ΑΠ 369-2021 Συρροή λόγων μείωσης ποινής (άρθρο 85 παρ.1  ΠΚ ) . Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, μολονότι αναγνώρισε την συνδρομή , πέραν της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2 δ' ΠΚ ( που αναγνώρισε το πρωτοβάθμιο) και της υπό στοιχ. α' του άρθρου 84 ΠΚ ελαφρυντικής περίστασης, δεν προέβη στην περαιτέρω μείωση της ποινής, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 85 παρ. 1 περ. δ' ΠΚ, που ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης ενώπιον του και που ως ευμενέστερη όφειλε κατά το άρθρο 2 ΠΚ και 511 εδ. τελ. ΚΠΔ να την εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως. Ειδικότερα επέβαλε στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 12 μηνών για κάθε πράξη, ενώ σύμφωνα με την περ. δ' της παρ. 1 του άρθρου 85 ΠΚ, όφειλε να επιβάλει χρηματική ποινή (η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί παροχής κοινωφελούς εργασίας ανεστάλησαν σύμφωνα με το άρθρο 98 του ν.4623/2019, όπως προαναφέρθηκε).  Συνεπώς, υπέπεσε στην εκ του άρθρου 510 παρ.1 Ε' ΚΠΔ πλημμέλεια και είναι βάσιμος ο σχετικός τρίτος λόγος αναίρεσης.

Απόφαση 369 / 2021    (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 369/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Γεωργίου Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Βασιλική Ηλιοπούλου-Εισηγήτρια, Μαρία Βασδέκη και Αναστασία Μουζάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Φεβρουαρίου 2021, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ζαχαρία Κοκκινάκη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Α. Α. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Λαμπάκη, για αναίρεση της υπ'αριθ. 6994/2019 αποφάσεως του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης.

Το Α' Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αρ.15/2020 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 621/20.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε α) να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη κατά τις διατάξεις της για τις ποινές που επιβλήθηκαν στον αναιρεσείοντα και τον καθορισμό συνολικής ποινής, β) να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά τις ανωτέρω διατάξεις της απόφασης για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως και γ) να απορριφθεί κατά τα λοιπά η αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Η υπό κρίση, υπ' αρ. 15/2020, αίτηση αναίρεσης της 6994/2019 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της μη έγκαιρης καταβολής εργοδοτικών και εργατικών εισφορών και καταδικάσθηκε, σε συνολική ποινή φυλάκισης 16 μηνών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη για τρία (3) έτη, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1 και 4 ΚΠΔ) και δη εντός του χρόνου που ορίζεται στο άρθρο 75 του ν. 4690/30-5-2020, αναφορικά με τις ανασταλείσες, στα πλαίσια λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού- COVID-19, προθεσμίες άσκησης των προβλεπόμενων από τον ΚΠΔ ένδικων μέσων, οι οποίες προθεσμίες, σύμφωνα με την παρ. 1 του εν λόγω άρθρου 75 "...συνεχίζουν να τρέχουν από την 1.6.2020 και για όσο χρονικό διάστημα υπολείπεται για να συμπληρωθεί η προβλεπόμενη στο νόμο διάρκειά τους, προσαυξανόμενη σε κάθε περίπτωση κατά δέκα (10) επιπλέον ημέρες". Είναι, συνεπώς, τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

