ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Κατά την διάταξη του άρθρου 522 του ΚΠΔ, στο δικαστήριο όπου παραπέμφθηκε η υπόθεση δεν επιτρέπεται να συμμετέχει ένορκος και δικαστής από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως. Ως δικαστής δε από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως του οποίου, κατά τα άνω, δεν επιτρέπεται η συμμετοχή στο Δικαστήριο της παραπομπής, κατά την αληθινή έννοια της ως άνω διάταξης του άρθρου 522 ΚΠΔ, που ρητώς ορίζει την πιο πάνω απαγόρευση και η οποία θεσπίσθηκε για να αποφεύγεται η προκατάληψη των δικαστών και να μην έρχονται αυτοί σε αντίφαση ενδεχομένως προς την προηγούμενη απ' αυτούς εκδοθείσα απόφαση, θεωρείται εκείνος που μετείχε στη σύνθεση του Δικαστηρίου, που εξέδωσε την τελευταία απόφαση, μετ' αναίρεση της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη από τον κατηγορούμενο απόφαση του δικαστηρίου της παραπομπής. Σκοπός και στόχος της διάταξης του άρθρου 522 του Κ.Π.Δ., είναι το αμερόληπτο της δικαστικής κρίσης του δικαστηρίου της ουσίας στην μετ' αναίρεση συζήτηση της υπόθεσης με αποκλεισμό της συμμετοχής σ' αυτό των δικαστών και ενόρκων, η προηγούμενη κρίση των οποίων αναιρέθηκε. Αν παραβιαστεί η ανωτέρω διάταξη αν δηλαδή στο δικαστήριο όπου παραπέμφθηκε μετ' αναίρεση η υπόθεση, συμμετέχει δικαστής ή ένορκος από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως, υπάρχει κακή σύνθεση τούτου, που, σύμφωνα με το άρθρο 171 παρ.1 στοιχ. α' ΚΠΔ., συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα, για την οποία ιδρύεται ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ΚΠΔ, λόγος αναιρέσεως (ΑΠ 1013/2019, ΑΠ 253/2018, ΑΠ 1121/2018).Χ.Π.
Αριθμός 608/2024
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Λεπενιώτη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Οικονόμου, Δημήτριο Τράγκα, Κωστούλα Πρίγγουρη και Παρασκευή Τσούμαρη-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Μαρτίου 2024, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Μαριάννας Ψαρουδάκη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου A. S. ή S. A. του M. ή M. M., κρατουμένου στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Κράτησης Νιγρίτας Σερρών, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον δικηγόρο Σπυρίδωνα Κουσουρή ο οποίος διορίστηκε με την υπ' αρ. .../2023 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, για αναίρεση της .../2023 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Το Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεσή της για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από ... αίτησή του αναίρεσης, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2023.
Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε: α) να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και β) να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά,
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την υπό κρίση από ... αίτηση του S. ή S. A. A. του M. ή M. M. ζητείται η αναίρεση της υπ' αριθμ. .../2023 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, το οποίο δίκασε ως Δικαστήριο της παραπομπής, μετά την έκδοση της υπ' αριθ. .../2022 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η υπ' αριθ. ... απόφαση του αυτού ως άνω Δικαστηρίου και δη ως προς την διάταξή της περί απόρριψης του αυτοτελούς ισχυρισμού του αναιρεσείοντος για την αναγνώριση στο πρόσωπό του της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2α του Π.Κ., σε περίπτωση δε παραδοχής του και ως προς την διάταξή περί ποινής και συνακόλουθα περί συνολικής ποινής. Η αναίρεση έχει ασκηθεί νομότυπα, με δήλωση του αναιρεσείοντος στον διευθυντή του καταστήματος κράτησης Νιγρίτας, όπου κρατείται και εμπρόθεσμα αφού η προσβαλλομένη απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο στις ...2023 και η κρινομένη αίτηση ασκήθηκε στις ... μη υπολογιζομένου του χρονικού διαστήματος από ... έως και ..., κατά το οποίο αναστέλλεται η ως άνω προθεσμία, όπως ορίζει η διάταξη του άρθρου 473 παρ. 4 του Κ.Ποιν.