ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Για να αναγνωρισθεί η ελαφρυντική περίσταση της καλής συμπεριφοράς  μετά την πράξη, απαιτείται η συμπεριφορά αυτή να εκτείνεται σε σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν αρκεί η επίκληση καλής και συνήθους συμπεριφοράς του δράστη, είτε κρατούμενου, είτε διαβιούντος υπό καθεστώς ελευθερίας, αλλά πρέπει να επικαλεστεί ο κατηγορούμενος πραγματικά περιστατικά θετικά και δηλωτικά της αρμονικής κοινωνικής διαβιώσεώς του επί σχετικά μεγάλο διάστημα  μετά την τέλεση της πράξεως από τα οποία να προκύπτει σαφής μεταστροφή του χαρακτήρα του και όχι μόνο το συνήθως συμβαίνον σε κάθε μέσο κοινωνικό άνθρωπο (ΑΠ 466/2021,253/2021,527/2020). Συντρέχει δε στο πρόσωπο εκείνου του δράστη, ο οποίος πραγματικά μεταστράφηκε ηθικά και ψυχικά, έχοντας αντιληφθεί τις επιπτώσεις της αξιόποινης πράξεως του και απέχοντας, μετά ταύτα, για σχετικά μεγάλο διάστημα, από οποιασδήποτε φύσης επιλήψιμη, ενέργεια και συμπεριφορά (ΑΠ 20/2020).

Απόφαση 1051 / 2022   (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1051/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βασδέκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ζαμπέτα Στράτα, Μαρία Λεπενιώτη, Σοφία Οικονόμου - Εισηγήτρια και Κωστούλα Πρίγγουρη, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σκιαδαρέση (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1) Σ.-Κ. Α. του Ε., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Χανίων, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Ζαχαριάδη και 2) Α. Κ. του Δ., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Χανίων, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σταύρο Τόγια, περί αναιρέσεως της υπ' αριθ. 115/2021 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών. Το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις με αριθμ. πρωτ. 3732/29-4-2021 και με αριθμό 49/28-4-2021, χωριστές αιτήσεις τους, αντίστοιχα, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 629/2021.
Αφού άκουσε 1) Τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε: α) να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παραδοχή των εκ του άρθρου 510 παρ. 1 Δ' και Α' ΚΠΔ λόγων αναίρεσης ως προς την διάταξή της για την απόρριψη του ισχυρισμού περί συνδρομής της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2 εδ. ε' Π.Κ, β) να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και γ) να απορριφθούν κατά λοιπά οι υπό κρίση αιτήσεις αναίρεσης και 2) τους πληρεξουσίους δικηγόρους των αναιρεσειόντων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι κρινόμενες α) από 29-4-2021 αίτηση - δήλωση του Σ.- Κ. Α. του Ε., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Χανίων, που επιδόθηκε με δικαστικό επιμελητή στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και β) με αρ. 49/28-4-2021 αίτηση - δήλωση του Α. Κ. του Δ., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Χανίων, που υποβλήθηκε στον Προϊστάμενο Διεύθυνσης του ανωτέρω Καταστήματος Κράτησης, για αναίρεση της με αριθμό 115/2021 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών (Δικαστηρίου παραπομπής), ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 462, 464, 466 παρ.1 εδ.α' και β', 473 παρ.2 και 3 εδ.α', 474 παρ.1 εδ.β', 2 και 4 και 509 ΚΠΔ) και περιέχουν παραδεκτούς λόγους αναιρέσεως από το άρθρο 510 στοιχ. Α', Δ' και ΣΤ' ΚΠΔ. Επομένως, είναι τυπικά δεκτές και πρέπει να συνεκδικαστούν λόγω της πρόδηλης συναφείας τους και να ερευνηθούν ως προς την ουσιαστική τους βασιμότητα.
Από την παραδεκτή για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτει ότι με τη με αριθμό 1795/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών που δίκασε ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, οι αναιρεσείοντες κηρύχθηκαν ένοχοι για παράνομη διακίνηση ναρκωτικών από κοινού και κατ'εξακολούθηση από δράστες που διακινούν ναρκωτικά κατ'επάγγελμα και το προσδοκώμενο όφελος υπερβαίνει τις 75.000 ευρώ και καταδικάστηκαν σε ποινή ισόβιας κάθειρξης και χρηματική ποινή 60.000 ευρώ, ο καθένας, καθώς και σε διαρκή αποστέρηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων για δέκα (10) χρόνια. Κατά της ως άνω αποφάσεως οι αναιρεσείοντες κατηγορούμενοι άσκησαν τις από 9-11-2018 αιτήσεις αναιρέσεως. Επί αυτών εκδόθηκε η με αριθμό 750/2020 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η ανωτέρω απόφαση: α) ως προς την καταδικαστική της διάταξη για τη μερικότερη πράξη της κατοχής φυτών και δενδρυλλίων ινδικής κάνναβης, για την οποία οι κατηγορούμενοι κηρύχθηκαν αθώοι, β) ως προς τις περί ποινής διατάξεις της, για αυτεπάγγελτη εφαρμογή των επιεικέστερων διατάξεων του άρθρου 463 παρ.4 του ισχύοντος από 1-7-2019 ΠΚ, για τις οποίες παραπέμφθηκε η υπόθεση προς εκ νέου εκδίκαση στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο και γ) ως προς τη διάταξή της περί στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων των κατηγορουμένων, η οποία απαλείφθηκε από το διατακτικό της, ενώ απείχε να ερευνήσει, ως αλυσιτελώς προτεινόμενους, τους αναιρετικούς λόγους που αφορούσαν την απόρριψη των ισχυρισμών των κατηγορουμένων για αναγνώριση στο πρόσωπό τους ελαφρυντικών περιστάσεων. Κατόπιν αυτών, η υπόθεση εισήχθη νομότυπα ενώπιον του ίδιου Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, ως Δικαστηρίου της παραπομπής και αφού εκδικάστηκε εντός του ανωτέρω πλαισίου που έθεσε η προαναφερθείσα (750/2020) απόφαση του Α.Π., εκδόθηκε η προσβαλλομένη με τις κρινόμενες αιτήσεις αναιρέσεως με αριθμό 115/2021 απόφαση του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, με την οποία το Δικαστήριο, αφού απέρριψε τους υποβληθέντες ενώπιόν του από τους κατηγορουμένους και ήδη αναιρεσείοντες, αυτοτελείς ισχυρισμούς τους για αναγνώριση στο πρόσωπο εκάστου, της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2 ε' ΠΚ, καταδίκασε τον καθένα από αυτούς, σε ποινή ισόβιας κάθειρξης και χρηματική ποινή 60.000 ευρώ.