II. Κατά την παρ. 1 του άρθρου 1 του ΑΝ 86/1967, όπως ισχύει, τιμωρείται, με τις αναφερόμενες στη διάταξη αυτή ποινές, όποιος υπέχει νόμιμη υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών που βαρύνουν τον ίδιο (εργοδοτικών), οι οποίες υπερβαίνουν το ποσό των είκοσι (20.000) ευρώ, προς τους υπαγόμενους στο Υπουργείο Εργασίας πάσης φύσεως Οργανισμούς Κοινωνικής Πολιτικής ή Κοινωνικής Ασφάλισης ή Ειδικούς Λογαριασμούς και δεν τις καταβάλλει στους Οργανισμούς αυτούς εντός μηνός αφότου κατέστησαν απαιτητές, κατά δε την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, τιμωρείται για υπεξαίρεση, με τις αναφερόμενες στην εν λόγω διάταξη ποινές, όποιος παρακρατεί ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων σ' αυτόν (εργατικές), που υπερβαίνουν το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, με σκοπό απόδοσής τους στους κατά την παράγραφο 1 Οργανισμούς, και δεν καταβάλλει ή δεν αποδίδει αυτές στους Οργανισμούς αυτούς εντός μηνός αφότου κατέστησαν απαιτητές.? Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι τα εγκλήματα της μη καταβολής των προαναφερόμενων εισφορών (εργοδοτικών -εργατικών), που είναι γνήσια εγκλήματα παράλειψης, συντελούνται με την παράλειψη της εμπρόθεσμης καταβολής των εισφορών μέσα σε τριάντα ημέρες από το ημερολογιακό τέλος κάθε μήνα, από το μήνα εντός του οποίου παρασχέθηκε η εργασία Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ίδιου ΑΝ. 86/67 (που προστέθηκε με το άρθρο 20 Ν.2721/1999), το αξιόποινο των προαναφερόμενων πράξεων εξαλείφεται αν ο υπαίτιος εξόφλησε πλήρως τις βαρύνουσες αυτόν ασφαλιστικές εισφορές σε οποιαδήποτε στάδιο της δίκης. Κατά τη διάταξη αυτή, προϋπόθεση της προβλεπόμενης εξάλειψης του αξιοποίνου είναι η πλήρης εξόφληση, σε επόμενο της τέλεσης της πράξης χρόνο, του συνολικού ποσού των ασφαλιστικών εισφορών, για τις οποίες υποβλήθηκε η μηνυτήρια αναφορά. Η πληρωμή μέρους μόνο των οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών δεν προβλέπεται ως λόγος μερικής άρσης του αξιοποίνου, ώστε να θεωρείται ότι αντικείμενο των ως άνω αξιόποινων πράξεων είναι η καταβολή του εναπομείναντος ποσού των εισφορών. Η μερική καταβολή μπορεί να αξιολογηθεί κατά την επιμέτρηση της ποινής ως ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2δ'ΠΚ ( ΑΠ 46/2020).

III. Κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε του ΚΠΑ, λόγο αναίρεσης, αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν ο δικαστής αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υπάρχει, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν υπάγει σωστά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διάταξης αυτής, η οποία υπάρχει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του αιτιολογικού με το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης.

IV. Στην προκείμενη περίπτωση, το δικάσαν ως Εφετείο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο του ότι: "στη Θεσσαλονίκη στους πιο κάτω αναφερόμενους χρόνους ως εργοδότης επιχείρησης και δη ως Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος της πιο κάτω αναφερόμενης ανώνυμης εταιρίας με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος τέλεσε με πρόθεση το αδίκημα της μη καταβολής των εργατικών εισφορών και με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος τέλεσε με πρόθεση το αδίκημα της μη καταβολής των εργοδοτικών εισφορών στον πιο κάτω αναφερόμενο Οργανισμό, που τον βάρυναν ως εργοδότη για την απασχόληση του προσωπικού του και συγκεκριμένα: 1) Στην Θεσσαλονίκη, την 1/3/2014, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D... ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α.Μ.Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. ... ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο ΔΧ/2013 έως 31/1/2014, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο Ι.ΚΑ, όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στο Ι.ΚΑ. τις κατωτέρω εισφορές ποσού 75..565,22 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό Α103/2014 Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών {και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 50.376,81 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 25.188,41 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε γι1 αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση, τα ως άνω δε ποσά έχουν μετά την άσκηση της ποινικής δίωξης εισπραχθεί και δεν οφείλονται στον ανωτέρω Οργανισμό μέσω αναγκαστικής κατάσχεσης μισθωμάτων στα χέρια τρίτου και σε βάρος του κατηγορούμενου.