Δ. (άρθρα 464, 473, 474, 504 του ΚΠΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν. Κατά την διάταξη του άρθρου 171 παρ.1α του ΚΠΔ απόλυτη ακυρότητα, η οποία ιδρύει λόγο αναίρεσης της απόφασης κατά το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' του ιδίου κώδικα και η οποία λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και στον Άρειο Πάγο ακόμη, προκαλείται αν δεν τηρηθούν οι διατάξεις που καθορίζουν τη σύνθεση του δικαστηρίου. Εξάλλου κατά την διάταξη του άρθρου 522 του ΚΠΔ, στο δικαστήριο όπου παραπέμφθηκε η υπόθεση δεν επιτρέπεται να συμμετέχει ένορκος και δικαστής από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως. Ως δικαστής δε από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως του οποίου, κατά τα άνω, δεν επιτρέπεται η συμμετοχή στο Δικαστήριο της παραπομπής, κατά την αληθινή έννοια της ως άνω διάταξης του άρθρου 522 ΚΠΔ, που ρητώς ορίζει την πιο πάνω απαγόρευση και η οποία θεσπίσθηκε για να αποφεύγεται η προκατάληψη των δικαστών και να μην έρχονται αυτοί σε αντίφαση ενδεχομένως προς την προηγούμενη απ' αυτούς εκδοθείσα απόφαση, θεωρείται εκείνος που μετείχε στη σύνθεση του Δικαστηρίου, που εξέδωσε την τελευταία απόφαση, μετ' αναίρεση της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη από τον κατηγορούμενο απόφαση του δικαστηρίου της παραπομπής. Σκοπός και στόχος της διάταξης του άρθρου 522 του Κ.Π.Δ., είναι το αμερόληπτο της δικαστικής κρίσης του δικαστηρίου της ουσίας στην μετ' αναίρεση συζήτηση της υπόθεσης με αποκλεισμό της συμμετοχής σ' αυτό των δικαστών και ενόρκων, η προηγούμενη κρίση των οποίων αναιρέθηκε Αν παραβιαστεί η ανωτέρω διάταξη αν δηλαδή στο δικαστήριο όπου παραπέμφθηκε μετ' αναίρεση η υπόθεση, συμμετέχει δικαστής ή ένορκος από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως, υπάρχει κακή σύνθεση τούτου, που, σύμφωνα με το άρθρο 171 παρ.1 στοιχ. α' ΚΠΔ., συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα, για την οποία ιδρύεται ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ΚΠΔ, λόγος αναιρέσεως (ΑΠ 1013/2019, ΑΠ 253/2018, ΑΠ 1121/2018). Στην προκείμενη περίπτωση από την επισκόπηση για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: με την υπ' αριθ. ... απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, ο S. ή S. A. A. του M. ή M. M. και ήδη αναιρεσείων, κηρύχτηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της αρπαγής από κοινού και κατά συρροή και καταδικάστηκε σε συνολική ποινή καθείρξεως πενήντα (50) ετών καθορίστηκε δε συνολική εκτιτέα ποινή καθείρξεως είκοσι (20) ετών. Ακολούθως και μετά την άσκηση αναιρέσεως κατά της ανωτέρω αποφάσεως εκδόθηκε η με αρ. .../2022 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η υπ' αριθ. ... απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης και δη ως προς την διάταξή της περί απόρριψης του αυτοτελούς ισχυρισμού του αναιρεσείοντος για την αναγνώριση στο πρόσωπό του της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2α του Π.Κ., σε περίπτωση δε παραδοχής του και ως προς την διάταξή περί ποινής και συνακόλουθα περί συνολικής ποινής, παραπέμφθηκε δε η υπόθεση κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
Στη συνέχεια εκδόθηκε από το δικαστήριο της παραπομπής η προσβαλλομένη με αρ. .../2023 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, με την οποία απορρίφθηκε ο ως άνω αυτοτελής ισχυρισμός του αναιρεσείοντος και καταδικάστηκε αυτός που είχε κηρυχθεί ένοχος με την προαναφερθείσα ... απόφαση, σε συνολική ποινή καθείρξεως πενήντα (50) ετών καθορίστηκε δε συνολική εκτιτέα ποινή καθείρξεως είκοσι (20) ετών. Όπως δε περαιτέρω προκύπτει, στην σύνθεση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, δικάζοντος ως δικαστηρίου της παραπομπής, που εξέδωσε την προσβαλλομένη με αρ. .../2023 απόφαση, συμμετείχε ως μέλος η Εφέτης Βασιλική Τσαμπάζη, η οποία όμως είχε συμμετάσχει και στην σύνθεση του ιδίου δικαστηρίου, όταν αυτό εξέδωσε την υπ' αρ. ... απόφασή του, η οποία αναιρέθηκε κατά τα προεκτεθέντα. Έτσι όμως υπήρξε κακή σύνθεση του δικαστηρίου, η οποία δημιουργεί απόλυτη ακυρότητα. Συνακόλουθα, ο σχετικός, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του ΚΠΔ, πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για την ως άνω πλημμέλεια, είναι βάσιμος. Πρέπει, επομένως, να γίνει δεκτός και, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμ. .../2023 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης.
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Απριλίου 2024.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Απριλίου 2024.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