Ι) Κατά τη διάταξη του άρθρου 171 παρ.1 εδ.δ'ΚΠΔ , η παραβίαση των διατάξεων που καθορίζουν την υπεράσπιση του κατηγορουμένου και την άσκηση των δικαιωμάτων τα οποία του παρέχονται και με τις διατυπώσεις που επιβάλλει ο νόμος, επιφέρει απόλυτη ακυρότητα που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α'του ΚΠΔ, λόγο αναιρέσεως. Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 138, 141 παρ.2, 333 παρ.2 εδ.β', 335 παρ.2, 365 παρ.1 εδ.α', 366, 367 και 369 του ΚΠΔ προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος, κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, έχει το δικαίωμα να λάβει το λόγο ο ίδιος ή δια του συνηγόρου του, για να αναπτύξει προφορικά και να διατυπώσει εγγράφως με σημείωμα που καταχωρίζεται στα πρακτικά, δηλώσεις, αιτήσεις ή ενστάσεις για οποιοδήποτε θέμα που αφορά την υπόθεση που συζητείται, καθώς και να λάβει το λόγο μετά την πρόταση του εισαγγελέα επί των σχετικών αιτημάτων του και πριν την έκδοση της αποφάσεως του δικαστηρίου επί αυτών. Τυχόν παραβίαση των ανωτέρω δικαιωμάτων του κατηγορουμένου επιφέρει απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, σύμφωνα με το ανωτέρω άρθρο 171 παρ.1 εδ.δ' ΚΠΔ. Από τις ίδιες ως άνω διατάξεις προκύπτει ότι ο διευθύνων τη συζήτηση, μετά την υποβολή και ανάπτυξη των παραπάνω αιτημάτων του κατηγορουμένου, και πριν δώσει το λόγο στον εισαγγελέα για να προτείνει επί αυτών, δεν έχει υποχρέωση να εξετάσει τον κατηγορούμενο κατ'άρθρο 365 ΚΠΔ, ούτε να τον ρωτήσει κατ'άρθρο 366 ΚΠΔ αν έχει ανάγκη από κάποια συμπληρωματική εξέταση ή διευκρίνιση, δεδομένου ότι τέτοια υποχρέωση του διευθύνοντος τη συζήτηση και αντίστοιχο δικαίωμα του κατηγορουμένου, προβλέπεται μόνο κατά το στάδιο της απολογίας του επί της αποδιδόμενης σ'αυτόν κατηγορίας και όχι όταν αυτός υποβάλλει αιτήσεις, δηλώσεις ή ενστάσεις, κατά τα προεκτεθέντα. Ως εκ τούτου η μη εξέταση του κατηγορουμένου και η μη παροχή διευκρινίσεων και συμπληρωματικής εξέτασης επί υποβληθέντος αιτήματός του, δεν αποτελεί παραβίαση των υπερασπιστικών δικαιωμάτων του και δεν επιφέρει ακυρότητα της διαδικασίας.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά την έναρξη της συζήτησης επί της ποινής στο Δικαστήριο της παραπομπής, οι συνήγοροι των αναιρεσειόντων κατηγορουμένων, έλαβαν από την Πρόεδρο του Δικαστηρίου διαδοχικά τον λόγο και ο καθένας τους ανέπτυξε προφορικά και κατέθεσε σχετικό έγγραφο σημείωμα που καταχωρίσθηκε στα πρακτικά, μαζί με συνοδευτικά έγγραφα, τα οποία αναγνώσθηκαν, τον αυτοτελή ισχυρισμό περί συνδρομής στο πρόσωπο εκάστου της ελαφρυντικής περίστασης της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, κατ'άρθρο 84 παρ.2 ε'ΠΚ. Στη συνέχεια, η Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον Εισαγγελέα, ο οποίος πρότεινε να γίνουν οι ισχυρισμοί αυτοί των κατηγορουμένων δεκτοί. Ακολούθως, η Πρόεδρος έδωσε εκ νέου, διαδοχικά το λόγο στους συνηγόρους των αναιρεσειόντων, καθώς και στους ίδιους τους κατηγορουμένους, οι οποίοι ζήτησαν να γίνουν δεκτοί οι ισχυρισμοί τους. Επακολούθησε μυστική διάσκεψη του Δικαστηρίου για λήψη απόφασης και η δημοσίευση απορριπτικής αποφάσεως επί των ισχυρισμών αυτών και κατόπιν ακολούθησε η πρόταση του Εισαγγελέα επί της ποινής, η τοποθέτηση των συνηγόρων των κατηγορουμένων επί της προτάσεως αυτής και τέλος, νέα μυστική διάσκεψη του Δικαστηρίου και δημοσίευση της αποφάσεως επί της ποινής. Από τα ανωτέρω εκτεθέντα, προκύπτει ότι η διαδικασία που τηρήθηκε στο ακροατήριο κατά την εξέταση των παραπάνω αυτοτελών ισχυρισμών των αναιρεσειόντων κατηγορουμένων, ήταν, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην προηγηθείσα νομική σκέψη, καθόλα νομότυπη και κανένα υπερασπιστικό δικαίωμα των κατηγορουμένων δεν παραβιάσθηκε από την μη εξέτασή τους και τη μη παροχή διευκρινίσεων επί των εν λόγω ισχυρισμών τους καθόσον τέτοια συμπληρωματική εξέταση δεν ήταν υποχρεωτική.
Συνεπώς, οι περί του αντιθέτου σχετικές αιτιάσεις του 1ου αναιρεσείοντος (Σ. Α.) που περιέχονται στον 1ο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεώς του, είναι αβάσιμες. Συνακόλουθα ο 1ος λόγος αναιρέσεως του ανωτέρω αναιρεσείοντος με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο (αρθρ. 171 παρ.1 περ.δ'ΚΠΔ) από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α'ΚΠΔ, είναι αβάσιμος.