2) Στην Θεσσαλονίκη, από τις 1/4/2014 έως 1/5/2014, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D. ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α.Μ.Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι,Κ.Α. ... ... ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο 1/2/2014 έως 31/3/2014, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο ΙΚΑ, όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στο Ι.Κ.Α. τις κατωτέρω εισφορές ποσού 74.987,91 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία, για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ... Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 49.991,94 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 24.995,97 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε για αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση, 3) Στην Θεσσαλονίκη, την 1/9/2014, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D. ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α.Μ.Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. ... ... Θεσσαλονίκης), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο 1/7/2014 έως 31/7/2014, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο ΙΚΑ, όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στο Ι.ΚΑ τις κατωτέρω εισφορές ποσού 33.744,52 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ... Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 22.496,35 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 11.248,17 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε για αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση, 4) Στην Θεσσαλονίκη, την 1/10/2014, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D. ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α.Μ.Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. ... ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο 1/8/2014 έως 31/8/2014, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο Ι.Κ.Α., όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στο Ι.Κ.Α, τις κατωτέρω εισφορές ποσού 49.603,75 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Πα την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ... Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 33.069,17 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 16.534,58 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε γι' αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση. 5)Στην Θεσσαλονίκη, από τις 1/3/2014 έως 1/8/2014, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D... ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΗΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α,Μ,Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.ΚΑ. ... Θεσσαλονίκης), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο 1/4/2014 έως 30/6/2014, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο Ι.ΚΑ, όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στο Ι.Κ,Α. τις κατωτέρω εισφορές ποσού 133.091,89 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ... Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 88.727,93 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 44.363,96 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε για αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση, 6) Στην Θεσσαλονίκη, την 1/3/2015, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D... ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α.Μ.Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. ... Θεσσαλονίκης), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο ΔΧ72014 έως 31/1/2015, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο Ι.Κ.Α., όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στο Ι.Κ Α τις κατωτέρω εισφορές ποσού 73.176,36 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Πα την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ... Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 48.784,24 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 24.392,12 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε γι' αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση, 7) Στην Θεσσαλονίκη, την 1/3/2017, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D... ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", Α,Μ.Ε. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. ... Θεσσαλονίκης), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο ΔΧ/2016 έως 31/1/2017, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στον Ε.Φ.ΚΑ (τέως Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.), όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στον Ε.Φ.ΚΑ, τις κατωτέρω εισφορές ποσού 63.584,60 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Πα την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ... Π.Ε.Ε,. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 42.389,73 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 21.194,87 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε για αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση και 8)Στην Θεσσαλονίκη, την 1/7/2017, ως εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "D... ΑΝΩΝΥΜΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑ! ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", ΑΜΈ. ... (ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Ι.Κ.Α. ... ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ), είδος επιχείρησης ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΤΕΛ ΜΕ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ και έχοντας απασχολήσει κατά την χρονική περίοδο ΔΠ/2017 έως 31/5/2017, στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στον Ε.Φ.Κ.Α. (τέως Ι.ΚΑ - Ε.Τ.Α.Μ.), όφειλε για την ασφάλιση του ως άνω προσωπικού να καταβάλλει στον Ε.Φ.Κ.Α. τις κατωτέρω εισφορές ποσού 44.462,81 € μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίον παρασχέθηκε η εργασία. Για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ΑΚ1151/2014 Π.Ε.Ε.. Α) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση της καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών (και ποσό για τον Ειδικό Λογαριασμό Δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα των απασχοληθέντων, βάσει των ημερών απασχόλησης), ποσού 29.641,87 €, δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στον μήνα κατά τον οποίον οι εισφορές αυτές έγιναν απαιτητές. Β) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 14.820,94 € με σκοπό να αποδώσει αυτές στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στον μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές, κατέστη δε γι' αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση.".

V. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων προβάλλει ότι το Δικαστήριο, κατ' εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, μολονότι δέχθηκε ότι το ποσό των 75.565,22 ευρώ της υπ' αρ. 1 πράξης έχει εξοφληθεί, δεν αθώωσε αυτόν εφαρμόζοντας το άρθρο 2 του ΑΝ 86/1967 για τη μερικότερη αυτή πράξη του κατ'εξακολούθηση εγκλήματος, η οποία διατηρεί την αυτοτέλειά της, και με αυτόν τον τρόπο υπερέβη την εξουσία του Δικαστηρίου και περιέχει αντιφατικές αιτιολογίες. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι υπάρχει μεν σαφής παραδοχή στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι εξοφλήθηκε το ποσό της μιάς από τις κατ' εξακολούθηση επίδικες πράξεις, πλην όμως, όπως προαναφέρθηκε, για την εφαρμογή του άρθρου 2 του ΑΝ. 86/67, προκειμένου να κηρυχθεί αθώος ο κατηγορούμενος λόγω εξάλειψης του αξιοποίνου, απαιτείται ολοσχερής και όχι μερική εξόφληση του συνολικού ποσού όλων των μερικότερων πράξεων του κατ' εξακολούθηση εγκλήματος, οι οποίες διατηρούν κατά τα λοιπά την αυτοτέλειά τους. Δεν προκύπτει δε καμία αντίφαση από την παραδοχή περί εξόφλησης μιας μερικότερης πράξης και την κήρυξη ενοχής και γι' αυτή. Άλλωστε, για τη μερική αυτή εξόφληση, αναγνωρίσθηκε στο πρόσωπο του κατηγορουμένου από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο η ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 στ. δ' ΠΚ.

