημιουργού τους. Το γεγονός αυτό μάλιστα (ήτοι το στοιχείο της πρωτοτυπίας) είναι ευχερώς διαπιστώσιμο, καθώς τα εν λόγω ενδύματα παρουσιάζουν μορφές, που διακρίνονται εύκολα, από άλλα υπάρχοντα αντίστοιχα δημιουργήματα. Έτσι ενδεικτικά ευρέως γνωστό είναι το χαρακτηριστικό καρώ της εταιρίας Burberry, το λογότυπο LV της εταιρίας Louis Vuitton, ο σχηματισμός των αλόγων La Martina, σχηματικές παραστάσεις, που άλλωστε, ως εμπορικά σήματα έχουν κατατεθεί και δηλωθεί στις αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες και προστατεύονται από το νόμο 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Τα συγκεκριμένα δε ενδύματα, τα οποία παράγονται μαζικά και διατίθενται σε πολλά καταστήματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπου άλλωστε βρίσκονται οι κύριες εγκαταστάσεις των εταιριών παραγωγής αυτών, έχουν μεγάλη απήχηση στους εμπόρους και το αγοραστικό κοινό, με συνέπεια να εξασφαλίζουν στα ενδύματα αυτά σημαντική εμπορική επιτυχία. Τα ως άνω προϊόντα, που βρέθηκαν και κατασχέθηκαν στο εν λόγω κατάστημα ενόψει των ομοιοτήτων που εμφανίζουν (ιδίως στα σχέδια, εντυπώματα κλπ ) με τα γνήοια είναι σαφώς απομιμήσεις των προϊόντων, που παράγουν οι προαναφερθείσες εταιρίες, δεδομένου ότι αποτελούν πιστή σχεδόν αντιγραφή των τελευταίων, ενώ ακόμη και οι ελάχιστες και ασήμαντες παραλλαγές τους, δεν είναι ικανές να προσδώσουν σ' αυτά διαφορετική έκφραση, ιδιαίτερη ατομικότητα και πρωτοτυπία, ώστε να θεωρηθούν νέα έργα. Έτσι με την κυκλοφορία των προϊόντων αυτών προκαλείται σύγχυση στο αγοραστικό κοινό, το οποίο ευλόγως μπορεί να προτιμήσει την αγορά τους, αν ληφθεί μάλιστα υπόψη και η χαμηλότερη τιμή τους, που ωστόσο οφείλεται, μεταξύ άλλων, στη χρησιμοποίηση κατώτερης ποιότητας υλικών. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι ο αριθμός διαφόρων τύπων απομιμητικών ενδυμάτων (μπλουζών, πουκαμίσων, ζακετών, εσωρούχων κ.λ.π.) με σχέδια και σχήματα (σήματα) των προαναφερομένων εταιριών, που κατέστησαν προσιτά προς πώληση και διάθεση σε πελάτες του εν λόγω καταστήματος, από την αρχή της λειτουργίας του την 21-4-2011, στο όνομα της ιδιοκτήτριας αυτού (αρχικά δεύτερης κατηγορουμένης), ήτοι εντός του τελευταίου διμήνου πριν από την 15-6-2011, που διενεργήθηκε ο έλεγχος δεν κατέστη δυνατόν να εξακριβωθεί. Αυτός, όμως, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής υπολογίζεται ότι είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτόν, που βρέθηκε κατά την ώρα του ελέγχου. Κατά την κρατήσασα στο παρόν Δικαστήριο γνώμη, ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι δεν μπορεί να διαθέτει προς πώληση ενδύματα με τις σχετικές σχηματικές παραστάσεις (σήματα και σχέδια των ανωτέρω εταιριών), που είναι δηλωμένα μάλιστα ως αποκλειστικά σήματα των άνω εταιριών, ενώ είναι σαφές όχι μέσω της διάθεσης των ενδυμάτων μπορούσε να προκληθεί σύγχυση στο αγοραστικό κοινό. Παρά ταύτα εξέθετε και διέθετε αυτά προς πώληση, αν και γνώριζε ότι αποτελούν απομιμήσεις των γνησίων προϊόντων των παραπάνω εταιριών καθώς και ότι μπορούσε να προκληθεί παραπλάνηση στο καταναλωτικό κοινό σχετικά με την προέλευση τους, ότι πρόκειται δηλ για γνήσια προϊόντα