ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Η δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου, έχει την έννοια της συμμετοχής στην ποινική δίκη και την επιδίωξη της αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως και αναπληρώνει τη δήλωση που επιτάσσει η μεταβατική διάταξη του άρθρου 464 του νέου ΠΚ, ότι επιθυμεί την πρόοδο της δίκης, η οποία μπορούσε να υπάρξει και πριν από την ισχύ του νέου ποινικού κώδικα και σε καμία περίπτωση την έγκληση, που αυτή είναι απαραίτητη για την ποινική δίωξη (ΑΠ 47/2021). Πρέπει ακόμη να αναφερθεί ότι αν ο παθών από το έγκλημα είχε υποβάλει έγκληση, ακόμα και υπό το προγενέστερο καθεστώς της αυτεπάγγελτης δίωξης του συγκεκριμένου εγκλήματος, είναι αυτονόητο ότι δεν χρειάζεται να επαναληφθεί η δήλωση αυτή περί επιθυμίας συνέχισης της εκκρεμούς ποινικής διαδικασίας, καθόσον η υποβολή της έγκλησης, δηλώνει και τη βούληση του παθόντος για την πρόοδο της διαδικασίας και υποκαθιστά την προβλεπόμενη από τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 464 ΠΚ απλή άλλωστε δήλωση και επομένως πληροί τον σκοπό αυτής (ΑΠ 1440/2022, ΑΠ 2010/2019).
Απόφαση 335 / 2023 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 335/2023
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Κουβίδου, Βασίλειο Μαχαίρα, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου και Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 18 Ιανουαρίου 2023, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Ασπρογέρακα, (κωλυομένου του Εισαγγελέως) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 6/2022 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιά. Με κατηγορούμενους τους 1. Ν. Π. του Γ., κάτοικο ... ο οποίος δεν παραστάθηκε, 2. Σ. Ρ. του Ι., κάτοικο ... ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Παναγιώτη Ζώμα. Και με υποστηρίζουσα την κατηγορία την Ε. - Σ. Ρ. του Ι., κάτοικο ... η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Βασιλείου Γκουζάνη.
Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιά, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αχιλλέας Ζήσης, ζητεί τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 28 Απριλίου 2022 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Δέσποινας Χρονοπούλου, έλαβε αριθμό 23/2022 και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 431/2022.
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα ο οποίος αναφέρθηκε ολοκληρωτικά στην έκθεση αναίρεσης και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 505 παρ. 2 ΚΠΔ "Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε απόφασης μέσα στην προθεσμία που ορίζεται από το άρθρο 507" και κατά το τελευταίο αυτό άρθρο "Η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης από τον εισαγγελέα αρχίζει από την καταχώριση καθαρογραμμένης της απόφασης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται στη γραμματεία του δικαστηρίου και για μεν τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου είναι ενός (1) μηνός, για δε τους λοιπούς εισαγγελείς είκοσι (20) ημερών, από την καταχώριση αυτήν". Από τις ως άνω διατάξεις προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί να ασκήσει αναίρεση κατά οποιασδήποτε απόφασης οποιουδήποτε ποινικού δικαστηρίου, μέσα στην προθεσμία που ορίζεται από τη διάταξη του άρθρου 507 εδ. α' του ίδιου Κώδικα, από την καταχώριση αυτής καθαρογραμμένης, στο κατ' άρθρο 473 παρ. 3 ΚΠΔ ειδικά τηρούμενο βιβλίο του ποινικού δικαστηρίου και για όλους τους λόγους που αναφέρονται στη διάταξη του άρθρου 510 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, μεταξύ των οποίων και για εκείνους της εσφαλμένης ερμηνείας ή εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης αλλά και της υπέρβασης εξουσίας εκ μέρους του Δικαστηρίου που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 510 στοιχ. Ε' και Θ' ΚΠΔ). Εσφαλμένη ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης υπάρχει, όταν το δικαστήριο αποδίδει σ' αυτήν διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει και εσφαλμένη εφαρμογή συντρέχει όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε σωστά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε ότι προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στη διάταξη που εφάρμοσε (ΑΠ 650/2019). Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που ιδρύει τον ως άνω αναιρετικό λόγο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ, υπάρχει και όταν η διάταξη αυτή παραβιάζεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του διατακτικού με το σκεπτικό αυτής και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του οικείου εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Η εσφαλμένη ερμηνεία μπορεί να αναφέρεται και σε άλλη διάταξη νόμου, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης (ΑΠ 192/2017). Εξάλλου κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' ΚΠΔ, υπέρβαση εξουσίας, που ιδρύει τον από τη διάταξη αυτής προβλεπόμενο λόγο αναίρεσης υπάρχει όταν το δικαστήριο άσκησε δικαιοδοσία που δεν του παρέχεται από το νόμο ή υφίσταται τέτοια δικαιοδοσία, αλλά δεν συντρέχουν όμως οι όροι, οι οποίοι του παρέχουν την εξουσία να κρίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση ή όταν αρνείται να ασκήσει δικαιοδοσία, η οποία του παρέχεται από το νόμο στη συγκεκριμένη περίπτωση, αν και συντρέχουν οι απαιτούμενοι γι' αυτό κατά το νόμο όροι. Στην πρώτη περίπτωση, που το δικαστήριο αποφασίζει κάτι, για το οποίο δεν έχει δικαιοδοσία, υπάρχει θετική υπέρβαση εξουσίας, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, που παραλείπει να αποφασίσει κάτι, το οποίο υποχρεούται στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του, υπάρχει αρνητική υπέρβαση εξουσίας (ΟλΑΠ 1/2008, ΟλΑΠ 3/2005, ΑΠ 95/2022, ΑΠ 138/2021, ΑΠ 1003/2020, ΑΠ 579/2020).
Στην προκειμένη περίπτωση η κρινόμενη από 28-4-2022 (με αριθμό έκθεσης κατάθεσης: 23/2022) αίτηση αναίρεσης, την οποία άσκησε ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, με σχετική προς τούτο δήλωσή του στη γραμματέα του Ποινικού Τμήματος αυτού του Δικαστηρίου (Αρείου Πάγου), στρέφεται κατά της υπ' αριθμ. 538/7-12-2021, 6/7-1-2022 απόφασης του δικάσαντος σε πρώτο βαθμό Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιώς, με την οποίαν έπαυσε οριστικά η ποινική δίωξη που ασκήθηκε ύστερα από την υποβληθείσα μηνυτήρια αναφορά εκ μέρους της Ε. - Σ. Ρ. του Ι., κατά των κατηγορουμένων Ν. Π. του Γ. και Σ. Ρ. του Ν., για την αξιόποινη πράξη της απάτης κατά συναυτουργία κατ' εξακολούθηση, από την οποία η προκληθείσα περιουσιακή ζημία και το αντίστοιχο σκοπούμενο όφελος υπερέβη το ποσόν των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρών (άρθρο 386 παρ. 1 ΠΚ). Η ως άνω αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 3, 505 παρ. 2 εδ. α' και 507 ΚΠΔ) και επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της, που αφορούν εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικών ποινικών διατάξεων και υπέρβαση εξουσίας (άρθρο 510 στοιχ. Ε' και Θ' ΚΠΔ). Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί ότι η κρινομένη αίτηση αναίρεσης ορίσθηκε να συζητηθεί αρχικώς στις 5-10-2022, κατά την οποίαν ο προαναφερθείς πρώτος κατηγορούμενος Ν. Π. του Γ., εμφανίσθηκε στο ακροατήριο αυτού του δικαστηρίου και κατόπιν σχετικού προς τούτο υποβληθέντος αιτήματος για λογαριασμό του, αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως λόγω απουσίας του συνηγόρου υπερασπίσεώς του, για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο (18-1-2023), όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 1280/5-10-2022 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου. Ο εν λόγω όμως κατηγορούμενος Ν. Π. του Γ., δεν εμφανίσθηκε στην παραπάνω μετ' αναβολή δικάσιμο, η συζήτηση όμως της κρινομένης αίτησης αναίρεσης πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 515 παρ. 1 ΚΠΔ).