Συνεπώς, είναι απορριπτέος ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1 Ε', Δ', Η' ΚΠΔ πρώτος λόγος αναίρεσης.

VI. Α) Η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της απόφασης πρέπει να υπάρχει όχι μόνον ως προς την κατηγορία αλλά να εκτείνεται και στους ισχυρισμούς που τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή της ικανότητας προς καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιόποινου της πράξης ή στη μείωση της ποινής. Τέτοιος ισχυρισμός, η απόρριψη του οποίου πρέπει να αιτιολογείται ιδιαίτερα, διαφορετικά ιδρύεται λόγος αναίρεσης για έλλειψη αιτιολογίας, είναι και ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου περί συνδρομής στο πρόσωπο του ελαφρυντικής περίστασης από τις αναφερόμενες στο άρθρο 84 παρ. 2 Π.Κ, αφού η παραδοχή της οδηγεί στην επιβολή μειωμένης, κατά το άρθρο 83 του ίδιου κώδικα, ποινής, Β) Ως ελαφρυντική περίσταση θεωρείται, κατά την άνω διάταξη του άρθρου 84 παρ. 2 ΠΚ, μεταξύ άλλων και η υπό στοιχείο ε', ήτοι το ότι ο υπαίτιος συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικό μεγάλο διάστημα μετά την πράξη του. Για την αναγνώριση της ελαφρυντικής αυτής περίστασης απαιτείται επίκληση και απόδειξη θετικής ατομικής και κοινωνικής συμπεριφοράς του υπαιτίου, με κριτήριο τη στάση του μέσου συνετού και νομοταγούς πολίτη, για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την τέλεση της αξιόποινης πράξης, ως αποτέλεσμα πραγματικής επίγνωσης από αυτόν των συνεπειών της πράξης του και σταθερού εναρμονισμού του προς τις επιταγές της έννομης τάξης (ΑΠ 1176/2017, ΑΠ 79/2016).

Γ) Στην προκείμενη περίπτωση, ο κατηγορούμενος, με τους έγγραφους ισχυρισμούς του, ζήτησε την αναγνώριση της συνδρομής στο πρόσωπο του της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2ε'ΠΚ, επικαλούμενος τα ακόλουθα: " ... οι πράξεις για τις οποίες έχει καταδικαστεί ο κατηγορούμενος σε πρώτο βαθμό εκκινούν από το έτος 2014 και φτάνουν στο έτος 2017. Με λίγα λόγια για πολλές από τις ανωτέρω πράξεις έχουν περάσει 5 και πλέον έτη κατά τα οποία ο κατηγορούμενος, παρά το γεγονός ότι είναι πλέον σε ηλικία μεγαλύτερη των ογδόντα ετών, όχι απλά δεν έχει διαπράξει νέα αδικήματα αλλά συνεχίζει να προσπαθεί για την επιβίωση των επιχειρήσεων του, ρυθμίζοντας όλες τις προϋπάρχουσες αλλά και τρέχουσες οφειλές. Περαιτέρω, κρίσιμη απόδειξη της μεταγενέστερης καλής συμπεριφοράς του αποτελεί και η ολοσχερής εξόφληση του πρώτου εκ των επίδικων ποσών, ύψους 75.765,22 ευρώ. Το γεγονός αυτό επιδεικνύει τη θετική του στάση απέναντι στα έννομα αγαθά αλλά και την αποστροφή του για την προσβολή που έλαβε χώρα λόγω της οικονομικής αδυναμίας στην οποία είχε περιέλθει η εταιρία.

Συνεπώς, με δεδομένη την πάροδο πολλών ετών από την τέλεση της πράξης, αλλά και του γεγονότος ότι πολλά εκ των οφειλόμενων ποσών έχουν ολοσχερώς εξοφληθεί, είναι προφανής η συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 84 παρ. 2 ε' ΠΚ στο πρόσωπο του κατηγορούμενου.".

Με τέτοιο περιεχόμενο ο εν λόγω ισχυρισμός είναι αόριστος, όπως ορθώς κρίθηκε από το δικάσαν Δικαστήριο, διότι ο κατηγορούμενος δεν επικαλείται συγκεκριμένα περιστατικά καλής συμπεριφοράς, η αναφερόμενη δε εξόφληση ενός από τα επίδικα ποσά στοιχειοθετεί την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 περ. δ' ΠΚ, η οποία και αναγνωρίσθηκε από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο.