των δικαιούχων παραγωγών αυτών. Ο ισχυρισμός του κατηγορούμενου ότι αυτός δεν είχε καμία σχέση με τα συγκεκριμένα μη γνήσια προϊόντα, καθώς αυτά ήταν τοποθετημένα σε αποθηκευτικό χώρο του εν λόγω καταστήματος, αλλά και ότι δεν διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις, ώστε να είναι σε θέση να διακρίνει, εάν πρόκειται για γνήσια προϊόντα, ή απομιμήσεις αυτών, πέραν του ότι ως απλός εργαζόμενος στο εν λόγω κατάστημα δεν είχε λόγο για το είδος των προϊόντων που διατίθεντο προς πώληση από αυτό, κρίνεται, κατά την ίδια ως άνω κρατήσασα γνώμη, αβάσιμος, καθόσον τα εν λόγω ενδύματα ήταν εκτεθειμένα στο κατάστημα σε εμφανές σημείο για να γίνονται αμέσως αντιληπτά από τους πελάτες του και η συμμετοχή του ίδιου στην λειτουργία του εν λόγω καταστήματος δεν ήταν μόνο η τυπική αυτού του εργαζόμενου ως υπαλλήλου, αλλά της από κοινού λειτουργίας τους με την ιδιοκτήτρια (όν.) H. Q. (επ.) G. του B. S., δεδομένου μάλιστα ότι η τελευταία διέμενε στην …, όπου διατηρούσε άλλο κατάστημα, και συνεπώς ο κατηγορούμενος ήταν αυτός που κατ' ουσίαν λειτουργούσε το εν λόγω κατάστημα. Αβάσιμος είναι και ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι τα ενδύματα που κατασκευάζουν οι παραπάνω εταιρίες δεν αποτελούν έργα κατά την έννοια του Ν. 2121/1993 και ότι δεν τυγχάνουν προστασίας από το νόμο αυτό, αφού, όπως προαναφέρθηκε, τα ενδύματα που παράγουν οι ανωτέρω εταιρίες αποτελούν πρωτότυπα έργα, καθώς κατασκευάζονται με συγκεκριμένο τρόπο, όσον αφορά το σχεδιασμό τους, που χαρακτηρίζεται, από πρωτοτυπία, η οποία συνίσταται στη λεγόμενη "στατιστική μοναδικότητα", δηλ στη σύνδεση του δημιουργήματος και εν προκειμένω του ενδύματος με το δημιουργό του (εταιρία) και την παρουσία στο έργο των στοιχείων (σημάτων -σχεδίων -εντυπωμάτων), που τα συνδέουν στενά και διακριτά με την προσωπικότητα του δημιουργού τους. Με βάση τα προαναφερόμενα πραγματικά περιστατικά και ειδικότερα το γεγονός ότι ο εδώ κατηγορούμενος και η άνω ιδιοκτήτρια (όν.) H. Q. (επ.) G. του B. S. λειτούργησαν το εν λόγω κατάστημα εμβαδού 450 τμ σε περιοχή της πόλης με σημαντική εμπορική κίνηση σε συναφή είδη, από το οποίο διατίθετο προς πώληση ο προαναφερθείς μεγάλος όγκος τέτοιων ενδυμάτων, συνάγεται, κατά την κρατήσασα στο Δικαστήριο γνώμη, ότι είχαν πρόθεση επανειλημμένης τέλεσης πράξεων, σχετιζομένων με παραβάσεις του Ν. 2121/1993 με τη διατήρηση του εν λόγω καταστήματος ως έδρα εμπορικής δραστηριοποίησης, από την οποία διατίθεντο προς πώληση με μεγάλη ευχέρεια και τα προαναφερόμενα απομιμητικά προϊόντα, με σκοπό να αποκομίζουν σταθερό εισόδημα προς βιοπορισμό και των δύο, στοιχεία που πληρούν την τέλεση της εν λόγω πράξης κατ' επάγγελμα και μάλιστα σε εμπορική κλίμακα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο από την πώληση των άνω προϊόντων το όφελος τους θα ανέρχονταν σε (3.537 τεμάχια χ 12 ευρώ ανά τεμάχιο), 42.444 ευρώ. Υπό τα δεδομένα αυτά στοιχειοθετείται, κατά την κρατήσασα στο Δικαστήριο γνώμη, η αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του αποδιδόμενου στον κατηγορούμενο εγκλήματος της κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας κατ' επάγγελμα και σε