Κατά τη διάταξη του άρθρου 386 παρ. 1 του ισχύοντος μέχρι 30-6-2019 ΠΚ, "Όποιος με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και αν η ζημία που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη, με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών", ενώ κατά την αντίστοιχη διάταξη του άρθρου 386 παρ. 1 του ισχύοντος από 1-7-2019 νέου Ποινικού Κώδικα (Ν. 4619/2019, ΦΕΚ Α', 95/11-6-2019): "Όποιος με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με σκοπό από τη βλάβη αυτής της περιουσίας να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή. Αν η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή". Εξάλλου, ενώ κατά τον προϊσχύσαντα ΠΚ η αξιόποινη πράξη της απάτης διωκόταν αυτεπαγγέλτως, ήδη αυτή διώκεται κατ' έγκληση (εκτός αν πρόκειται για την ιδιαιτέρως διακεκριμένη μορφή της παρ. 2 του ως άνω άρθρου 386 του νέου ΠΚ, που θεμελιώνεται αν η αξιόποινη αυτή πράξη στρέφεται άμεσα κατά του Ελληνικού Δημοσίου, των ΝΠΔΔ ή των ΟΤΑ και η ζημία υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ) και κατά τη διάταξη του άρθρου 405 παρ. 1 του ισχύοντος από 1-7-2019 νΠΚ, "Για την ποινική δίωξη των εγκλημάτων που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 386 απαιτείται έγκληση". Περαιτέρω κατά τη (μεταβατική) διάταξη του άρθρου 464 του ίδιου Κώδικα, "Εκκρεμείς ποινικές διαδικασίες, που έχουν ανοίξει χωρίς την υποβολή εγκλήσεως με αντικείμενο πράξεις για τη δίωξη των οποίων απαιτείται έγκληση στον παρόντα Κώδικα, ενώ διώκονταν αυτεπαγγέλτως υπό το προϊσχύσαν δίκαιο, συνεχίζονται, εφόσον ο δικαιούμενος να υποβάλλει έγκληση δηλώσει εντός τεσσάρων μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος ότι επιθυμεί την πρόοδό τους" (ΑΠ 47/2021), ενώ η δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου, έχει την έννοια της συμμετοχής στην ποινική δίκη και την επιδίωξη της αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως και αναπληρώνει τη δήλωση που επιτάσσει η ως άνω διάταξη του άρθρου 464 του νέου ΠΚ, ότι επιθυμεί την πρόοδο της δίκης, η οποία μπορούσε να υπάρξει και πριν από την ισχύ του νέου ποινικού κώδικα και σε καμία περίπτωση την έγκληση, που αυτή είναι απαραίτητη για την ποινική δίωξη (ΑΠ 47/2021). Πρέπει ακόμη να αναφερθεί ότι αν ο παθών από το έγκλημα είχε υποβάλει έγκληση, ακόμα και υπό το προγενέστερο καθεστώς της αυτεπάγγελτης δίωξης του συγκεκριμένου εγκλήματος, είναι αυτονόητο ότι δεν χρειάζεται να επαναληφθεί η δήλωση αυτή περί επιθυμίας συνέχισης της εκκρεμούς ποινικής διαδικασίας, καθόσον η υποβολή της έγκλησης, δηλώνει και τη βούληση του παθόντος για την πρόοδο της διαδικασίας και υποκαθιστά την προβλεπόμενη από τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 464 ΠΚ απλή άλλωστε δήλωση και επομένως πληροί τον σκοπό αυτής (ΑΠ 1440/2022, ΑΠ 2010/2019).
Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιώς που δίκασε ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 538/7-12-2021, 6/7-1-2022, απόφασή του δέχθηκε τα εξής: "Στην προκειμένη περίπτωση η μηνύτρια Σ. - Ε. Ρ. υπέβαλε την από 31.1.2014 μηνυτήρια αναφορά της η οποία απευθύνεται ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Πειραιώς σε βάρος των κατηγορουμένων για την πράξη της απάτης που φέρεται τελεσθείσα από αυτούς κατά το χρονικό διάστημα από τον μήνα Ιούνιο του έτους 2004 και μέχρι το τέλος του Δεκεμβρίου του έτους 2005. Ακολούθως, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας αυτή δεν υπέβαλε την κατ' άρθρο 464 του νέου Π.Κ. περί συνεχίσεως της παρούσας εκκρεμούς δίκης αναγκαία δήλωση μέσα στην προθεσμία που ορίζει η διάταξη αυτή. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον...δεν έχει υποβληθεί η κατ' άρθρο 464 ΠΚ περί συνεχίσεως της παρούσας εκκρεμούς δίκης αναγκαία δήλωση, αφού η ποινική δίωξη είχε ασκηθεί αυτεπαγγέλτως, πρέπει, κατά παραδοχή και του προβληθέντος αυτοτελούς ισχυρισμού, να κηρυχθεί αυτή απαράδεκτη και να παύσει οριστικά η ασκηθείσα σε βάρος του κατηγορουμένου ποινική δίωξη, κατά το διατακτικό". Στην συνέχεια, το ίδιο δικαστήριο περιέλαβε στο διατακτικό της παραπάνω απόφασης τα εξής: "ΔΙΚΑΖΕΙ: 1. τον κατηγορούμενο Ν. Π. του Γ.... 2. τον κατηγορούμενο Σ. Ρ. του Ν....ΠΑΥΕΙ ΟΡΙΣΤΙΚΑ την ποινική δίωξη για αμφοτέρους τους κατηγορουμένους για την αξιόποινη της απάτης κατά συναυτουργία και κατ' εξακολούθηση από την οποία η προκληθείσα περιουσιακή ζημία και το αντίστοιχο σκοπούμενο περιουσιακό όφελος υπερέβη τις 120.000 ευρώ, ήτοι του ότι: Στον ... από τον μήνα Ιούνιο του έτους 2004 και μέχρι το τέλος του Δεκεμβρίου του έτους 2005, από κοινού και με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, έχοντας σκοπό να αποκτήσουν περιουσιακό όφελος που δεν δικαιούνται, προξένησαν σε τρίτο συνολική περιουσιακή ζημία μεγαλύτερη των εκατόν είκοσι χιλιάδων ευρώ (120.000) ευρώ, με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών. Ειδικότερα, στις αρχές του μήνα Ιουνίου 2004, ως διαχειριστές της εταιρείας με την επωνυμία "...", προκειμένου να πείσουν την εγκαλούσα Ρ. Ε.-Σ. του Ι. και της Ε. για την κατάρτιση της κάτωθι αναφερόμενης σύμβασης, παρέστησαν σε αυτήν εν γνώσει τους ψευδώς ότι τελούσαν σε πρόσκαιρη οικονομική αδυναμία, ότι ήταν φερέγγυοι, ότι είχαν διασυνδέσεις με πρόσωπα που χρειάζονταν μεγάλης έκτασης εκτυπωτικές εργασίες και ότι θα μπορούσαν να συνεργασθούν με την ίδια, ότι είχε ήδη ξεκινήσει η διαδικασία της δανειοδότησής τους από την "Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος", καθώς και ότι διέθεταν μεγάλης αξίας ακίνητου στην ... το οποίο θα μεταβίβαζαν σε αυτήν στην υποθετική περίπτωση που δεν θα είχαν την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους, γεγονότα που ήταν ψευδή, καθώς το αληθές ήταν ότι δεν είχαν αιτηθεί για τραπεζική δανειοδότηση ούτε είχαν στην κυριότητά τους ακίνητο στην ..., αλλά ούτε είχαν και διασυνδέσεις με πρόσωπα που χρειάζονταν μεγάλης έκτασης εκτυπωτικές εργασίες, ενώ η φερόμενη πρόσκαιρη οικονομική τους αδυναμία ήταν προσχηματική και οι ίδιοι είχαν αποκλειστικό σκοπό την έκδοση της εφημερίδας "...", χωρίς την καταβολή εξόδων εκτύπωσης. Με τις ως άνω ψευδείς παραστάσεις έπεισαν την εγκαλούσα Ρ. Ε.-Σ. του Ι. και της Ε., ιδιοκτήτρια της ατομικής επιχείρησης με την επωνυμία "..." με έδρα το ... στην οδό ... και με αντικείμενο εργασιών τις γραφικές τέχνες και τις τυπογραφικές εργασίες να καταρτίσουν σύμβαση για την εκτύπωση της ημερήσιας εφημερίδας "...", η πώληση της οποίας ήταν η κύρια δραστηριότητα της εταιρείας με την επωνυμία "...". Ακολούθως από τον Ιανουάριο του έτους 2005 και μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του έτους 2005, οι κατηγορούμενοι άρχισαν να καθίστανται σκόπιμα εξακολουθητικά υπερήμεροι ως προς τις οικονομικές υποχρεώσεις τους που απέρρεαν από την προαναφερόμενη συνεργασία, επιπλέον δε προκειμένου να πείσουν την εγκαλούσα Ρ. Ε.-Σ. του Ι. και της Ε. για τη συνέχιση της συνεργασίας τους, παρέστησαν σε αυτήν εν γνώσει τους ψευδώς ότι τελούσαν σε πρόσκαιρη οικονομική αδυναμία, συνεχίζοντας να υποστηρίζουν ψευδώς στην εγκαλούσα ότι ήταν φερέγγυοι, ότι είχαν διασυνδέσεις με πρόσωπα που χρειάζονταν μεγάλης έκτασης εκτυπωτικές εργασίες και ότι θα μπορούσαν να συνεχίζουν να συνεργάζονται με την ίδια, ότι είχε ήδη δρομολογηθεί η διαδικασία δανειοδότησής τους από την "Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος", καθώς και ότι στην υποθετική περίπτωση που δεν θα είχαν την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις τους, θα προέβαιναν σε μεταβίβαση στην εγκαλούσα του μεγάλης αξίας ακινήτου που διέθεταν στην ..., όλα δε τα