ΙΙ)Κατά το άρθρο 57 παρ. 1 και 3 ΚΠΔ, αν κάποιος έχει καταδικασθεί αμετάκλητα ή αθωωθεί ή έχει παύσει η ποινική δίωξη εναντίον του, δεν μπορεί να ασκηθεί και πάλι εις βάρος του δίωξη για την ίδια πράξη, ακόμη και αν δοθεί σε αυτή διαφορετικός νομικός χαρακτηρισμός. Αν, παρά την παραπάνω απαγόρευση, ασκηθεί ποινική δίωξη, κηρύσσεται απαράδεκτη, λόγω δεδικασμένου. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι το δεδικασμένο, η παραβίαση του οποίου ιδρύει τον από το άρθρο 510παρ.1 στοιχ. ΣΤ'ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως, αφορά την αμετάκλητη κρίση δικαστικής απόφασης για την τέλεση ή μη αποδιδόμενης στον κατηγορούμενο ορισμένης αξιόποινης πράξης και δεν επεκτείνεται και στην κρίση αυτής για τη βασιμότητα ή μη του τυχόν προβληθέντος εκ μέρους του αυτοτελούς ισχυρισμού, ο οποίος δεν συνέχεται με την κατηγορία, αλλά αφορά την ύπαρξη ή μη, συνδρομής στο πρόσωπό του ελαφρυντικής περίστασης που κατατείνει στη μείωση της επιβλητέας σε αυτόν ποινής. Στην προκειμένη περίπτωση ο 2ος αναιρεσείων (Α. Κ.) με τον 4ο λόγο του δικογράφου της αναιρέσεώς του, πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση ότι με την απόρριψη του αυτοτελούς ισχυρισμού του για αναγνώριση στο πρόσωπό του της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2 ε'ΠΚ, παραβίασε το δεδικασμένο που απορρέει από την με αριθμό 1936/2020 αμετάκλητη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών, με την οποία καταδικάστηκε για την πλημμεληματική πράξη της παράνομης εκχέρσωσης δασικής έκτασης και του αναγνωρίσθηκε η συνδρομή στο πρόσωπό του της ίδιας ως άνω ελαφρυντικής περίστασης. Η τοιαύτη αιτίαση, αβασίμως προβάλλεται, καθόσον σύμφωνα με τις προεκτεθείσες νομικές σκέψεις, από την αναγνώριση στον αναιρεσείοντα με την επικαλούμενη απόφαση της παραπάνω ελαφρυντικής περίστασης, δεν παράγεται δεδικασμένο, δηλαδή δέσμευση του Δικαστηρίου που καταδίκασε μεταγενέστερα τον αναιρεσείοντα για την όλως διαφορετική πράξη της διακίνησης ναρκωτικών (καλλιέργειας δενδρυλλίων ινδικής κάνναβης, αγορά, πώληση ακατέργαστης κάνναβης) να του αναγνωρίσει την ίδια ελαφρυντική περίσταση. Συνακόλουθα, ο σχετικός 4ος λόγος της αίτησης αναιρέσεως του 2ου αναιρεσείοντος από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. ΣΤ'ΚΠΔ, είναι αβάσιμος.
ΙΙΙ) Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ., ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Ποιν.Δ., όταν αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Η τοιαύτη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία των αποφάσεων πρέπει να υπάρχει όχι μόνο ως προς την κατηγορία, αλλά να επεκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, εκείνους δηλαδή που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 170 παρ. 2 και 333 παρ. 2 ΚΠΔ, από τον κατηγορούμενο ή το συνήγορό του και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξεως ή της ικανότητας για καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιόποινου της πράξεως ή τη μείωση της ποινής, εφόσον, όμως, αυτοί προβάλλονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία κατά την οικεία διάταξη για τη θεμελίωσή τους. Τέτοιος αυτοτελής ισχυρισμός, η απόρριψη του οποίου πρέπει να αιτιολογείται ιδιαιτέρως, είναι και ο περί συνδρομής στο πρόσωπο του κατηγορουμένου ελαφρυντικής περίστασης από τις αναφερόμενες στο άρθρο 84 παρ. 2 του ΠΚ, αφού η παραδοχή της οδηγεί στην επιβολή μειωμένης, κατά το άρθρο 83 του ίδιου Κώδικα, ποινής. Η προβολή των αυτοτελών περί της συνδρομής ελαφρυντικών περιστάσεων ισχυρισμών απαιτείται να γίνεται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, δηλαδή με όλα τα πραγματικά περιστατικά, που απαιτούνται κατά το νόμο για τη θεμελίωσή τους, έτσι ώστε να μπορούν να αξιολογούνται και, σε περίπτωση αποδοχής τους, να οδηγούν στο ευνοϊκό για τον κατηγορούμενο αποτέλεσμα. Διαφορετικά, το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει επί των ισχυρισμών αυτών, ούτε, πολύ περισσότερο, να διαλάβει στην απόφασή του ιδιαίτερη αιτιολογία γι` αυτούς. Τέτοια ελαφρυντική περίσταση είναι και η αναφερόμενη στην ίδια διάταξη του άρθρου 84 παρ.2 ΠΚ υπό στοιχείο ε', που συνίσταται στο ότι ο υπαίτιος <<συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του, ακόμα και κατά την κράτησή του>>. Η σχετική διάταξη, που αφορά την ελαφρυντική αυτή περίσταση της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη υπό τον ισχύοντα ΠΚ, είναι ευμενέστερη της ταυτάριθμης διάταξης του προϊσχύσαντος ΠΚ, καθόσον η καλή συμπεριφορά του υπαιτίου αξιολογείται ως ελαφρυντική περίσταση ακόμα και όταν υφίσταται τον εξαναγκασμό της φυλακής. Για να αναγνωρισθεί δε η ελαφρυντική περίσταση της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, απαιτείται η συμπεριφορά αυτή να εκτείνεται σε σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν αρκεί η επίκληση καλής και συνήθους συμπεριφοράς του δράστη, είτε κρατούμενου, είτε διαβιούντος υπό καθεστώς ελευθερίας, αλλά πρέπει να επικαλεστεί ο κατηγορούμενος πραγματικά περιστατικά θετικά και δηλωτικά της αρμονικής κοινωνικής διαβιώσεώς του επί σχετικά μεγάλο διάστημα μετά την τέλεση της πράξεως από τα οποία να προκύπτει σαφής μεταστροφή του χαρακτήρα του και όχι μόνο το συνήθως συμβαίνον σε κάθε μέσο κοινωνικό άνθρωπο (ΑΠ 466/2021, 253/2021,527/2020). Συντρέχει δε στο πρόσωπο εκείνου του δράστη, ο οποίος πραγματικά μεταστράφηκε ηθικά και ψυχικά, έχοντας αντιληφθεί τις επιπτώσεις της αξιόποινης πράξεώς του και απέχοντας, μετά ταύτα, για σχετικά μεγάλο διάστημα, από οποιασδήποτε φύσης επιλήψιμη, ενέργεια και συμπεριφορά (ΑΠ 20/2020). Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ που ορίζει ότι <<παν πρόσωπο έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσίς του δικαστεί δικαίως, δημόσια και εντός λογικής προθεσμίας υπό ανεξάρτητου και αμερόληπτου Δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίο θα αποφασίσει είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών του αστικής φύσεως, είτε επί του βασίμου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως>>, προκύπτει, ότι η πολιτεία μέσω των οργάνων της οφείλει να απαντά σε όλα τα επιχειρήματα του κατηγορουμένου και να εξετάζονται αυτά κατά τρόπο πραγματικό από το δικαστήριο, δηλαδή το δικαστήριο να προβαίνει σε αποτελεσματική εξέταση των παρατηρήσεων, επιχειρημάτων και αποδείξεων που επικαλούνται οι διάδικοι. Παραβίαση της ως άνω αρχής πέραν της αναίρεσης για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, επάγεται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας κατά το άρθρο 171 παρ.1 εδ. δ` του Κ.Π.Δ. και ιδρύεται ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α` του ίδιου Κώδικα λόγος αναίρεσης (Α.Π. 694/2020, Α.Π. 1821/2016).
Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες κατά την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, με έγγραφο αυτοτελών ισχυρισμών που οι συνήγοροί τους κατέθεσαν στα πρακτικά και ανέπτυξαν προφορικά, ζήτησαν να τους αναγνωρισθεί, η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 ε'ΠΚ, εκθέτοντας επί λέξει τα ακόλουθα: Α) Ο πρώτος (Σ. Α.) "Ο κατηγορούμενος, που έχει οικογένεια αποτελούμενη από σύζυγο και τέσσερα παιδιά (βλ. Σχετικό πιστοποιητικό οικογ. Κατάστασης), όπως προκύπτει από τις προσκομισθείσες και αναγνωσθείσες Βεβαιώσεις της Διεύθυνσης του Καταστήματος Κράτησης Χανιών, καθ' όλη τη διάρκεια της κρατήσεως του, έχει επιδείξει άριστη Διαγωγή και Υπακοή και ΔΕΝ έχει τιμωρηθεί πειθαρχικά, παρά τις δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπος κάθε άνθρωπος σε συνθήκες υποχρεωτικού εγκλεισμού, επιδεικνύοντας πλήρη υπακοή και συμμόρφωση στους σωφρονιστικούς κανόνες (Ορ. Σχετ. από 27.11.2017 Υπηρεσιακή Βεβαίωση Κ.Κ. Χανιών).
Μάλιστα ο υπό κρίση κατηγορούμενος όχι μόνο ΔΕΝ τιμωρήθηκε πειθαρχικά, αλλά ούτε και υπέπεσε σε οποιαδήποτε πειθαρχικό παράπτωμα, πολύ δε περισσότερο είχε άψογη συνεργασία με τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, επιδεικνύοντας υποδειγματική για τους συγκατηγορουμένους του συμπεριφορά αλλά εργάζεται συνεχώς από 06-06-2014 και μέχρι σήμερα ως βοηθός μαγείρου. Η εργασία είναι από τις πλέον υπεύθυνες και κοπιαστικές και όπως αναφέρει ο Δ/ντής του καταστήματος: "...είναι από τις πλέον υπεύθυνες και κοπιαστικές και αυτός έχει ιδιαίτερο ζήλο και προσοχή στη δουλειά του (βλ. με χρον. 30-10-20 υπηρεσιακή βεβαίωση κ-κ Χανίων).
Περαιτέρω, όπως βεβαιώνεται και από την Έκθεση Κοινωνικής Έρευνας η οποία Σας προσκομίζεται (Ορ. Σχετ. από 3/11/2017 Έκθεση Κοινωνικής Έρευνας της Κοινωνικής Λειτουργού Μ. Μ.), ο Σ. Α., έχει συνειδητοποιήσει πλήρως τις ευθύνες του, έχει μετανοήσει για τις πράξεις του και με τη βοήθεια της εξαμελούς οικογένειάς του (είναι πατέρας τεσσάρων τέκνων, που τον στήριξε και τον επισκεπτόταν κατά τη διάρκεια της μακράς κράτησής του, είναι έτοιμος να επανέλθει αναμορφωμένος στην ελεύθερη κοινωνική διαβίωση.
Εξάλλου, στο ίδιο συμπέρασμα για τον κατηγορούμενο καταλήγει και το με χρον. 08-07-20 έγγραφο του εφημέριου Π. Δ. Κ. υπεύθυνο για τα πνευματικά και εκκλησιαστικά του κ.κ. Κρήτη I Χανίων (βλ. σχετικό με χρον. 08-07-20 έγγραφο). Παράλληλα κατά τη διάρκεια της κρατήσεως του, εργάσθηκε εντός των Φυλακών συμπληρώνοντας έναν ικανοποιητικό αριθμό ημερομισθίων (Ορ. Σχετ. ανωτέρω Υπηρεσιακή Βεβαίωση), επιδεικνύοντας θετική και προδήλως διακριτή της συνήθους συμπεριφορά.
Μάλιστα, ο παρών κατηγορούμενος, συνειδητοποιώντας με νηφαλιότητα την καταστροφική επίδραση που είχε η εξάρτησή του από την ινδική κάνναβη στη ζωή του, μα πάνω απ' όλα στα τέκνα του, παρακολούθησε εθελοντικά το εγκεκριμένο πρόγραμμα του ΚΕΘΕΑ που λειτουργεί εντός του Κ.Κ. Χανιών (Ορ. Σχετ. από 8/11/17 Βεβαίωση - Πιστοποίηση του ΚΕΘΕΑ). Επιπλέον, η άριστη συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα της εκ μέρους του συνειδητοποίησης του σφάλματος του και της προθέσεως του για σωφρονισμό, προκειμένου κατόπιν της εκτίσεως της ποινής του και της μελανής αυτής κηλίδας στη ζωή του, να επανέλθει στο κοινωνικό σύνολο και να συνεχίσει να διάγει ένα καθ' όλα έντιμο βίο.
Προς την κατεύθυνση αυτή εντάσσεται και το γεγονός ότι παρά την ηλικία του ξεκίνησε μια μεγάλη προσπάθεια να τελειώσει το Λύκειο εντός των φυλακών και κατά τη διάρκεια της κράτησης του κι έτσι κατά τη σχολική χρονιά 2018-2019 συμμετείχε ανελλιπώς και παρακολουθούσε τα μαθήματα της Α' τάξης Γενικού Λυκείου Αλικιανού και προήχθη στη Β' τάξη και με μέσο όρο 16,3. Στη συνέχεια συμμετείχε ανελλιπώς και παρακολουθούσε τα μαθήματα της Β' τάξης του ίδιου Λυκείου και τελικώς προήχθη στη Γ' τάξη με μέσο όρο βαθμολογίας 15 (βλ. δύο ελέγχους επίδοσης του Δ/ντή και της υπευθύνου εκπαιδευτικού του Γεν. Λυκείου Αλικιανού Δ. Πλατανών Χανίων). Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ότι παρά το προσωπικό του βίωμα και τη μακρά παραμονή του στις φυλακές, επέδειξε αξιοσημείωτη ευαισθησία και προσέφερε τα μαλλιά του, όταν του ζητήθη αυτό από τον σύλλογο "Ορίζοντα" προκειμένου να βοηθηθούν παιδιά δοκιμασμένα από τις ανίατες ασθένειες (βλ. σχετικό έπαινο από το ΔΣ του συλλόγου "Ορίζοντα" των Χανίων).