εμπορική κλίμακα από κοινού και συνεπώς πρέπει, κατά τη γνώμη αυτή, να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος της εν λόγω αξιόποινης πράξεως." ii) Στη συνέχεια κήρυξε ένοχο, κατά πλειοψηφία, τον κατηγορούμενο για την τέλεση της πράξης της από κοινού κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας κατ' επάγγελμα και σε εμπορική κλίμακα και συγκεκριμένα του ότι: "Στον κατωτέρω αναφερόμενο τόπο και χρόνο, κατά παράβαση των διατάξεων του Ν. 2121/1993 "περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων", ενεργώντας από κοινού με την (όν.) H. Q. (επ.) G. του B. S., ήτοι έχοντας κοινό δόλο και κατόπιν συναπόφασης, χωρίς τη συναίνεση του δημιουργού κατείχαν με σκοπό διανομής στο κοινό με πώληση, απομιμητικά προϊόντα πρωτότυπων έργων, ενώ είναι πρόσωπα που τελούν τέτοιες πράξεις κατ' επάγγελμα και σε εμπορική κλίμακα. Ειδικότερα, στη …, σε κατάστημα επί της οδού ..., όπου εδρεύει επιχείρηση εμπορίας ετοίμων ενδυμάτων, τσαντών, αξεσουάρ και συναφών ειδών, υπάλληλος του οποίου είναι ο πρώτος των κατηγορουμένων και ιδιοκτήτρια της επιχείρησης η δεύτερη εξ αυτών, στις 15-6-2011 στη …, με πρόθεση και χωρίς κανένα δικαίωμα κατελήφθησαν να κατέχουν, με σκοπό διανομής στο κοινό με πώληση ενδύματα, που αποτελούν απομιμήσεις γνησίων αντιστοίχων πρωτότυπων έργων και προϊόντων, των τελευταίων (πρωτοτύπων) προστατευόμενων από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, φορείς των οποίων είναι οι εταιρείες Puma, Nike, Polo, Burberry, La Martina, Versace και Louis Vuitton που παράγουν αυτό σε εξουσιοδοτημένες αυτές μονάδες παραγωγής, στις οποίες έχουν εκχωρήσει και μεταβιβάσει το αποκλειστικό δικαίωμα της αναπαραγωγής των δημιουργημάτων αυτών καθώς και κάθε άλλο περιουσιακό ή μη δικαίωμα τους. Συγκεκριμένα κατελήφθησαν να κατέχουν με σκοπό διανομής στους πελάτες του καταστήματος ενδύματα, ήτοι 739 μπλούζες μακώ (440 με σχέδια της Puma, 134 με σχέδια της Burberry και 165 με σχέδια της Louis Vuitton), 582 μπλούζες φούτερ (542 με σχέδια της Puma, και 40 με σχέδια της Nike), 581 ζακέτες φούτερ (441 με σχέδια της Puma και 140 με σχέδια της Nike), 996 σετ φόρμας (598 με σχέδια της Puma και 398 με σχέδια της Nike), 60 παντελόνια φόρμας (με σχέδια της Puma), 15 Βερμούδες (με σχέδια της Puma), 46 εσώρουχα (με σχέδια Versace) και 518 πουκάμισα (252 με σχέδια της Polo, 86 με σχέδια της Burberry και 180 με σχέδια της La Martina), συνολικά δε (739+582+581+ 996 +60+15 +46+ 518=) 3.537 απομιμητικά προϊόντα, που είχαν αναπαραχθεί παράνομα κατ' απομίμηση των γνησίων, χωρίς την άδεια των δημιουργών τους και των αντίστοιχων εταιριών με την παραποίηση των σημάτων των εταιριών αυτών, δηλαδή με πλαστά σχέδια και σήματα που ομοιάζουν με τα γνήσια. Είναι δε πρόσωπα που τελούν τέτοιες πράξεις κατ' επάγγελμα και σε εμπορική κλίμακα καθώς από την υποδομή που είχαν διαμορφώσει με πρόθεση επανειλημμένης τέλεσης της πράξης, προκύπτει σκοπός τους για πορισμό εισοδήματος, ιδίως με τη διατήρηση οργανωμένης εμπορικής επιχείρησης αλλά και με την οργάνωση και εκμετάλλευση της διάθεσης έργων πνευματικής ιδιοκτησίας σε μεγάλο αριθμό ατόμων, ενώ δεν είχαν δικαίωμα προς τούτο."