ανωτέρω γεγονότα ήταν ψευδή, καθώς το αληθές ήταν ότι δεν είχαν υποβάλει αίτηση σε Τράπεζα για τραπεζική δανειοδότηση ούτε είχαν στην κυριότητά τους ακίνητο στην ..., αλλά ούτε είχαν διασυνδέσεις με πρόσωπα που χρειάζονταν μεγάλης έκτασης εκτυπωτικές εργασίες, ενώ η φερόμενη πρόσκαιρη οικονομική τους αδυναμία ήταν προσχηματική και οι ίδιοι είχαν αποκλειστικό σκοπό την έκδοση της εφημερίδας "...", χωρίς την καταβολή εξόδων εκτύπωσης. Πέραν αυτού, από τον Ιανουάριο του έτους 2005 και μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του έτους 2005, παρέστησαν στην προαναφερθείσα εν γνώσει τους ψευδώς ότι οι μεταχρονολογημένες επιταγές που μεταβίβασαν σε αυτήν αντί καταβολής των οφειλών τους σε μη διακριβωθείσα ημερομηνία, εξυπηρετούνταν από τραπεζικούς λογαριασμούς που διέθεταν επαρκή διαθέσιμα κεφάλαια για την πληρωμή τους. Ειδικότερα, οι κατηγορούμενοι εξέδωσαν και μεταβίβασαν στην εγκαλούσα Ρ. Ε.-Σ. τις ακόλουθες μεταχρονολογημένες επιταγές: 1) Τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Alpha Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού πέντε χιλιάδων εξακοσίων ευρώ (5.600 €), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "20.08.2005", 2) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.", χρηματικού ποσού πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "07.10.2005", 3) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Alpha Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "31.08.2005", 4) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Aspis Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού οκτώ χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (8.500€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "30.10.2005", 5) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Aspis Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού έξι χιλιάδων ευρώ (6.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "30.10.2005", 6) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Aspis Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "30.10.2005", 7) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Alpha Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "30.09.2005", 8) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.", χρηματικού ποσού έξι χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (6.500€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "25.11.2005", 9) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.", χρηματικού ποσού έξι χιλιάδων ευρώ (6.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "30.11.2005", 10) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Alpha Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού δέκα έξι χιλιάδων ευρώ (16.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "13.10.2005", 11) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Alpha Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "29.09.2005" και 12) τη με αριθμό ... επιταγή της τράπεζας "Alpha Bank Α.Ε.", χρηματικού ποσού επτά χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (7.500€), με φερόμενη ημερομηνία έκδοσης "14.12.2005", συνολικής αξίας ενενήντα έξι χιλιάδων εκατό ευρώ (96.100€), πλην όμως, το ως άνω γεγονός περί ύπαρξης επαρκών διαθέσιμων κεφαλαίων για την πληρωμή των ως άνω επιταγών ήταν ψευδές, καθώς αυτές δεν πληρώθηκαν λόγω έλλειψης κεφαλαίων. Συνεπεία των ψευδών αυτών παραστάσεων, η Ρ. Ε.-Σ., αφού πείστηκε σχετικά από τις ως άνω ψευδείς παραστάσεις των κατηγορουμένων, συνέχισε να παρέχει τις υπηρεσίες της προς τους κατηγορουμένους, εκτυπώνοντας την ημερήσια εφημερίδα και παραδίδοντας τα αντίτυπα σε αυτούς παρέχοντας στους τελευταίους πίστωση για τις εργασίες αυτές ενώ παρείχε στους ίδιους και άλλες εκτυπωτικές υπηρεσίες μικρής έκτασης, όπως την εκτύπωση φυλλαδίων για δικηγόρους που συμμετείχαν στις αρχαιρεσίες του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και την προμήθεια της εταιρίας τους με επιστολόχαρτα. Στα πλαίσια της συνεχιζόμενης παροχής των υπηρεσιών της με πίστωση κατά το έτος 2005, η Ρ. Ε.