Ενόψει όλων των παραπάνω και αφού στην ισχύουσα από 01-07-2019 διάταξη του άρθ. 84 παρ. 2 ε' ΠΚ διευκρινίζεται ρητά ότι είναι δυνατή η αναγνώριση της συγκεκριμένης ελαφρυντικής περίστασης ακόμα κι αν ο κατηγορούμενος τελεί υπό καθεστώς κράτησης, είναι βέβαιο ότι ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος μόνο θετικά μπορεί να αξιολογηθεί η όλη του συμπεριφορά από τον χρόνο τέλεσης της πράξης για την οποία κρίθηκε ένοχος και μέχρι σήμερα, δηλαδή για ένα πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα πάνω από 8 έτη κι επομένως αφού αυτή, δηλαδή η αμέσως παραπάνω περιγραφείσα απολύτως σύννομη συμπεριφορά του εντός του σωφρονιστικού καταστήματος, θεωρείται κατά την αιτιολογική έκθεση του νέου ΠΚ και τη νομολογία ως η "καλή συμπεριφορά" που απαιτείται στα πλαίσια του άρθ. 84 παρ. 2 ε' ΠΚ, συντρέχει κατά νόμο περίπτωση να αναγνωριστεί στο πρόσωπο του η εν λόγω ελαφρυντική περίσταση...". Β) Ο δεύτερος (Α. Κ.) "Εν προκειμένω, καίτοι παραμένω κρατούμενος για μεγάλο χρονικό διάστημα, το οποίο κατά τη συζήτηση της υπόθεσής μου ανέρχεται σε σχεδόν (8) έτη, ωστόσο επιδεικνύω καθ' όλη τη διάρκεια αυτού άψογη συμπεριφορά. Ειδικότερα, όπως πιστοποιείται από τις από 27-11-2017 και 13-01-2021 υπηρεσιακές βεβαιώσεις του Καταστήματος Κράτησης Χανίων, τις οποίες σας προσκομίζω, (ΣΧΕΤΙΚΑ 1-2), κατά το χρόνο κράτησής μου εντός αυτού έχω εργασθεί στο καφενείο των υπαλλήλων από τις 17-07-2013 μέχρι τις 28-02-2014 και επιπλέον ως βοηθός μαγείρου του Καταστήματος από 29-08-2014 μέχρι τις 9-1-2017 με ευεργετικό υπολογισμό ημερών εργασίας, επιδεικνύοντας και στις δύο ως άνω εργασίες ιδιαίτερο ζήλο, προθυμία και προσοχή, όντας πρόθυμος και εκπληρώνοντας στο ακέραιο οποιαδήποτε νόμιμη εντολή, όπως αναφέρεται. Εξάλλου θα πρέπει να σημειωθεί ότι η θέση βοηθού μάγειρα εντός οποιουδήποτε Καταστήματος Κράτησης αποτελεί πάντοτε ένα από τα πλέον νευραλγικά πόστα που προάγουν το δημόσιο καλό εντός της φυλακής, κάτι το οποίο επισημαίνεται και στην ως άνω από 27-11-2017 βεβαίωση του Καταστήματος Κράτησης, όπου αναφέρεται ότι "οι εργασίες αυτές, είναι από τις πλέον υπεύθυνες και κοπιαστικές". Επιπλέον από 03-07-2019 εργάζομαι ως συντηρητής κτιρίου και σε έκτακτα συνεργεία που συγκροτούνται για διενέργεια οικοδομικών και τεχνικών εργασιών, ενώ από 27-08-2020 τοποθετήθηκα στο έκτακτο συνεργείο που συγκροτήθηκε για να διενεργήσει ελαιοχρωματισμούς σε χώρους του καταστήματος, συμβάλλοντας στην ολοκλήρωση του βαψίματος του ΚΚ Χανίων. Μάλιστα στην από 13-01-2021 βεβαίωση τονίζεται ότι είμαι κρατούμενος που ξεχωρίζει για την προθυμία και την εργατικότητά που επιδεικνύω κατά την εκτέλεση των εργασιών μου ενώ επισημαίνεται επίσης ότι έχω ολοκληρώσει με επιτυχία το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας και μου έχουν υπολογιστεί ευεργετικά συνολικά 2574 ημερομίσθια.
Επιπρόσθετα, αξιοσημείωτη είναι και η Έκθεση Κοινωνικής Έρευνας της Κοινωνικής Λειτουργού κας Μ. Μ. (ΣΧΕΤΙΚΟ 3) στην οποία παρουσιάζεται η οικογενειακή μου κατάσταση και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η οικογένεια μου, συνέπεια του εγκλεισμού μου, η οποία αποτελείται από την σύζυγό μου και τα τέσσερα τέκνα μας. (
ΣΧΕΤΙΚΟ 4). Στην ανωτέρω έκθεση αποδεικνύεται η συνεχείς επαφή και επικοινωνία που διατηρώ με την οικογένεια μου και οι προσπάθειες που κάνω για να τους υποστηρίζω και να βρίσκομαι στο πλευρό τους, προκειμένου η απουσία μου να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο αισθητή και η οικογένεια μας να παραμείνει ενωμένη. Εξάλλου, επισημαίνεται από την ως άνω κοινωνική λειτουργό ότι προκειμένου να στηρίξω την σύζυγό μου, πάσχουσα από καρκίνο του μαστού (ΣΧΕΤΙΚΟ 5), ζήτησα και έλαβα ολιγόωρη τακτική άδεια θέλοντας να παρασταθώ σε αυτήν και να είμαι κοντά της κατά τη διάρκεια διαγνωστικών εξετάσεων, γεγονός που αποδεικνύει την συνεχή προσπάθειά μου να είμαι δίπλα στην οικογένειά μου, ενώ επίσης τονίζεται εκ νέου και από αυτήν η συμμετοχή μου στη λειτουργία της φυλακής μέσω της εργασίας μου στο καφενείο της φυλακής και ως βοηθός μάγειρα, σαν θέσεις που απαιτούν αξιοπιστία, με αποτέλεσμα να αποδεικνύεται ότι έχω κερδίσει την εμπιστοσύνη του προσωπικού της φυλακής και η στάση μου είναι προδήλως διακριτή από τους κοινούς κρατουμένους.