VI. Με τις παραδοχές αυτές, όπως προκύπτουν από τη συμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, το Δικαστήριο δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον δεν εκτίθενται σε αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά και ειδικότερα αυτό της πρωτοτυπίας των αναφερόμενων, ως πνευματικών έργων, ενδυμάτων στην ύπαρξη της οποίας (πρωτοτυπίας) το ως άνω Δικαστήριο στήριξε την κρίση του για τη συνδρομή των στοιχείων της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος του άρθρου 66 του ν. 2121/1993. Οι σχετικές με το ζήτημα αυτό, της ύπαρξης πρωτοτυπίας, παραδοχές της απόφασης είναι ασαφείς και αντιφατικές. Συγκεκριμένα, στο σκεπτικό της απόφασης υπάρχει η παραδοχή ότι τα παραγόμενα μαζικά από τις αναφερόμενες εταιρείες γνήσια ενδύματα ( μπλούζες μακώ, μπλούζες και ζακέτες φούτερ, σετ φόρμας, παντελόνια φόρμας, βερμούδες, εσώρουχα, πουκάμισα), απομιμήσεις των οποίων αποτελούν τα κατασχεθέντα ενδύματα, είναι πρωτότυπα έργα, καθώς κατασκευάζονται με συγκεκριμένο τρόπο, όσον αφορά τον σχεδιασμό τους. Δεν περιγράφεται, όμως, ο συγκεκριμένος αυτός τρόπος κατασκευής ως προς το σχεδιασμό αυτών των ίδιων των ενδυμάτων και δεν εκτίθενται τα στοιχεία της πρωτοτυπίας τους. Αντίθετα, με όλες τις άλλες παραδοχές σε όλα τα υπόλοιπα σημεία του σκεπτικού και του διατακτικού της απόφασης, γίνεται συνεχής αναφορά όχι στην πρωτοτυπία αυτών των ίδιων των ενδυμάτων, ως προς τον τρόπο κατασκευής τους που αφορά στο σχεδιασμό τους, αλλά σε σχέδια-σήματα και σε σχηματικές παραστάσεις επ' αυτών που αποτελούν εμπορικά σήματα των εταιρειών στο δε διατακτικό γίνεται λόγος για παραποίηση των σημάτων των εταιρειών.

Έτσι, όμως, καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος του Αρείου Πάγου ως προς τη σωστή εφαρμογή των προαναφερθεισών διατάξεων του ν. 2121/1993.

Συνεπώς είναι βάσιμοι οι εκ του άρθρου 510 παρ. 1 Δ' και Ε' ΚΠΔ λόγοι αναίρεσης.

VI. Κατόπιν τούτων πρέπει, κατά παραδοχή των προαναφερόμενων βάσιμων λόγων αναίρεσης και εφόσον παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολο της και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, οι οποίοι είχαν δικάσει προηγουμένως (519 ΚΠΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 602/2019 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2021.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Ιανουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ        Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