-Σ. εξέδωσε τα ακόλουθα τιμολόγια προς την εταιρεία "...": (1) Το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας είκοσι δύο χιλιάδων επτακοσίων εβδομήντα τριών ευρώ (22.773 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού εννιακοσίων σαράντα πέντε ευρώ και ενενήντα δύο λεπτών του ευρώ (945,92) ευρώ και συνολικής αξίας είκοσι τριών χιλιάδων επτακοσίων δεκαοκτώ ευρώ και ενενήντα δύο λεπτών του ευρώ (23.718,92 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβαν χώρα με τα με 1 αριθμούς ... δελτία αποστολής, (2) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας δεκαέξι χιλιάδων εννιακοσίων ογδόντα ευρώ (16.980 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού επτακοσίων είκοσι ενός ευρώ και είκοσι λεπτών του ευρώ (721,20) ευρώ και συνολικής αξίας δεκαεπτά χιλιάδων επτακοσίων ενός ευρώ και είκοσι λεπτών του ευρώ (17.701,20 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (3) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας τριάντα χιλιάδων εκατόν ογδόντα ευρώ (30.180 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού χιλίων διακοσίων επτά ευρώ και είκοσι λεπτών του ευρώ (1.207,20) ευρώ και συνολικής αξίας τριάντα ενός χιλιάδων τριακοσίων ογδόντα επτά ευρώ και είκοσι λεπτών του ευρώ (31.387,20), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (4) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας τριακοσίων πενήντα (350,50 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού εξήντα τριών ευρώ (63,00) ευρώ και συνολικής αξίας τετρακοσίων ευρώ (413,00 ευρώ), (5) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας είκοσι δύο χιλιάδων πεντακοσίων σαράντα πέντε ευρώ (22.545 €), πλέον Φ.Π.Α. ποσού χιλίων δεκατεσσάρων ευρώ και είκοσι πέντε λεπτών του ευρώ (1.014,25 ευρώ) και συνολικής αξίας είκοσι τριών χιλιάδων πεντακοσίων πενήντα εννέα ευρώ και είκοσι πέντε λεπτών του ευρώ (23.559,25 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (6) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας έντεκα χιλιάδων πεντακοσίων τριάντα έξι ευρώ και ογδόντα λεπτών (11.536,80€), πλέον Φ.Π.Α. ποσού εξακοσίων πενήντα τεσσάρων ευρώ και πενήντα λεπτών του ευρώ (654,50 ευρώ) και συνολικής αξίας δώδεκα χιλιάδων εκατόν ενενήντα ενός ευρώ και ογδόντα λεπτών του ευρώ (12.191,80 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις είκοσι τευχών της εφημερίδας "...", καθώς και σε προμήθεια φακέλων και επιστολόχαρτων, (7) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας εκατόν πενήντα ευρώ (150€), πλέον Φ.Π.Α. ποσού είκοσι οκτώ ευρώ και πενήντα λεπτών του ευρώ (28,50 ευρώ) και συνολικής αξίας εκατόν εβδομήντα οκτώ ευρώ και πενήντα λεπτών του ευρώ (178,50 ευρώ), (8) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας είκοσι ενός χιλιάδων εξακοσίων ευρώ (21.600 €), πλέον Φ.Π.Α. ποσού εννιακοσίων εβδομήντα δύο (972,00) ευρώ και συνολικής αξίας είκοσι δύο χιλιάδων πεντακοσίων εβδομήντα δύο (22.572,00 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (9) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας έντεκα χιλιάδων σαράντα ευρώ (11.040 €), πλέον Φ.Π.Α. ποσού τετρακοσίων ενενήντα έξι ευρώ και ογδόντα λεπτών του ευρώ (496,80 ευρώ) και συνολικής αξίας έντεκα χιλιάδων πεντακοσίων τριάντα έξι ευρώ και ογδόντα λεπτών του ευρώ (11.536,80 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (10) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας είκοσι οκτώ χιλιάδων οκτακόσιων εβδομήντα δύο ευρώ (28.872,00 €), πλέον Φ.Π.