Άλλωστε το ότι μου χορηγήθηκε έκτακτη άδεια εξόδου πιστοποιείται και από την από 13-01-2021 υπηρεσιακή βεβαίωση του ΚΚ Χανίων (ΣΧΕΤΙΚΟ 6), όπου αναφέρεται ότι την 16-11-2017 έλαβα άδεια τριών ωρών προκειμένου να συνοδεύσω τη σύζυγό μου σε διαγωνιστικό κέντρο προκειμένου να υποβληθεί σε αξονική τομογραφία μετά από εγχείρηση μαστεκτομής.
Όμοιο είναι εξάλλου το συμπέρασμα και την Κοινωνικής Λειτουργού κας Α. Γ. στην από 13-01-2021 έκθεση κοινωνικής έρευνας (ΣΧΕΤΙΚΟ 7), η οποία επισημαίνει ότι κατά τη διάρκεια της κράτησης μου πραγματοποιώ σχεδόν όλα τα επισκεπτήρια με την οικογένειά μου, προσπαθώντας ανελλιπώς να διατηρήσω τη συνοχή της παρά τη φυσική απουσία μου και να κρατήσω τον πατρικό μου ρόλο συμμετέχοντας όπως μπορώ στην καθημερινότητα και την εξέλιξη της ζωής των μελών της οικογένειάς μου. Μάλιστα τονίζεται ως παράδειγμα της συνοχής που προσπαθούμε να διατηρήσουμε ως οικογένεια και της έμπρακτης αγάπης που δείχνουν τα τέκνα μου το γεγονός ότι στα επισκεπτήρια έρχεται μεταξύ άλλων και η μέλλουσα σύζυγος του υιού μου.
Επιπρόσθετα στην ως άνω Έκθεση γίνεται αναφορά στην ολοκλήρωση από μέρους μου του του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας και στη συνέχιση των σπουδών μου ως μαθητή της Ε' Λυκείου με τη μέθοδο της κατ' ιδίαν διδασκαλίας, ενώ επίσης επισημαίνεται και η εργασία μου όλα αυτά τα έτη εντός του Καταστήματος Κράτησης κατά τη διάρκεια της οποίας επιδεικνύω ζήλο και εργατικότητα, διατηρώντας άριστες σχέσεις τόσο με το προσωπικό του καταστήματος όσο και με τους συγκρατούμενούς μου.
........Άξια αναφοράς για τη στάση μου εντός φυλακών είναι και η από 13-01-2021 έκθεση ψυχολογικής εκτίμησης της ψυχολόγου του ΚΚ Χανίων κας Σ. Μ. (ΣΧΕΤΙΚΟ 8), η οποία με παρακολουθεί τα τελευταία περίπου τρία χρόνια μετά από ψυχολογική υποστήριξη που ζήτησα όταν διαγνώστηκε η σύζυγός μου με καρκίνο, και η οποία και αναφέρει ότι είμαι περιποιημένος και συνεργάσιμος, με φυσιολογικές γνωστικές λειτουργίες, πλην όμως με καταθλιπτικά συναισθήματα λόγω της μακροχρόνιας κράτησής μου.
Επιπλέον, ενδεικτικό της καλής συμπεριφοράς που επιδεικνύω εντός του Καταστήματος Κράτησης αποτελεί τόσο η βεβαίωση του Εφημέριου Φυλακών Χανίων του Ιερού Ναού Αγ. Αποστόλου Ονησίμου Καταστήματος Κράτησης Χανίων (ΣΧΕΤΙΚΟ 9), σύμφωνα με την οποία βεβαιώνεται ότι " αποτελεί παράδειγμα κρατουμένου σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών του Ναού των Φυλακών. Συμμετέχει εθελοντικά με προσοχή και ζήλο στις Ακολουθίες που τελούνται στον Ναό. Καθαρίζει εθελοντικά και φροντίζει με επιμέλεια το Ναό και τον περιβάλλοντα χώρο...", όσο και η από 15-01-2021 βεβαίωση ότι εφημέριου του Ενορίας Αγίου Γεωργίου Κατσιφαριανών ο οποίος λειτουργεί στο ΚΚ Χανίων (ΣΧΕΤΙΚΟ 10), στην οποία επισημαίνεται ότι συμμετέχω ανελλιπώς στις Θείες Λειτουργίες και εξομολογούμαι τακτικά ενώ επίσης τονίζεται η μεταμέλειά μου για τις πράξεις που με οδήγησαν στη φυλακή.
Το σημαντικότερο και ενδεικτικότερο όλων των προσπαθειών μου κατά το χρονικό διάστημα του εγκλεισμού μου, το οποίο στοιχειοθετεί και βεβαιώνει την πραγματικά καλή συμπεριφορά μου μετά την πράξη έγκειται στο έχω υπάρξει μαθητής του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Χανίων κατά το σχολικά έτη 2016-2017, 2017-2018, και 2019-2020. Η ανωτέρω συμμετοχή μου πιστοποιείται από τις με αρ. πρωτ. 58/02-05-2017 (ΣΧΕΤΙΚΟ 11) και 196/15-11-2017 (ΣΧΕΤΙΚΟ 12) Βεβαιώσεις του ανωτέρω Σχολείου 2ης Ευκαιρίας Χανίων, στις οποίες επιπλέον επισημαίνεται ότι η φοίτησή μου ήταν συνεπής και τακτική, ότι είχα πολύ καλή συνεργασία με τους διδάσκοντες και τους συμμαθητές μου και συμμετείχα ενεργά στις δραστηριότητες του σχολείου και αναφέρεται ότι αναλάμβανα πρωτοβουλίες στα πλαίσια της ομάδας των μαθητών και έχω συμβάλλει στη δημιουργία κλίματος ομαδικότητας στο σχολείο, ενώ τέλος συμμετέχω εθελοντικά στις δράσεις που αναπτύσσονται σε αυτό, καθώς επίσης και από 27-06-2019 αποδεικτικό τίτλου σπουδών του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Χανίων (ΣΧΕΤΙΚΟ 13), από το οποίο προκύπτει ότι έλαβα ισότιμο τίτλο με απολυτήριο Γυμνασίου.
Μάλιστα μετά την αποφοίτησή μου από το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας συνέχισα τις σπουδές μου στο Λύκειο, παρακολουθώντας το σχολικό έτος 2019-2020 τα μαθήματα της Α' Λυκείου, όπως αυτό πιστοποιείται από τον από 16-06-2020 Έλεγχο Επίδοσης του Γενικού Λυκείου Βουκολιών Χανίων (ΣΧΕΤΙΚΟ 14), ενώ σήμερα παρακολουθώ τα μαθήματα της Β' Λυκείου, έχοντας επιλέξει να ακολουθήσω την θεωρητική κατεύθυνση (ΣΧΕΤΙΚΟ 15).