Συνεπώς, είναι αβάσιμος και ως εκ τούτου απορριπτέος ο εκ του άρθρου 510 παρ.1 Ε' και Δ' ΚΠΔ δεύτερος λόγος αναίρεσης.

VII. i) Κατά το άρθρο 83 ΠΚ " όπου στον νόμο προβλέπεται μειωμένη ποινή χωρίς άλλο προσδιορισμό, το πλαίσιο της καθορίζεται ως εξής: α)... δ) σε κάθε άλλη περίπτωση, ο δικαστής μειώνει την ποινή ελεύθερα έως το ελάχιστο όριο της. Αν ο νόμος προβλέπει σωρευτικά ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή, μπορεί να επιβληθεί και μόνο η τελευταία". Κατά το άρθρο 85 παρ.1 του ισχύοντος από 1-7-2019 ΠΚ (συρροή λόγων μείωσης της ποινής) "Όταν στο πρόσωπο του υπαιτίου συντρέχουν περισσότεροι λόγοι μείωσης της ποινής ή όταν συντρέχουν ένας ή περισσότεροι τέτοιοι λόγοι μαζί με ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 ή περισσότερες ελαφρυντικές περιστάσεις, το δικαστήριο ελαττώνει περαιτέρω το κατώτατο όριο της μειωμένης κατά το άρθρο 83 ποινής ως εξής: α) τα πέντε έτη μειώνονται σε τρία, β) τα δύο έτη σε ένα, γ) το ένα έτος, σε έξι μήνες και δ) η μειωμένη ποινή της φυλάκισης, σε παροχή κοινωφελούς εργασίας ή χρηματική ποινή.". Ήδη, με το άρθρο 98 του ν.4623/2019, ανεστάλη η ισχύς των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα, κατά το μέρος που προβλέπουν την παροχή κοινωφελούς εργασίας είτε ως κύρια ποινή είτε ως μετατροπή στερητικής της ελευθερίας ποινής ή χρηματικής ποινής.

ii) Στην προκείμενη περίπτωση, για τις πράξεις για τις οποίες κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων, προβλέπονται για μεν την πρώτη ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ για δε τη δεύτερη ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, μετά την αναγνώριση της συνδρομής στο πρόσωπο του κατηγορουμένου της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2 δ' ΠΚ, επέβαλε σε αυτόν ποινή φυλάκισης εντός των οριζόμενων στο άρθρο 83 περ. δ' ΠΚ μειωμένων πλαισίων και συγκεκριμένα ποινή φυλάκισης δύο ετών για κάθε πράξη. Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, μολονότι αναγνώρισε την συνδρομή και της υπό στοιχ. α' του άρθρου 84 ΠΚ ελαφρυντικής περίστασης, δεν προέβη στην περαιτέρω μείωση της ποινής, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 85 παρ. 1 περ. δ' ΠΚ, που ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης ενώπιον του και που ως ευμενέστερη όφειλε κατά το άρθρο 2 ΠΚ και 511 εδ. τελ. ΚΠΔ να την εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως. Ειδικότερα επέβαλε στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 12 μηνών για κάθε πράξη, ενώ σύμφωνα με την περ. δ' της παρ. 1 του άρθρου 85 ΠΚ, όφειλε να επιβάλει χρηματική ποινή (η ισχύς των διατάξεων του ΠΚ περί παροχής κοινωφελούς εργασίας ανεστάλησαν σύμφωνα με το άρθρο 98 του ν.4623/2019, όπως προαναφέρθηκε) Συνεπώς, υπέπεσε στην εκ του άρθρου 510 παρ.1 Ε' ΚΠΔ πλημμέλεια και είναι βάσιμος ο σχετικός τρίτος λόγος αναίρεσης.? Κατόπιν τούτων πρέπει, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά τις περί ποινής διατάξεις της και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από τους ίδιους δικαστές, εφόσον τούτο είναι δυνατόν (άρθρο 522 ΚΠΔ). Κατά τα λοιπά πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αρ. 6994/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης και δη ως προς τις περί ποινής διατάξεις της.

Παραπέμπει την υπόθεση, ως προς το αναιρούμενο μέρος της, για νέα συζήτηση, στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από τους ίδιους δικαστές, εφόσον τούτο είναι δυνατόν.

Απορρίπτει κατά τα λοιπά την υπ' αρ. 15/2020 αίτηση για αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Φεβρουαρίου 2021.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Απριλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