Α. ποσού χιλίων διακοσίων ενενήντα εννέα ευρώ και είκοσι τεσσάρων λεπτών του ευρώ (1.299,24 ευρώ) και συνολικής αξίας τριάντα χιλιάδων εκατόν εβδομήντα ενός ευρώ και είκοσι τεσσάρων λεπτών του ευρώ (30.171,24ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (11) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας είκοσι οκτώ χιλιάδων εννιακοσίων εβδομήντα ευρώ (28.970,00€), πλέον Φ.Π.Α. ποσού χιλίων τριακοσίων τριών ευρώ και εξήντα πέντε λεπτών του ευρώ (1.303,65 ευρώ) και συνολικής αξίας τριάντα χιλιάδων διακοσίων εβδομήντα τριών ευρώ και εξήντα πέντε λεπτών του ευρώ (30.273,65 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις εντύπων που έλαβα χώρα με τα με αριθμούς δελτία αποστολής ... δελτία αποστολής, (12) το με αριθμό ... τιμολόγιο - δελτίο αποστολής καθαρής αξίας εκατόν εβδομήντα πέντε (175,00) ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. ποσού τριάντα τριών ευρώ και είκοσι πέντε λεπτών του ευρώ (33,25 ευρώ) και συνολικής αξίας διακοσίων οκτώ ευρώ και είκοσι πέντε λεπτών του ευρώ (208,25 ευρώ), (13) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας πεντακοσίων σαράντα (540,00) ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. ποσού εκατόν δύο ευρώ και εξήντα λεπτών του ευρώ (102,60 ευρώ) και συνολικής αξίας εξακοσίων σαράντα δύο ευρώ και εξήντα λεπτών του ευρώ (642,60 ευρώ), (14) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας τετρακοσίων εβδομήντα πέντε (475) ευρώ πλέον Φ.Π.Α. ποσού ενενήντα ευρώ και είκοσι πέντε λεπτών του ευρώ (90,25 ευρώ) και συνολικής αξίας πεντακοσίων πέντε ευρώ και είκοσι πέντε λεπτών του ευρώ (505,25 ευρώ), (15) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας είκοσι τεσσάρων χιλιάδων διακοσίων ευρώ (24.200,00 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού χιλίων ογδόντα εννέα (1.089,00 ευρώ) και συνολικής αξίας είκοσι πέντε χιλιάδων πεντακοσίων ογδόντα εννέα ευρώ (25.589,00 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις που έλαβαν χώρα με τα με ... δελτία αποστολής, (16) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας εκατό (100,00) ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. ποσού δεκαεννέα (19,00) ευρώ και συνολικής αξίας εκατόν δεκαεννέα (119,00) ευρώ, (17) το με αριθμό ... τιμολόγιο-δελτίο αποστολής καθαρής αξίας δεκαπέντε χιλιάδων επτακοσίων ογδόντα ευρώ (15.780 €), πλέον Φ.Π.Α. ποσού επτακοσίων δέκα (710,00) ευρώ και συνολικής αξίας δεκαπέντε χιλιάδων τετρακοσίων ενενήντα ευρώ και δέκα λεπτών του ευρώ (15.490,10) ευρώ, το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... τιμολόγια-δελτία αποστολής, (18) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας εννιακοσίων είκοσι δύο ευρώ και ογδόντα έξι λεπτών του ευρώ (922,86€), πλέον Φ.Π.Α. ποσού εκατόν εβδομήντα πέντε ευρώ και τριάντα τεσσάρων λεπτών του ευρώ (175,34 ευρώ) και συνολικής αξίας χιλίων ενενήντα οκτώ ευρώ και είκοσι λεπτών του ευρώ (1.098,20) ευρώ, (19) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας πεντακοσίων ογδόντα πέντε (585,00€), πλέον Φ.Π.Α. ποσού εκατόν έντεκα ευρώ και δεκαπέντε λεπτά του ευρώ (111,15 ευρώ) και συνολικής αξίας εξακοσίων ενενήντα έξι ευρώ και δεκαπέντε λεπτών του ευρώ (696,15 ευρώ), (20) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας δώδεκα χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (12.500,00 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού πεντακοσίων εξήντα δύο ευρώ και πενήντα λεπτών του ευρώ (562,50 ευρώ) και συνολικής αξίας δεκατριών χιλιάδων εξήντα δύο ευρώ και ενενήντα λεπτών του ευρώ (13.062,90 ευρώ), το οποίο αφορούσε στις παραδόσεις που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής, (21) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας τριακοσίων είκοσι οκτώ (328,00 ευρώ), πλέον Φ.Π.