Ακολούθως, όπως προκύπτει από την από 30/5/2014 βεβαίωση παρακολούθησης του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, ολοκλήρωσα με επιτυχία το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Αγγλικά για τον τουρισμό, το οποίο πραγματοποιήθηκε από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης Δήμου Χανίων από τις 25-11-2013 έως τις 20-01-2014 (ΣΧΕΤΙΚΟ 16), και επομένως γίνεται αντιληπτό ότι καταβάλλω συνεχώς μέγιστες προσπάθειες ώστε να αξιοποιήσω δημιουργικά το διάστημα που βρίσκομαι έγκλειστος στην φυλακή, αποκτώντας όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια.
Εξάλλου, μεταξύ άλλων συμμετέχω και σε εθελοντικές δράσεις, καθώς όπως προκύπτει από τον έπαινο συμμετοχής μου από την Εθελοντική Ομάδα "Let's do It Greece", συμμετείχα στην Πανελλήνια Εθελοντική Εκστρατεία "Let's do It Greece 2017", ως ενεργό μέλος της συγκεκριμένης εθελοντικής οικογένειας (ΣΧΕΤΙΚΟ 17).
Πέραν όλων των ανωτέρω, όπως προκύπτει από πλείστες βεβαιώσεις- πιστοποιήσεις του ΚΕΘΕΑ που σας προσκομίζω (ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΕΤΙΚΩΝ 18) επιπροσθέτως, από τις 14/11/2013 έως τις 15/04/2016 συμμετείχα σε ειδική ομάδα ένταξης του εγκεκριμένου προγράμματος του ΚΕΘΕΑ που λειτουργεί εντός των Καταστημάτων Κράτησης Κρήτης, το οποίο ολοκλήρωσα με επιτυχία, ανταποκρινόμενος θετικά και σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Από τις 15/04/2016 που ολοκλήρωσα το ανωτέρω πρόγραμμα συνεχίζω την συμμετοχή μου στην ειδική ομάδα ένταξης, κάνοντας ειλικρινείς και σοβαρές προσπάθειες να απεξαρτηθώ από τις ναρκωτικές ουσίες, ενώ από τις 29-08-2017, συμμετείχα συστηματικά και παρακολουθώ πλήρως τις διαδικασίες ενημέρωσης, κινητοποίησης και προετοιμασίας για την εισαγωγή μου σε πρόγραμμα απεξάρτησης.
Η στάση μου δε εντός του Σωφρονιστικού Καταστήματος και η εν γένει καλή και διακριτή συμπεριφορά μου μετά την πράξη επιβεβαιώθηκε και ενώπιον του Α' Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, το οποίο και δίκασε τα συναφή πλημμελήματα της εν λόγω υπόθεσης μετά τον χωρισμό τους, καθώς δυνάμει της υπ' αριθμ. 1936/2020 απόφασης του, αναγνωρίστηκε στο πρόσωπό μου η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2ε' ΠΚ με το σκεπτικό ότι επέδειξα κατά την κράτησή μου καλή συμπεριφορά, δίχως να έχω υποπέσει σε πειθαρχικό παράπτωμα, τηρώντας πιστά τους σωφρονιστικούς κανόνες και επιδεικνύοντας ιδιαίτερο ζήλο κατά την εκτέλεση των εκάστοτε εργασιών που μου ανατίθεντο κατά την διάρκεια της κράτησής μου. (ΣΧΕΤΙΚΟ 19).
Από τα ανωτέρω λοιπόν αποδεικνύεται ότι είμαι παράδειγμα κρατουμένου, τηρώντας κάθε σωφρονιστικό κανόνα, συνεργαζόμενος με τον τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου καταστήματος κράτησης και ενεργώντας σύμφωνα με τις επιταγές του. Με τη στάση μου δε αυτή και τη συμπεριφορά μου απέδειξα ότι δεν ενσωματώθηκα στην υποκουλτούρα της φυλακής, αλλά αντιθέτως προσπαθώ να αποφύγω τις δυσμενείς επιπτώσεις του εγκλεισμού μου, ενώ αποδεικνύεται επίσης, ότι η διαγωγή μου υπερβαίνει κατά πολύ εκείνη που θα ήταν αναγκασμένος να επιδείξει ο μέσος κρατούμενος, αυτή δε είναι αποτέλεσμα της ελεύθερης επιλογής και προσπάθειάς μου να ενταχθώ και πάλι στην κοινωνία.
Επομένως η ποινική μου μεταχείριση θα πρέπει να κριθεί από το γεγονός ότι, αν και παραμένω κρατούμενος, έχω πλήρως συνειδητοποιήσει την επιπολαιότητά μου, η οποία με οδήγησε στην φυλακή και προσπαθώ να επανορθώσω και να ενταχθώ πλήρως κοινωνικά, απολαμβάνοντας κοινωνικού και προσωπικού σεβασμού. Εξάλλου, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, τόσο τα δικαστήρια της ουσίας όσο και το Ακυρωτικό μας Δικαστήριο, έχει ουκ ολίγες φορές αναγνωρίσει το συγκεκριμένο ελαφρυντικό σε κρατούμενους οι οποίοι μπορεί να πληρούσαν πολύ λιγότερες προϋποθέσεις από τη δική μου περίπτωση, όπου αποδεικνύεται εμπράκτως και με πλείστες βεβαιώσεις η προσπάθεια που καταβάλλω προκειμένου να επανενταχθώ κοινωνικά και να συνεισφέρω τα μέγιστα μέσα στη φυλακή και έχοντας διακριτή συμπεριφορά από τον μέσο κρατούμενο που απλώς περιμένει την έκτιση της ποινής του και απλώς τηρεί τους σωφρονιστικούς κανόνες".