Α. ποσού δεκατεσσάρων ευρώ και εβδομήντα έξι λεπτών του ευρώ (14,76 ευρώ) και συνολικής αξίας τριακοσίων σαράντα δύο ευρώ και εβδομήντα έξι λεπτών του ευρώ (342,76 ευρώ) και (22) το με αριθμό ... τιμολόγιο καθαρής αξίας δέκα χιλιάδων τριακοσίων πενήντα δύο ευρώ (10.352€), πλέον Φ.Π.Α. ποσού τετρακοσίων εξήντα πέντε ευρώ και ογδόντα τεσσάρων λεπτών του ευρώ (465,84 ευρώ) και συνολικής αξίας δέκα χιλιάδων οκτακόσιων δεκαεπτά ευρώ και ογδόντα τεσσάρων λεπτών του ευρώ (10.817,84 ευρώ), το οποίο αφορούσε σε παραδόσεις που έλαβαν χώρα με τα με αριθμούς ... δελτία αποστολής. Η συνολική αξία των προαναφερθέντων τιμολογίων ανερχόταν στο χρηματικό ποσό των διακοσίων εβδομήντα μία χιλιάδων εννιακοσίων εβδομήντα οκτώ ευρώ και εξήντα ενός λεπτών του ευρώ (271.978,61€), ως προς το οποίο η Ρ. Ε.-Σ. υπέστη περιουσιακή ζημία λόγω της σκόπιμης μη εξόφλησης αυτού από τους κατηγορουμένους, ενώ οι τελευταίοι προέβησαν στις μερικότερες πράξεις τους από κοινού, με σκοπό να αποκτήσουν με τον τρόπο αυτό μέσω της εταιρείας "..." το συγκεκριμένο συνολικό χρηματικό ποσό ως περιουσιακό όφελος που δεν δικαιούνταν". Εφόσον όμως η ως άνω ποινική διαδικασία εις βάρος των προαναφερθέντων κατηγορουμένων Ν. Π. του Γ. και Σ. Ρ. του Ν., για την προαναφερθείσα εις βάρος τους αξιόποινη πράξη κινήθηκε με την υποβολή σχετικής προς τούτο μηνυτήριας αναφοράς εκ μέρους της εν λόγω παθούσης Ε. - Σ. Ρ., στην οποίαν μεταξύ των άλλων αναφέρονταν και τα εξής: "Για το λόγο αυτό καταμηνύω τους ανωτέρω, αλλά και κάθε άλλον αυτουργό συναυτουργό, συνεργό ή συμμέτοχο υπό ευρεία έννοια, και αιτούμαι την ποινική τους δίωξη και παραδειγματική τιμωρία", δεν ήταν απαραίτητη ούτε αναγκαία και επιβεβλημένη η εκ μέρους της υποβολή σχετικής δήλωσης για την συνέχιση της ποινικής διαδικασίας, ενώ θα πρέπει ακόμη να σημειωθεί ότι η τελευταία προέβη νομότυπα και σε δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής ενώπιον του προαναφερθέντος πρωτοβαθμίου δικαστηρίου στις 18-6-2019, δηλαδή πριν από την έναρξη της ισχύος του νέου ΠΚ, οπότε όμως αναβλήθηκε η εκδίκαση της υπόθεσης, ενώ η παραπάνω δήλωσή της, όπως ήδη αναφέρθηκε στην προηγηθείσα νομική σκέψη, αναπληρώνει την δήλωση που επιτάσσει η ως άνω μεταβατική διάταξη του άρθρου 464 του νΠΚ και η αναπλήρωση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την ουσιαστική κάλυψη της έλλειψης της δήλωσης για την πρόοδο της σχετικής δίκης και την συνέχιση της ποινικής διαδικασίας. Το προαναφερθέν λοιπόν Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιώς που δίκασε σε πρώτο βαθμό και με την προσβαλλόμενη απόφασή του έπαυσε την εις βάρος των άνω δύο κατηγορουμένων Ν. Π. του Γ. και Σ. Ρ. του Ν., ασκηθείσα ποινική δίωξη για την παραπάνω εις βάρος τους αξιόποινη πράξη, δηλαδή της απάτης κατά συναυτουργία, κατ' εξακολούθηση, από την οποία η προκληθείσα περιουσιακή ζημία και το αντίστοιχο σκοπούμενο περιουσιακό όφελος υπερέβη το ποσόν των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ, εσφαλμένως ερμήνευσε και εφήρμοσε τις προαναφερθείσες ποινικές διατάξεις, ενώ παράλληλα υπερέβη (αρνητικώς) την εξουσία του και ως εκ τούτου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση θα γίνει από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 538/2021, 6/2022 απόφαση του Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιώς που δίκασε ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο.
ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την αναφερομένη στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης υπόθεση προς εκδίκαση στο αυτό ως άνω Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση θα γίνει από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Φεβρουαρίου 2023.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Φεβρουαρίου 2023.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