Το Πενταμελές Εφετείο, αφού παρέθεσε στο σκεπτικό του, τα έγγραφα που προσκόμισε έκαστος των αναιρεσειόντων με μνεία του περιεχομένου τους, απέρριψε τους παραπάνω αυτοτελείς ισχυρισμούς τους με την ακόλουθη κατά λέξη - κοινή και για τους δύο αναιρεσείοντες- αιτιολογία:<<... Από τα ως άνω έγγραφα δεν προκύπτει ότι οι κατηγορούμενοι κατά το χρόνο κράτησής τους επέδειξαν θετική δραστηριότητα που να δηλώνει βελτίωση της συμπεριφοράς τους επί μακρόν χρόνο μετά την τέλεση της πράξης τους και να δημιουργεί εύλογη πεποίθηση της ηθικής μεταστροφής τους και της αρμονικής ένταξής τους στην κοινωνική ζωή. Το γεγονός ότι κατά τον χρόνο κράτησής τους επέδειξαν συμμόρφωση στους κανόνες συμπεριφοράς του σωφρονιστικού καταστήματος και δεν τιμωρήθηκαν πειθαρχικά, αποτελεί χαρακτηριστικό της συνήθους διαγωγής κάθε κρατούμενου ο οποίος οφείλει υπακοή στους κανόνες της φυλακής. Το ίδιο ισχύει εξάλλου και με την παροχή εργασίας από μέρους τους με την προσμέτρηση των σχετικών ημερομισθίων στο χρόνο κράτησης, γενόμενη προς το συμφέρον τους... Πρέπει λοιπόν να απορριφθούν τα ως άνω αιτήματα των κατηγορουμένων που αφορούν την αναγνώριση του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ.2ε'ΠΚ>>. Η αιτιολογία όμως, αυτή για την απόρριψη των παραπάνω αυτοτελών ισχυρισμών των αναιρεσειόντων, οι οποίοι ήταν σαφείς και ορισμένοι, δεν είναι η απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη, σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ, και παραβιάζει εκ του λόγου τούτου το εκ των άρθρων 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ και άρθρο 171 παρ.1 δ'ΚΠΔ, δικαίωμά τους προς υπεράσπιση και δίκαιη δίκη, διότι δεν εκτίθενται σ` αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν για τον καθένα από αυτούς από την αποδεικτική διαδικασία και οδήγησαν το Εφετείο στην απορριπτική περί αυτών, κρίση του. Ειδικότερα, το Δικαστήριο, ενώ δέχεται ότι και οι δύο αναιρεσείοντες κατηγορούμενοι επέδειξαν καλή συμπεριφορά, συμμορφούμενοι με τους κανόνες διαβιώσεως εντός των φυλακών και παραθέτει τα έγγραφα που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ο κάθε αναιρεσείων [τα οποία εκδόθηκαν, αντιστοίχως, από τον Διευθυντή του Καταστήματος Κράτησης, τις Κοινωνικές Λειτουργούς του ίδιου Καταστήματος, τον Εφημέριο του Ναού του ίδιου Καταστήματος, το ΚΕΘΕΑ, τους Διευθύνοντες τα Σχολεία στα οποία φοίτησαν οι κατηγορούμενοι και τους Συλλόγους των Εθελοντικών Ομάδων στους οποίους προσέφεραν υπηρεσίες αυτοί], από τα οποία προκύπτει ότι καθόλη τη διάρκεια του σχετικά μεγάλου χρονικού διαστήματος των επτά και πλέον ετών που κρατούνται στις φυλακές, ο καθένας των αναιρεσειόντων: α) επέδειξε και επιδεικνύει άριστη διαγωγή εντός του καταστήματος κράτησης και δεν έχει υποπέσει σε κάποιο πειθαρχικό παράπτωμα, β) παρέχει συνεχή εργασία σε διάφορες θέσεις εργασίας εντός του Καταστήματος (ήτοι βοηθός μαγείρου και καθαριστής ο πρώτος, και καφετζής, βοηθός μαγείρου και συντηρητής κτιρίων ο δεύτερος) επιδεικνύοντας εργατικότητα και υπευθυνότητα και πραγματοποιώντας σημαντικό αριθμό ημερομισθίων, γ) προσφέρει συναισθηματική στήριξη στα μέλη της οικογένειάς του και στα τέσσερα τέκνα του, με τα οποία διατηρεί συνεχή επαφή μέσω των τακτικών επισκεπτηρίων, δ) προσφέρει εθελοντικά υπηρεσίες και συμμετέχει στις θρησκευτικές δραστηριότητες του Ιερού Ναού του Καταστήματος Κράτησης, ε) παρακολούθησε προγράμματα του ΚΕΘΕΑ εντός του Καταστήματος Κράτησης Χανίων, για την απεξάρτησή του από τις ναρκωτικές ουσίες, στ) παρακολούθησε με επιτυχία σχολικά μαθήματα εντός των φυλακών(και προήχθη στην Γ'τάξη του Λυκείου ο πρώτος και στην Β'τάξη του Λυκείου ο δεύτερος) και ζ) συμμετείχε ενεργά σε κοινωνικές δράσεις Εθελοντικών Ομάδων, δεν διαλαμβάνει από ποια αρνητικά πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν για τον καθένα από αυτούς και από ποια αποδεικτικά μέσα, οδηγήθηκε στην παραδοχή ότι η καλή συμπεριφορά του, δεν ήταν προϊόν ελεύθερης βούλησης και δηλωτική της ηθικής και ψυχικής μεταστροφής του χαρακτήρα του προς το σκοπό αρμονικής κοινωνικής συμβίωσης, αλλά ότι αντίθετα αποτελεί τη συνήθη συμπεριφορά κρατουμένου εντός των φυλακών, οφειλόμενη σε εξαναγκασμό ή προς το σκοπό μειώσεως του χρόνου κράτησής του. Η έλλειψη αυτή καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για το αν το Δικαστήριο έλαβε μετά βεβαιότητος υπόψη του και συναξιολόγησε τα προπαρατεθέντα στην αρχή του σκεπτικού του έγγραφα, για τον σχηματισμό της κρίσης του και συνεπώς καθιστά την απόφασή του αναιρετέα. Συνακόλουθα, ο 2ος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως του 1ου αναιρεσείοντος, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ'ΚΠΔ, για έλλειψη της επιβαλλόμενης από τις διατάξεις του άρθρου 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του ανωτέρω αυτοτελούς ισχυρισμού του (αρθρ. 84 παρ.2ε'ΠΚ), καθώς και ο 1ος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως του 2ου αναιρεσείοντος, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α'και Δ'ΚΠΔ, για έλλειψη της επιβαλλόμενης από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας για την απόρριψη του ανωτέρω αυτοτελούς ισχυρισμού του (αρθρ. 84 παρ.2ε'ΠΚ), καθώς και για δημιουργηθείσα απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας λόγω παραβίασης του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ και του άρθρου 171 παρ.1 περ.δ'ΚΠΔ, ως προς την μη αποτελεσματική εξέταση των επιχειρημάτων και αποδείξεων που επικαλέστηκε για αυτόν τον ισχυρισμό του, είναι βάσιμοι.
Μετά από αυτά και αφού παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων [ 3ου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως του 1ου αναιρεσείοντος και 2ου και 3ου λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως του 2ου αναιρεσείοντος που αναφέρονται σε πλημμέλειες της προσβαλλομένης απόφασης σχετικά με την επιμέτρηση της επιβληθείσας σ'αυτούς ποινής] ως αλυσιτελών, πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλόμενη απόφαση και στη συνέχεια, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως (αρθρ. 519 και 522 ΚΠΔ, όπως το τελευταίο άρθρο τροποποιήθηκε με άρθρο 159 του ν.4855/2021).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί τη με αριθμό 115/2021 απόφαση του Α'Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Ιουνίου 2022.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 25 Ιουλίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ       Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